1792

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1792 / MDCCXCII XVII wiek · XVIII wiek · XIX wiek
1790 « 1791 « 1792 » 1793 » 1794

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – uroczyste poświęcenie kościoła św. Piotra i Pawła w Lachowicach.
14 kwietnia – Franciszek Wielopolski został pierwszym prezydentem Krakowa.
16 kwietnia – Ignacy Wyssogota Zakrzewski został pierwszym prezydentem Warszawy.
27 kwietnia – w Petersburgu, pod kontrolą Rosji, zawiązano konfederację, ogłoszoną dopiero w Targowicy nad Siwuchą 14 maja. Utworzyli ją magnaci niezadowoleni z reform Sejmu Wielkiego i pragnący przywrócenia dawnego porządku.
2 maja – założono cmentarz ewangelicko-augsburski w Warszawie.
14 maja – w Targowicy nad Siwuchą ogłoszono zawiązanie przez polskich magnatów konfederacji przeciwko reformom Sejmu Wielkiego.
18 maja
- Katarzyna II wydała manifest przeciwko władzom Rzeczypospolitej.
- wkroczenie wojsk rosyjskich do Rzeczypospolitej, rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska (II rozbiór Polski).
20 maja – poświęcenie i otwarcie Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie.
26 maja – wojna polsko-rosyjska: klęska wojsk litewskich w bitwie pod Opsą.
29 maja – zawieszono obrady Sejmu Wielkiego.
po zajęciu Krakowa przez wojska rosyjskie odbyła się w kościele Mariackim uroczysta wotywa dla uczczenia zwycięstwa Targowicy.
10 czerwca – wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Stołpcami.
11 czerwca – wojna polsko-rosyjska: klęska wojsk litewskich w bitwie pod Mirem.
14 czerwca – wojna polsko-rosyjska: porażka Polaków w bitwie pod Boruszkowcami.
18 czerwca – wojna polsko-rosyjska: zwycięska bitwa pod Zieleńcami ks. Józefa Poniatowskiego nad wojskami rosyjskimi.
22 czerwca – Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari dla uczczenia zwycięstwa pod Zieleńcami.
4 lipca – wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Zelwą.
14 lipca – wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Wojszkami.
18 lipca – wojna polsko-rosyjska: nierozstrzygnięta bitwa pod Dubienką wojsk polskich pod dowództwem Tadeusza Kościuszki z armią rosyjską.
23 lipca
- akces króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do Targowicy zakończył wojnę polsko-rosyjską w obronie konstytucji 3 maja.
- wojna polsko-rosyjska: porażka wojsk litewskich w bitwie pod Brześciem.
24 lipca – wojna polsko-rosyjska: zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Krzemieniem.
12 września – Maciej Bajer został prezydentem Krakowa.
Powstała pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Jaworznie.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

9 stycznia – w Jassach został podpisany pokój pomiędzy Rosją i Turcją. Turcja uznała zabór Krymu przez Rosję oraz rosyjskie zwierzchnictwo nad Gruzją (Pokój w Jassach).
16 marca – na balu maskowym postrzelono króla Szwecji Gustawa III (zmarł 29 marca).
29 marca – Gustaw IV Adolf został królem Szwecji. 29 marca 1809 został zmuszony do abdykacji po klęskach wojennych i utracie Finlandii na rzecz Rosji.
20 kwietnia – francuskie Zgromadzenie Prawodawcze wypowiedziało wojnę Austrii. Wybuchła wojna francusko-austriacka. Do Austrii dołączyły Prusy, a w następnym roku Wielka Brytania, Holandia, Hiszpania i Sardynia.
25 kwietnia
- po raz pierwszy została zaśpiewana Marsylianka (przez Rouget de Lisle w Strasburgu).
- we Francji po raz pierwszy wykorzystano gilotynę.
16 maja – otwarto Teatro La Fenice w Wenecji.
17 maja – powstała NYSE – Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych.
1 czerwca – Kentucky jako 15. stan dołączyło do Unii.
20 czerwca – rewolucja francuska: podczas demonstracji zorganizowanej w Paryżu przez żyrondystów tłum wtargnął do siedziby króla Ludwika XVI, który wraz z żoną został zwymyślany oraz zmuszony do założenia czapki frygijskiej.
5 lipca – Franciszek II Habsburg został wybrany na cesarza rzymsko-niemieckiego.
11 lipca – rewolucja francuska: we Francji powstał legion amazonek, który miał walczyć w obronie rewolucji z Austrią. Francuskie Zgromadzenie Ustawodawcze ogłosiło dekret Ojczyzna w niebezpieczeństwie.
9 sierpnia – Franciszek II Habsburg został koronowany na króla Czech.
10 sierpnia – rewolucja francuska: w Paryżu na siedzibę króla w Tuileries ruszył tłum robotników, gwardzistów i drobnomieszczaństwa zabijając kilkuset obrońców siedziby króla. Zastraszone tym wydarzeniem Zgromadzenie Prawodawcze postanowiło zawiesić króla w czynnościach do czasu, aż o jego losie zadecyduje nowy parlament, określiło, że w wyborach do nowego parlamentu, zwanego Zgromadzeniem Narodowym, mają prawo brać udział wszyscy żyjący z własnej pracy i pełnoletni obywatele.
26 sierpnia – za postawę w bitwie pod Dubienką Tadeusz Kościuszko otrzymał honorowe obywatelstwo Francji.
2 września – rewolucja francuska: w Paryżu rozpoczęły się masakry wrześniowe aresztowanych przedstawicieli szlachty i duchowieństwa.
20 września – I koalicja antyfrancuska: armia francuska zwyciężyła wojska pruskie pod Valmy.
21 września – rewolucja francuska: Ludwik XVI został formalnie zdetronizowany przez Konwent Narodowy. Zniesienie monarchii i powstanie republiki we Francji.
22 września – rewolucja francuska: aresztowanie króla Francji Ludwika XVI. Jest to data początkowa kalendarza rewolucyjnego.
12 października – w Nowym Jorku obchodzono pierwszy raz Dzień Kolumba (ang. Columbus Day).
13 października – wmurowano kamień węgielny pod budowę Białego Domu w Waszyngtonie.
6 listopada – armia francuska pokonała wojska austriackie pod Jemappes. Początek okupacji Belgii przez Francuzów.
5 grudnia – George Washington został po raz drugi wybrany prezydentem USA.
11 grudnia – rewolucja francuska: rozpoczął się proces Ludwika XVI.
W USA powstały Partia Federalistyczna i Partia Demokratyczno-Republikańska.