Kurkumina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „E100”. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Information icon.svg Nie mylić z: Kurkulina.
Kurkumina
Forma ketonowaForma enolowa
Forma ketonowa
Curcumin structure.svg
Forma enolowa
Kurkumina forma enolowa
Kurkumina forma enolowa
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C21H20O6
Inne wzory [HOC6H3(OCH3)CH=CHCO]2CH2
Masa molowa 368,39 g/mol
Wygląd żółtopomarańczowy proszek
Identyfikacja
Numer CAS 458-37-7
PubChem 969516[2]
Podobne związki
Podobne związki kwas ferulowy, resweratrol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kurkumina

Kurkumina (E100) – organiczny związek chemiczny zbudowany z dwóch reszt feruloilowych połączonych atomem węgla. Jest przeciwutleniaczem polifenolowym[4]. Stosowany jako żółto-pomarańczowy barwnik spożywczy; składnik m.in. przyprawy curry.

Strukturę związku zbadali w 1910 r. Stanisław Kostanecki, J. Miłobędzka i Wiktor Lampe[5].

Dopuszczalne dzienne spożycie w świetle zaleceń Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) wynosi 3 mg/kg masy ciała[6]. Obowiązujące w Polsce rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2008 r. w wielu przypadkach nie nakłada ograniczeń ilościowych na stosowanie kurkuminy jako dodatku do żywności[7].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Kurkuminę otrzymuje się poprzez ekstrakcję kłączy ostryżu długiego (Curcuma longa), zwanego także kurkumą, rozpuszczalnikami[8].

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Według szeregu badań spowalnia rozwój nowotworów, choć są też badania wskazujące na działanie odwrotne[9]. Umiarkowanie toksyczna przy wstrzyknięciu; niekiedy powoduje podrażnienia skóry[8]. Kurkumina badana jest także jako potencjalny środek zapobiegający demencji i chorobie Alzheimera[10].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

W przemyśle spożywczym kurkumina jest używana do barwienia takich produktów, jak: curry, wyroby cukiernicze (np. ciasta), paluszki rybne (nadaje kolor panierce), margaryny, sery topione, pikantny ryż. Ponadto jest składnikiem niektórych kosmetyków, barwnikiem do bawełny oraz wskaźnikiem chemicznym[8].

Przypisy

  1. według MSDS
  2. Kurkumina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Kurkumina (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich. [dostęp 2011-03-02].
  4. Kurkumina łagodzi negatywne skutki działania nikotyny: Warto wiedzieć
  5. J. Miłobędzka, St. v. Kostanecki, V. Lampe. Zur Kenntnis des Curcumins. „Berichte der deutschen chemischen Gesellschaft”. 43 (2), s. 2163–2170, 1910. doi:10.1002/cber.191004302168 (niem.). 
  6. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności. Scientific Opinion on the re-evaluation of curcumin (E 100) as a food additive. (ang.). [dostęp 2013-09-13]. 
  7. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2008 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych. . 
  8. 8,0 8,1 8,2 Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006. ISBN 978-83-7243-529-3.
  9. Przyprawa jako lekarstwo. „Świat Nauki”. 3/2007. 187. Prószyński Media sp. z o.o.. ISSN 0867-6380 (pol.). 
  10. Weekly curry 'may fight dementia' (ang.). BBC News, 3.06.2009. [dostęp 2009-06-08].