Luteina (barwnik)

Inne nazwy i oznaczenia
	3,3′-dihydroksy-α-karoten,; α-karoteno-3,3′-diol,; β,ε-karoteno-3,3′-diol

Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	(4R)-4-[(1E,3E,5E,7E,9E,11E,13E,15E,17E)-18-[(4R)-4-hydroksy-2,6,6-trimetylocykloheksen-1-ylo]-3,7,12,16-tetrametyloktadeka-1,3,5,7,9,11,13,15,17-nonaenylo]-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ol

	Luteina
	Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	(4R)-4-[(1E,3E,5E,7E,9E,11E,13E,15E,17E)-18-[(4R)-4-hydroksy-2,6,6-trimetylocykloheksen-1-ylo]-3,7,12,16-tetrametyloktadeka-1,3,5,7,9,11,13,15,17-nonaenylo]-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ol
Inne nazwy i oznaczenia
	3,3′-dihydroksy-α-karoten,; α-karoteno-3,3′-diol,; β,ε-karoteno-3,3′-diol
	Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C40H56O2
Masa molowa	568,87 g/mol
SMILES
	CC1=C(C(CC(C1)O)(C)C)\C=C\C(=C\C=C\C(=C\C=C\C=C(/C)\C=C\C=C(/C)\C=C\C2C(=CC(CC2(C)C)O)C)\C)\C
	Identyfikacja
Numer CAS	127-40-2
PubChem	5368396
Właściwości
Rozpuszczalność w wodzie	nierozpuszczalny
	Rozpuszczalność w innych rozpuszczalnikach
	tłuszcze
Temperatura topnienia	190 °C
Niebezpieczeństwa
MSDS	Zewnętrzne dane MSDS
	Podobne związki
Podobne związki	zeaksantyna (izomer luteiny)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Luteina (E161b) – organiczny związek chemiczny, żółty barwnik roślinny należący do ksantofili (podgrupa karotenoidów). Alkoholowa pochodna α-karotenu. W lecie maskowana przez chlorofil, widoczna jest w naturze głównie jesienią, gdy nadaje liściom żółty kolor. Występuje również w żółtku jaja kurzego oraz komórkach tłuszczowych^[3]. Do zastosowań przemysłowych otrzymuje się ją z traw^[4].

[edytuj] Działanie

Luteina jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku, gdyż chroni go przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki^[5].

W przemyśle spożywczym używa się jej jako barwnika do zup i napojów alkoholowych^[4], a także ciast i przetworzonej żywności. Luteina jest również składnikiem niektórych karm dla zwierząt (np. drobiu)^[3].

↑ MSDS at Carl Roth (Lutein Rotichrom, German).
↑ Luteina (barwnik) – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
↑ ^3,0 ^3,1 Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006. ISBN 978-83-7243-529-3.
↑ ^4,0 ^4,1 Food-Info.net: E161b: Luteina (pol.). [dostęp 2010-12-21].
↑ WB. Szostak, D. Szostak-Węgierek. Żywienie w profilaktyce zwyrodnienia plamki żółtej. „Przegl Lek”. 65 (6), s. 308-311, 2008. PMID 18853663.