Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie
| Muzeum Historii Żydów Polskich Museum of the History of Polish Jews |
|
.jpg) Gmach Muzeum Historii Żydów Polskich, widok od strony ulicy Zamenhofa |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Warszawa |
| Adres | ul. Anielewicza 6 |
| Data założenia | 2005 (otwarcie 19 kwietnia 2013) |
| Zakres zbiorów | historia polskich Żydów |
| Dyrektor | Andrzej Cudak (p.o. dyrektora) |
|
Położenie na mapie Warszawy
  Muzeum Historii Żydów Polskich
|
|
|
Położenie na mapie Polski
 Muzeum Historii Żydów Polskich
|
|
 52°14′58″N 20°59′34″E / 52.249444444444, 20.992777777778Na mapach: 52°14′58″N 20°59′34″E / 52.249444444444, 20.992777777778 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa muzeum | |
Muzeum Historii Żydów Polskich (MHŻP) – placówka muzealna poświęcona historii i kulturze polskich Żydów, której siedziba znajduje się na warszawskim Muranowie przy ul. Anielewicza 6 na placu obok Pomnika Bohaterów Getta.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Koncepcja budowy dużej placówki muzealnej poświęconej historii polskich Żydów narodziła się w 1995. W tym samym roku Urząd Miasta Stołecznego Warszawy przeznaczył na ten cel działkę na Muranowie, jedyną niezabudowaną część dawnej Dzielnicy Północnej.
Muzeum zostało utworzone w 2005 przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, miasto Warszawa oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny, a jego biura zostały ulokowane w tymczasowej siedzibie przy ul. Wareckiej 4/6. We wrześniu 2006 roku w miejscu przeznaczonym pod muzeum stanął specjalnie zaprojektowany namiot (ohel), w którym odbywały się wystawy i happeningi.
W 2005 r. w konkursie wybrano projekt architektoniczny budynku muzeum.
26 czerwca 2007 akt erekcyjny pod budowę muzeum został podpisany przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego, ministra kultury Kazimierza Ujazdowskiego, prezydent Warszawy Hannę Gronkiewicz–Waltz, przewodniczącego Stowarzyszenia ŻIH Mariana Turskiego oraz pierwszego darczyńcę Victora Markowicza z USA (któremu towarzyszyli Zygmunt Rolat i Tad Taube). Na akcie erekcyjnym złożyli też podpisy przedstawiciele komitetów z wielu krajów wspierających budowę muzeum, w tym przewodniczący Polskiego Komitetu Wspierania Budowy Muzeum Marcin Święcicki oraz przewodniczący organizacji żydowskich z Polski.
Planowano, że całość budowy będzie kosztować od 80 do 100 milionów złotych i większość funduszy pokryje Urząd Miasta Stołecznego Warszawy (40 mln PLN), Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (40 mln PLN), Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny wraz z prywatnymi sponsorami z całego świata (20 mln PLN)[1]. W toku przedsięwzięcia koszty gmachu, finansowane z pieniędzy państwowych wzrosły do ok. 200 milionów złotych, a wystawy do ok. 120 milionów złotych zebranych wśród darczyńców prywatnych[2].
Budowa Muzeum Historii Żydów Polskich w swoim czasie było największą inwestycją kulturalną stolicy[3]. Uroczyste otwarcie ma nastąpić 20 października 2013 roku, przy czym sam budynek został udostępniony publiczności 19 kwietnia 2013[2][4]. Tzw. małe otwarcie związane było z obchodami 70. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim, po nim zorganizowano dni otwarte[5][6].
Muzeum kierował do 2011 roku Jerzy Halbersztadt, po czym pełniącą obowiązki dyrektora została Agnieszka Rudzińska-Rytel aż do odejścia w czerwcu 2012[7][8]. Od 9 sierpnia 2012 obowiązki dyrektora pełni Andrzej Cudak[8].
Budynek muzeum [edytuj]
Autorami projektu, wyłonionego w konkursie w 2005 roku, jest zespół architektów z fińskiej pracowni architektonicznej Lahdelma & Mahlamäki Oy, Helsinki, pod kierownictwem Rainera Mahlamäki. Projekt został odznaczony nagrodą Chicago Athenaeum International Architecture Award. Muzeum zostało zaprojektowane na planie kwadratu w postaci sześcianu o szklanych ścianach. Najbardziej zewnętrzna część zbudowana jest ze szklanych paneli i miedzianej siatki. Część wewnętrzna jest solidna. Konstrukcja jej ścian opiera się na stalowych rurach powleczonych betonem. We wnętrzach muzeum znajduje obszerna sala ze stałymi ekspozycjami, poświęconymi historii Żydów od średniowiecza po dziś dzień, sala konferencyjna, centrum edukacyjne i sale wystaw czasowych. Hol przypomina wąwóz, co ma być nawiązaniem do przejścia przez Morze Czerwone znane z Księgi Wyjścia. Ma kolor piaskowy, co jest nawiązaniem do typowej dla wielu warszawskich budowli kolorystyki. Mimo tego nawiązania, Mahlamäki nie podkreśla skojarzeń z symbolizmem. Ponieważ muzeum ma prezentować całą historię Żydów w Polsce, a nie tylko okres okupacji, projektant unikał podobieństwa do już istniejących muzeów holokaustu (jak Muzeum Żydowskie w Berlinie czy muzeum przy Jad Waszem), które mają surową, betonową strukturę. Zgodnie z jego koncepcją, budynek ma mieć prostą zewnętrzną formę wpisaną w otaczający je park, czyli skwer Willy'ego Brandta. Przeszklenie ma umożliwiać ponadto grę świateł[9].
Wirtualny Sztetl [edytuj]
Wirtualny Sztetl jest portalem żydowskiej historii lokalnej działającym pod patronatem Muzeum. Jego oficjalny start nastąpił 16 czerwca 2009.
Wirtualny Sztetl opisuje historię polskich Żydów, która w dużej mierze toczyła się w miasteczkach (jid. sztetl). Na portalu znajdą się informacje z historii, informacje bieżące, o miejscowościach. Portal obejmie współczesną i przedwojenną Polskę. Wersja angielska umożliwi korzystanie z Wirtualnego Sztetla rozsianym po całym świecie polskim Żydom i ich potomkom. Pełen obraz historii i relacji polsko-żydowskich jest i będzie budowany dzięki wysiłkowi wielu instytucji, organizacji i osób prywatnych. Źródłem informacji jest portal Polin polin.org.pl, a także portal społeczności lokalnej jewish.org.pl. Wirtualny Sztetl korzysta z doświadczeń projektów internetowych: izrael.badacz.org i Diapozytyw (Instytut Adama Mickiewicza), współpracuje z Żydowskim Instytutem Historycznym[10].
Galeria [edytuj]
-
W tym miejscu na skrzyżowaniu dawnych ulic Gęsiej i Zamenhofa w dniu 26.06.2007 wmurowano akt erekcyjny Muzeum Historii Żydów Polskich
-
OHEL (namiot) – czasowa instalacja artystyczna, zapowiada Muzeum Historii Żydów Polskich
-
OHEL (namiot) – czasowa instalacja artystyczna, zapowiada Muzeum Historii Żydów Polskich
-
OHEL (namiot) – czasowa instalacja artystyczna, zapowiada Muzeum Historii Żydów Polskich
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego na zapytanie nr 1209 w sprawie finansowania budowy Muzeum Historii Żydów Polskich na Muranowie. sejm.gov.pl, 7 kwietnia 2008. [dostęp 2013-03-24].
- ↑ 2,0 2,1 Tomasz Urzykowski: Muzeum Żydów z niesamowitymi wystawami (pol.). [dostęp 5 lipca 2012].
- ↑ Magdalena Łań: Muzeum Historii Żydów Polskich – inwestycja na finiszu. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 17 października 2012. [dostęp 2013-03-24].
- ↑ Muzeum jak z Biblii prawie gotowe. warszawa.gazeta.pl. [dostęp 23 października 2012].
- ↑ Dawid Krysztofiński: W sobotę "małe otwarcie" Muzeum Historii Żydów (pol.). TVN Warszawa, 2013-04-19. [dostęp 2013-04-21].
- ↑ Zaczynamy! (pol.). W: Aktualności [on-line]. Muzemu Historii Żydów Polskich, 2013-04-18. [dostęp 2013-04-21].
- ↑ Agnieszka Rudzińska-Rytel nominowana na p.o. dyrektora MHŻP.
- ↑ 8,0 8,1 Zajmował się Euro 2012, teraz przejmie Muzeum Żydów. warszawa.gazeta.pl. [dostęp 23 października 2012].
- ↑ Dariusz Bartoszewicz, Rainer Mahlamäki. Gmach, który się zmienia ze słońcem i chmurami. „Gazeta Wyborcza – Gazeta Stołeczna”. 92.7822, s. 6-7, 2013-04-19. Agora SA (pol.).
- ↑ Wirtualny Sztetl. Muzeum Historii Żydów Polskic. [dostęp 2011-12-17].
