Książ
 |
Ten artykuł od 2009-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Zamek Książ | |
 nr rej. A/4627/481 |
|
 Zamek Książ jesienią |
|
| Nazwa oryginalna | Wałbrzych – Książ, zespół rezydencjonalny |
| Miejsce | Wałbrzych - Książ |
| Wybudowany | (k. XIII) XV-XVII, 1722-24, 1908-15 |
| Wpisany do rej. zabytków |
25.02.1958 i 31.12.1998 |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Książ (niem. Fürstenstein) – zamek znajdujący się w Wałbrzychu na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego. Jest jednym z elementów Szlaku Zamków Piastowskich. Jest to trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu). Niewielka część zespołu pałacowego jest udostępniona dla zwiedzających, w tym znajdujący się w części centralnej zamek piastowski.
Spis treści |
[edytuj] Historia
- wybudowany w latach 1288-1292 przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego prawdopodobnie na miejscu dawnego grodu drewnianego
- 1392 – po śmierci księżnej Agnieszki wraz z resztą księstwa przechodzi pod berło monarchów czeskich, staje się siedzibą kolejnych starostów
- 1491-1497 – własność króla czeskiego i węgierskiego Władysława Jagiellończyka
- 1509 – oddany pod zastaw rodzinie Hobergów (potem zmieniają nazwisko na Hochberg)
- 1605 – Hochbergowie wykupują swoje dobra lenne, a zamek staje się wolną własnością dziedziczną rodu
- wojna 30-letnia (1618-1648) – kilkakrotnie Książ ulega częściowemu zniszczeniu
- 1705-1732 – Konrad Ernst Maksymilian von Hochberg dokonuje barokowej przebudowy
- 1908-1923 – książę Jan Henryk XV Hochberg von Pless dokonuje kolejnej przebudowy, m.in. tarasów
- 1907-1943 – księżna Maria Teresa Oliwia Cornwallis-West zw. Daisy urzęduje w zamku Książ razem z mężem Janem Henrykiem XV Hochbergiem von Pless
- lata 20. XX w. – początek powolnego upadku Książa, spowodowany zapaścią finansową i problemami rodzinnymi Hochbergów
- II wojna światowa – w 1941 władze III Rzeszy przejmują zamek i Organizacja Todt przystępuje do przekształcania zamku w siedzibę stanu, a przed głównym portalem drążony jest szyb windowy głębokości 50 metrów
- 1945 – Książ w granicach Polski
- od 1945 - dewastacja poprzez stacjonujące w zamku wojska radzieckie
- 1956 początek prac renowacyjnych
Na przestrzeni dziejów spotykane były również następujące zapisy nazwy zamku: Fürstenberg, Vorstinburg, Vorstenberech, Wistenberch.
[edytuj] Zabytki zespołu Zamku Książ
Do wykazu zabytków nieruchomych Narodowego Instytutu Dziedzictwa (stan na 30 czerwca 2011) wpisane są następujące obiekty zespołu rezydencjalnego Wałbrzych - Książ[1]:
- zamek, (k.XIII) XV-XVII, 1722-24, 1908-15, nr rej.: A/4627/481 z 6.05.1958
- 2 oficyny, 1722-24, 1910, nr rej.:j.w.
- budynek bramny, 1718-19, 1890, nr rej.: j.w.
- budynek nr 5, d. urząd podatkowy, XIX/XX, nr rej.: j.w.
- budynek nr 6, d. pralnia, ob. hotel „Mariówka”, XIX/XX, nr rej.: j.w.
- budynek nr 7, d. areszt, ob. hotel, XIX/XX, nr rej.: j.w.
- budynek nr 7 a, z bramą gospodarczą (wsch.), XIX/XX, nr rej.: j.w.
- d. kuźnia, XIX/XX, nr rej.: j.w.
- mury obronne, oporowe i graniczne, z basztami, bramami, mostami i tarasami, XVI - XX, nr rej.: j.w.
- pawilon parkowy, 1732-34, 1883, nr rej.: A/4628/1230/WŁ z 16.06.1987
- brama główna, ul. Jeździecka, 1722-24, nr rej.: A/4630/1229/WŁ z 16.06.1987
- brama parkowa, ul. Jeździecka, 1722-24, nr rej.: A/4629/1228/WŁ z 16.06.1987
- park przy pałacu, XVIII-XX, nr rej.: 1375 z 27.08.1965
- park – założenie romantyczne, XVIII-XX, nr rej.: A/572/1-3 z 24.05.2010,z budynkami:
- kuźnia, mur./szach., ul. Jeździecka 5, pocz. XX
- leśniczówka, mur./szach., ul. Jeździecka 9, pocz. XX
- stodoła, mur./szach., ul. Jeździecka, pocz. XX
- zespół stadniny koni, 1824, nr rej.: A/4631/655/WŁ z 13.04.1977:
- 5 stajni
- ujeżdżalnia
- wozownia
- Zamek Stary Książ, ruina romantyczna, 1794, nr rej.: 621 z 1.09.1959
- budynki w zespole zamku Książ, 1792, 2 poł. XIX, Świebodzice, ul. Wałbrzyska 44-46:
- dom szwajcarski, nr rej.: 1210/WŁ z 16.06.1987
- dom szwajcarski II, nr rej.: 1214/WŁ z 16.06.1987
- brama wjazdowa na teren zespołu, nr rej.: 1231/WŁ z 16.06.1987
[edytuj] Szlaki turystyczne
zielony – Szlak Zamków Piastowskich
czerwony – Cis Bolko – Zamek Książ – Świebodzice – Witoszów Górny – Bystrzyca Górna
– Szlak Ułanów Legii Nadwiślańskiej
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona Zamku Książ
- Zamek Książ w Serwisie Turystycznym Dolnego Śląska
- Wirtualne zwiedzanie zamku
- Modernizacja Zamku Książ
|
|||||||
