Bazylika Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski w Licheniu Starym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej w Licheniu Starym
Bazylika mniejsza
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Licheń Stary
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej
Wspomnienie liturgiczne 2 lipca
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Jana Pawła II, bł. Jerzego Popiełuszki, bł. 108 Meczenników z Rosicy
Cudowne obrazy Obraz Matki Boskiej Licheńskiej
Położenie na mapie gminy Ślesin
Mapa lokalizacyjna gminy Ślesin
Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej w Licheniu Starym
Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej w Licheniu Starym
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej w Licheniu Starym
Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej w Licheniu Starym
52°N 18°E/52,323333 18,358000
Strona internetowa
Budowa bazyliki (czerwiec 1999)

Bazylika Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej – obecnie największy kościół w Polsce, znajdujący się w województwie wielkopolskim, w gminie Ślesin, w miejscowości Licheń Stary niedaleko Konina. Położony jest na terenie sanktuarium maryjnego, ważnego katolickiego ośrodka religijnego w kraju. Budowlę wzniesiono dla upamiętnienia objawień z lat 1813 i 1850-1852, których świadkami byli Tomasz Kłossowski i Mikołaj Sikatka.

Kalendarium budowy bazyliki[edytuj]

Tablice fundacyjne
Ołtarz główny w świątyni
  • 29 maja 1994 – nuncjusz papieski ks. arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił plac pod budowę nowej świątyni
  • 22 czerwca 1994 – ksiądz proboszcz Eugeniusz Makulski MIC na tym placu odprawił mszę świętą, poświęcił narzędzia pracy i rozpoczął budowę "pierwszą łopatą"
  • 25 maja 1995 – ksiądz prymas Józef Glemp wmurował kamień węgielny przywieziony z Watykanu z grobu św. Piotra Apostoła (kamień ten poświęcił w grudniu 1994 roku Jan Paweł II)
  • 29 czerwca 1996 – ksiądz biskup Bronisław Dembowski poświęcił Złotą Kaplicę Trójcy Świętej
  • 20 czerwca 1998 – ksiądz biskup Roman Andrzejewski poświęcił Kaplicę Narodzenia Pańskiego
  • 7 czerwca 1999 – Jan Paweł II odwiedził Licheń i poświęcił budowę świątyni
  • 26 czerwca 2000 – ksiądz arcybiskup Józef Kowalczyk poświęcił Dzwon Maryja Bogurodzica – największy w Polsce
  • 6 listopada 2001 – zakończenie budowy wieży
  • 12 czerwca 2004 – konsekracja bazyliki
  • 2 lutego 2005 – nadanie świątyni tytułu bazyliki mniejszej
  • 2 lipca 2006 – przeniesienie Cudownego Obrazu Matki Bożej Licheńskiej z kościoła św. Doroty do bazyliki
  • 2 lipca 2007 – poświęcenie i oficjalne przekazanie do użytkowania całego zespołu organów
  • 2 lipca 2010 – powstało Muzeum im. ks. Józefa Jarzębowskiego w Licheniu Starym (umiejscowione nad prezbiterium; wejście do muzeum znajduje się z tyłu kościoła).

Świątynia[edytuj]

Monumentalna pięcionawowa bazylika z centralną kopułą zbudowana jest na planie krzyża. Składa się z części głównej, dzwonnicy, wieży oraz trzech okazałych portyków. Powstała z inicjatywy ks. Eugeniusza Makulskiego MIC według projektu mgr inż. arch. Barbary Bieleckiej. Głównymi konstruktorami byli mgr inż. Ryszard Wojdak (obecnie dr inż.) i mgr inż. Marek Kin. Wzniesiona została w latach 1994-2004. Generalnym wykonawcą robót budowlanych była firma Budimex S.A. Powstanie świątyni zostało sfinansowane z datków pielgrzymów.

Jest to obecnie największa świątynia w Polsce i jedna z największych na świecie. Na placu przed bazyliką może zgromadzić się ok. 250 000 wiernych[1].

12 czerwca 2004 miało miejsce poświęcenie bazyliki, jako Wotum Kościoła Katolickiego na Wielki Jubileusz Narodzenia Chrystusa. Pierwszym kustoszem Sanktuarium i proboszczem tamtejszej parafii został ks. Eugeniusz Makulski MIC. Obecnie funkcję kustosza pełni ks. Wiktor Gumienny MIC, zaś proboszczem jest ks.Henryk Kulik MIC.[2]

Wnętrze Bazyliki Najświętszej Maryi Panny Licheńskiej
Wymiary Bazyliki[2]
Kubatura Powierzchnia Długość Szerokość nawy głównej z kaplicami bocznymi Szerokość w osi transeptów Szerokość elewacji frontowej Wysokość nawy głównej Wysokość transeptów Wysokość absyd i kaplic Wysokość części centralnej Wysokość krzyża kopuły Wysokość krzyża dzwonnicy Wysokość krzyża wieży
300 000 23 000 139 m 77 m 144 m 162 m 44 m 33 m 17 m 85 m 103,5 m 64,8 m 141,5 m

Podziemia kościoła[edytuj]

W dolnej części świątyni znajdują się kaplice:

  • Kaplica św. Trójcy – najstarsza z kaplic i zarazem pierwsze w całym kościele miejsce, w którym odbywały się nabożeństwa. Została oddana do użytku w czerwcu 1996 roku.
  • Kaplica bł. 108 Męczenników – duża kaplica z obrazem Pana Jezusa wśród bł. 108 Męczenników w głównym ołtarzu, który był zawieszony w centralnym miejscu podczas beatyfikacji ofiar II wojny światowej 13 czerwca 1999 roku w Warszawie. Została uroczyście poświęcona 9 czerwca 2001 roku przez biskupa włocławskiego Bronisława Dembowskiego.
  • Kaplica Piety – centralne miejsce zajmuje rzeźba bolejącej Matki, trzymającą swego syna Jezusa Chrystusa (autorstwa Marcina Ziemnickiego).

Symbolika[edytuj]

Do kościoła prowadzą 33 stopnie nawiązujące do lat życia Chrystusa na ziemi. W świątyni znajduje się 365 okien symbolizujących liczbę dni w roku kalendarzowym, 52 otwory drzwiowe symbolizujące liczbę tygodni w roku kalendarzowym oraz 12 kolumn symbolizujących dwunastu apostołów.

Zgodnie z zamysłem architektonicznym bazylika przypomina falujący złoty łan zboża. Przejawia się to w dekoracji roślinnej placu przed świątynią oraz w architekturze samej świątyni. Zauważalne jest to m.in. w oknach wypełnionych szkłem o odcieniu złotawo-bursztynowym, ze ślusarką z anodowanego aluminium w formie kłosów oraz kolumnach w portykach i we wnętrzu świątyni.

Organy[edytuj]

Centralna część organów głównych w fazie montażu

W bazylice licheńskiej znajduje się największy w Polsce, czwarty w Europie i trzynasty na świecie[3] zespół organów, posiadający razem 157 głosów i składający się z pięciu instrumentów:

  • organów głównych (81 głosów, 4 manuały, pedał)
  • organów zachodnich (52 głosy, 2 manuały, pedał)
  • organów wschodnich (8 głosów)
  • pozytywu prezbiterialnego zachodniego (7 głosów i Nachtigall [Słowik])
  • pozytywu prezbiterialnego wschodniego (8 głosów).

Organy wybudowała w latach 2003-2007 polska firma organmistrzowska Dariusza Zycha z Wołomina, zaś projekt dyspozycji opracował prof. Andrzej Chorosiński z Warszawy. Dyspozycja organów głównych w swych założeniach nawiązuje do wielkich francuskich organów symfonicznych.

Największa piszczałka drewniana (dźwięk C oktawy subkontra) należy do otwartego głosu labialnego Subkontrabas 32' w sekcji pedałowej organów głównych i ma ponad 10 metrów wysokości (32 stopy).

Wszystkie instrumenty połączone są elektronicznie z 6-manuałowym stołem gry, umieszczonym w prezbiterium. Łącznie główny kontuar posiada 157 głosów (w sumie 12.323 piszczałki).

Niezależnie od centralnego kontuaru, organy główne i zachodnie posiadają swoje własne kontuary wraz z mechaniczną trakturą gry, zaś pozytywy prezbiterialne i organy wschodnie sterowane są wyłącznie elektronicznie z głównego kontuaru w prezbiterium.

Od 2011 organistą licheńskiej bazyliki jest Michał Szostak.

Kopuła[edytuj]

Kopuła Bazyliki

Widoczna z daleka kopuła bazyliki ma 25 m średnicy i 45 m wysokości, wsparta jest na dwukondygnacyjnej żelbetowej kolumnadzie, wspartej na 4 żelbetowych słupach. Od środka widoczna jest dekoracyjna srebrno-złota czasza wykonana ze stali i anodowanego aluminium. Na zewnątrz kopuła pokryta jest płytkami z aluminium anodowanego na złoty kolor.

Dzwonnice[edytuj]

Bogurodzica

W 65-metrowej dzwonnicy będącej częścią bazyliki zawieszony jest dzwon Maryja Bogurodzica[4].

W pobliżu bazyliki stoi kolejna dzwonnica z trzema dzwonami odlanymi przez ludwisarnię Felczyńskich.

Dzwonnica
Nazwa Ton uderzeniowy Data odlania Odlewnik Masa Średnica Uwagi
Dzwon Józef e0 2003[5] Janusz Felczyński ok. 12 t
Dzwon Piotr g0 Janusz Felczyński ok. 6 t
Dzwon Paweł h0 Janusz Felczyński 3 t

Wieża[edytuj]

Wieża Bazyliki

Na szczycie 141,5-metrowej wieży znajdują się dwa tarasy widokowe – górny na wysokości 114 m -czyli na 31 piętrze i dolny na wysokości 98 m – czyli na 27 piętrze, z których, przy dobrej pogodzie, rozciąga się widok na odległość do 30 km.

Opinie negatywne[edytuj]

Historyk sztuki prof. Małgorzata Omilanowska, od 2012 wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Donalda Tuska, uznała architekturę świątyni za przykład kiczu i tandety[6]. Prof. Konrad Kucza-Kuczyński stwierdził, że to "coś kompromitującego architekturę polską"[7].

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. Historia powstania bazyliki na oficjalnej stronie WWW
  2. a b Eugeniusz Machulski: Świątynia Matki Bożej Licheńskiej. Wrocław: © Wydawnictwo ZET, 2004, s. 50. ISBN 83-7364-128-9.
  3. Michał Szostak, Licheńskie organy na tle największych instrumentów Polski, Europy i świata, wyd. Pierwsze, Licheń Stary: Zakład Gospodarczy "Dom Pielgrzyma", 2017, s. 61-102, ISBN 9788364126147, OCLC 1005163172.
  4. Dzwonnica
  5. Odlewnia dzwonów Janusz Felczyński – Przemyśl
  6. "Sanktuarium Maryjne w Licheniu. Fenomen przestrzeni sakralnej, "Architektura – Murator" – numer 7/2008, Warszawa, lipiec 2008
  7. Gusto polacco, „Gazeta Wyborcza”.

Linki zewnętrzne[edytuj]