Bukowno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia hasła Bukowno.
Bukowno
miasto i gmina
ilustracja
Herb Flaga
Herb Bukowna Flaga Bukowna
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat olkuski
Data założenia 1962
Burmistrz Mirosław Gajdziszewski
Powierzchnia 64,59[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

10 333[2]
160,0 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 32-332
Tablice rejestracyjne KOL
Położenie na mapie powiatu olkuskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu olkuskiego
Bukowno
Bukowno
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Bukowno
Bukowno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bukowno
Bukowno
Ziemia50°16′05″N 19°27′47″E/50,268056 19,463056
TERC (TERYT) 1212011
SIMC 0938404
Urząd miejski
ul. Kolejowa 16
32-332 Bukowno
Strona internetowa

Bukowno (do 1962 Bukowno-Osiedle[3]) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim.

Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie proszowickim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku[4]. Do 1975 r. miasto administracyjnie należało do województwa krakowskiego, a w latach 1975–1998 do katowickiego. W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Bukowno.

Bukowno administracyjnie położone jest w zachodniej części województwa małopolskiego, między Krakowem a Katowicami, w jednakowej odległości (około 40 km) od obu miast. Bukowno należy do Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.

Według danych z 31 grudnia 2012 r. miasto miało 10 488 mieszkańców[1].

Dane ogólne[edytuj | edytuj kod]

Rzeka w środku lasu na małej plaży

Miasto położone na granicy Wyżyn: Śląskiej i Krakowsko-Częstochowskiej, nad rzekami Sztołą i Babą, wśród lasów liściasto-iglastych. Znajdują się w nim Zakłady Górniczo-Hutnicze cynku i ołowiu Bolesław.

Bukowno jako wieś było znane już w XV wieku. Prawa miejskie uzyskało w 1962 roku.

W mieście znajduje się baza sportowo-rekreacyjna z halą sportową i stadionem (Stadion MOSiR Bukowno).

W południowo-wschodniej części miasta znajduje się sztucznie zarybiony zalew, a okoliczne lasy to teren znakomity dla grzybiarzy.

Według danych z roku 2006 Bukowno miało obszar 63,42 km², w tym:

  • użytki rolne: 16%
  • użytki leśne: 73%

Miasto stanowi 10,19% powierzchni powiatu.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Tory w Bukownie
Ul.Kolejowa

Przez miasto przebiegają dwutorowa linia kolejowa PKP KatowiceSosnowiecOlkuszKielce, ze stacją osobowo-towarową Bukowno i przystankiem Bukowno Przymiarki. Miasto to jest węzłem kolejowym. W Bukownie funkcjonuje również Linia Hutnicza Szerokotorowa, z mijanką w zachodniej części miasta. Na terenie gminy Bukowno jest 60,2 km dróg, w tym 27,2 km dróg wojewódzkich (zarządzanych przez Wojewódzką Dyrekcję Dróg Miejskich w Katowicach) i 33 km dróg lokalnych miejskich (zarządzanych przez Urząd Miasta).

Na północ od Bukowna, w odległości 5 km przebiega droga krajowa nr 94.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stara część Bukowna

Obszar gdzie obecnie leży Bukowno, leżący przy pograniczu z Krakowem stanowił od dawna ważny rejon gospodarczy. Od średniowiecza Starczynów należał do dóbr olkuskich, natomiast Stare Bukowno (pierwsza wzmianka w 1402 r.) do 1790 r. było własnością biskupów krakowskich i należało do klucza sławkowskiego. W 1795 r. obszar Bukowna dostał się pod zabór austriacki. Po Kongresie wiedeńskim został oddzielony od Krakowa wchodząc w granice ziemi olkuskiej w Królestwie Polskim (1815). W latach późniejszych rozpoczął się proces rozluźniania związków z Krakowem na rzecz powstającego Zagłębia Dąbrowskiego. Choć w latach 1945–1975 Bukowno przynależało administracyjnie do woj. krakowskiego to silny rozwój sieci komunikacyjnej i więzi społecznych wpłynął na pogłębienie wpływów GOP-u, co zostało utrwalone w 1975 r. administracyjną przynależnością do województwa katowickiego. W 1999 r. miasto weszło jednak w skład nowo utworzonego powiatu olkuskiego i podporządkowane tym samym zostało władzy wojewódzkiej w Krakowie.

Data Wydarzenie
1402 Wzmianka o Starczynowie (obecnie część Bukowna).
1470 Pierwsze wzmianki o wsi Bukowno (dobra biskupów krakowskich)
XVI w. Wydobycie rud ołowiu.
1555 Żupnik z Olkusza Jost Ludwik Decjusz zbudował huty ołowiu.
XVIII w. Otwarcie huty.
1790 Osada przechodzi na własność skarbu Polski.
1795 Bukowno w zaborze austriackim.
1809 Bukowno w Księstwie Warszawskim.
1815 Bukowno w Królestwie Polskim.
1816 W województwie krakowskim, obwód olkuski.
1837 W guberni krakowskiej, powiat olkuski.
1841 W guberni kieleckiej, powiat olkuski.
1845 W guberni radomskiej, powiat olkuski.
1867 W guberni kieleckiej, powiat olkuski.
XIX w. Ośrodek górnictwa cynku i ołowiu, działały kopalnie „Ulisses”. „Leonidas” i „Jerzy”.
1885 budowa Kolei Iwangorodzko-Dąbrowskiej.
1919 W województwie kieleckim, powiat olkuski.
1945 W województwie krakowskim, powiat olkuski.
1950-1953 Rozwój miejscowości, związany z otwarciem zakładów górniczo-hutniczych „Bolesław”.
1962 Prawa miejskie.
1975 W województwie katowickim.
1991 5 kwietnia – włączenie do miasta sołectw: Stare Bukowno (140,82 ha) i Wodąca (181,41 ha).
1999 W województwie małopolskim, powiat olkuski.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zakłady górniczo-hutnicze „Bolesław” nocą

Dane z 30 czerwca 2004[5]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób % osób % osób %
Populacja 10 765 100 5571 51,8 5194 48,2
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
169,7 87,8 81,9
  • Piramida wieku mieszkańców Bukowna w 2014 roku[2].


Piramida wieku Bukowno.png

Religia[edytuj | edytuj kod]

Kościół polskokatolicki pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa

Kościół Rzymskokatolicki – 3 parafie:

Od 1984 działa tu również wydzielona z licznej parafii w Bolesławiu Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Bukownie Kościoła Polskokatolickiego (posiadająca w mieście kościół i kaplicę), zbór Kościoła Wolnych Chrześcijan (ul. Sławkowska 132) oraz dwa zbory Świadków Jehowy (Bukowno-Północ i Bukowno-Południe) spotykające się w Sali Królestwa w Krążku[6].

Szkoła[edytuj | edytuj kod]

W Bukownie znajduje się:

  • Zespół Szkół nr 1 im. 1000-lecia Państwa Polskiego
  • Zespół Szkół nr 2 im. Wł. St. Reymonta
  • Zespół Szkół Skałka

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Bolesław, Jaworzno, Olkusz, Sławków, Trzebinia

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2012 r.). [dostęp 9.04.2014].
  2. a b Bukowno polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
  3. Dz.U. 1957 nr 59, poz. 317.
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 100.
  5. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  6. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2015-01-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]