Przestępstwa i wykroczenia seksualne w Kościele katolickim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przestępstwa i wykroczenia seksualne w Kościele katolickimprzestępstwa i wykroczenia popełnione przez duchownych (członków kleru i zakonników) Kościoła katolickiego, polegające na przemocy, wykorzystaniu seksualnym lub zgwałceniu osób małoletnich[1], rzadziej osób dorosłych (kobiet i mężczyzn). Sprawy o dużym zasięgu lub rozgłosie miały miejsce m.in. w Argentynie[2], Australii[3], Austrii[4], Belgii[5], Brazylii[6], Chile, na Filipinach[7], we Francji[8], w Hiszpanii, Holandii[9], Irlandii, Kanadzie[10][11], Kenii[12], na Malcie[13], w Meksyku[14], Niemczech[15][16][17], Polsce[18][19][20], Stanach Zjednoczonych, Tanzanii[21], Wielkiej Brytanii i we Włoszech[22][23], a wiele przypadków ujawniono także w innych krajach. O tuszowanie skandali seksualnych obarczono winą hierarchów Kościoła, w tym niektórych biskupów, kardynałów i papieży[24][25]. Papieża Jana Pawła II skrytykowano za wspieranie duchownych, którym zarzucano pedofilię[26][27][28]. Zarzuty o zaniechanie nie ominęły także jego następcy Benedykta XVI, ale dotyczą one okresu, kiedy był jeszcze kardynałem i prefektem Kongregacji Nauki Wiary[29].

Według danych podanych w 2014 przez papieża Franciszka w czasie wywiadu prasowego, zjawisko pedofilii w kościele dotyczy 2% duchownych[30][31][32]. Według badań zleconych przez episkopat Stanów Zjednoczonych, obejmujących lata 1952–2002 i znanych jako John Jay Report 80,9% ofiar molestowania nieletnich przez duchownych stanowili chłopcy[33]. W samych Stanach Zjednoczonych odszkodowania wypłacone ofiarom molestowania seksualnego przez diecezje i zakony przekroczyły 3 miliardy dolarów i pociągnęły za sobą bankructwo niektórych diecezji[34].

Metody postępowania wobec sprawców wykroczeń seksualnych w Kościele[edytuj | edytuj kod]

Rozróżnia się dwie płaszczyzny postępowania Kościoła wobec pedofilii we własnych szeregach: zewnętrzną i wewnętrzną. Zewnętrznie księża w każdym kraju podlegają prawom miejscowym, które definiują przestępstwo pedofilii i inne przestępstwa seksualne w różny sposób. Kościół nie ma ustalonego jednolitego sposobu postępowania wobec praw obowiązujących we wszystkich krajach. Wewnętrznie Kościół ustala reguły postępowania w taki sposób, by nie naruszały kompetencji władz świeckich do karania przestępstw. Reguły te określają, jakie postępowanie księży w zakresie życia seksualnego jest przestępstwem kanonicznym, zagrożonym karami kościelnymi. Nie zawsze nadużycie seksualne księży stanowią przestępstwo w rozumieniu prawa świeckiego. Przestępstwem według prawa kanonicznego jest przede wszystkim wykorzystywanie sakramentu spowiedzi do molestowania seksualnego, podczas którego może dojść do przestępstwa w rozumieniu prawa świeckiego – na przykład pedofilii, czy homoseksualizmu (w krajach muzułmańskich). Dokumentem, w oparciu o który władze kościelne postępowały w przypadkach podejrzenia księży o nadużycia seksualne w rozumieniu prawa kanonicznego, przez długi czas była instrukcja Crimen sollicitationis z 1922 roku, aktualizowana w 1962.

Instrukcja ustalała całkowitą poufność postępowania kanonicznego – wszystkie osoby zaangażowane w postępowanie zobowiązane były do zachowania tajemnicy w sprawach, o których dowiedziały się podczas procesu[35], jednak nie zobowiązywała do milczenia ofiar i świadków, których wiedza nie była związana z procesem. Instrukcja pozostawała w użyciu aż do wydania nowych regulacji w 2001 roku[36][37]. Jej istnienie stało się powodem oskarżania Kościoła o ukrywanie przestępstw seksualnych księży, na podstawie nie potwierdzonego domniemania, iż instrukcja rozciąga regułę poufności postępowania kanonicznego na stosunek ofiar i świadków do śledztwa według prawa świeckiego[38].

Zarzuty wobec instytucji kościelnych[edytuj | edytuj kod]

W stosunku do osób związanych z Kościołem katolickim pojawiały się zarzuty dotyczące następujących problemów, związanych z zewnętrznym aspektem postępowania duchownych:

  • Molestowania dzieci przez duchownych oraz świeckich działających w imieniu Kościoła w lokalnych społecznościach.
  • Wykorzystywania seksualnego wychowanków w instytucjach edukacyjnych oraz ośrodkach pomocy prowadzonych przez Kościół.
  • Molestowania kleryków w seminariach.
  • Polityki instytucji kościelnych wobec skandali seksualnych[39][40]:
  • Wywieranie presji na ofiary, aby zmusić je do milczenia.
  • Przeszkadzanie w śledztwach, m.in. poprzez ostrzeganie oskarżonych przed organami ścigania.
  • Zaniechanie zgłoszenia informacji o przestępstwie do organów ścigania.
  • Niszczenie dowodów.
  • Przenoszenie oskarżonych duchownych do innych parafii.
  • Przedkładanie prawa kanonicznego nad świeckie.

Wiele oskarżeń nie doczekało się swojego finału w sądach, jednak część spraw trafiła do wymiaru sprawiedliwości[41]. W efekcie biskupi, w których diecezjach pojawiły się nieprawidłowości, tacy jak arcybiskup Bostonu kardynał Law[25] (Stany Zjednoczone), biskup Ferns Brendan Comiskey (Irlandia)[24] czy arcybiskup poznański Juliusz Paetz (Polska) złożyli rezygnacje. Najcięższym zarzutem wobec nich było ukrywanie oskarżeń o nadużycia seksualne przed policją[41]. W efekcie episkopaty niektórych kościołów wprowadziły nowe zasady nadzoru dotyczące opieki nad dziećmi sprawowanej w instytucjach kościelnych. Mimo tych działań, w niektórych amerykańskich i irlandzkich diecezjach, gdzie pojawiło się najwięcej oskarżeń o molestowanie, zanotowano spadek liczby wiernych uczestniczących w mszach[42].

Nauczanie Kościoła dotyczące molestowania[edytuj | edytuj kod]

Molestowanie seksualne dzieci jest grzechem śmiertelnym. Z Katechizmu Kościoła Katolickiego:

2285
Zgorszenie nabiera szczególnego ciężaru ze względu na autorytet tych, którzy je powodują, lub słabość tych, którzy go doznają. Nasz Pan wypowiedział 1903 takie przekleństwo: „Kto by się stał powodem grzechu dla jednego z tych małych... temu byłoby lepiej kamień młyński zawiesić u szyi i utopić go w głębi morza” (Mt 18, 6)54Por. 1 Kor 8, 10-13.. Zgorszenie jest szczególnie ciężkie, gdy szerzą je ci, którzy, z natury bądź z racji pełnionych funkcji, obowiązani są uczyć i wychowywać innych. Takie zgorszenie Jezus zarzuca uczonym w Piśmie i faryzeuszom, porównując ich do wilków przebranych za owce55Por. Mt 7, 15..
2389
Do kazirodztwa zbliżone są nadużycia seksualne popełniane przez dorosłych na dzieciach lub młodzieży powierzonych ich opiece. Grzech ten jest 2285 jednocześnie gorszącym zamachem na integralność fizyczną i moralną młodych, którzy będą nosić jego piętno przez całe życie, oraz pogwałceniem odpowiedzialności wychowawczej.

Zasady traktowania przez Kościół ciężkich przestępstw popełnionych podczas świadczenia sakramentów zostały wyrażone przez papieża Jana Pawła II 30 kwietnia 2001 roku w liście apostolskim[43]. List podobnej treści wystosował 18 maja 2001 kardynał Joseph Ratzinger. 16 maja 2011 roku kardynał William Levada wydał okólnik dotyczący w szczególności ciężkich przestępstw natury seksualnej[44].

Komentując skandale seksualne w Irlandii arcybiskup Dublina Diarmuid Martin zauważył: „Prawda nas wyzwoli, ale nie w banalny sposób. Prawda boli. Prawda oczyszcza nie jak delikatne, eleganckie mydło, ale jak ogień, który pali, rani i przecina. Musimy się nauczyć, że prawda ma moc wyzwalającą, której nie mają półprawdy. Próby unikania skandalu doprowadziły Kościół do jednego z największych skandali w historii”[44].

Wbrew temu publicznemu stanowisku Kościoła katolickiego dotyczącemu nadużyć seksualnych, niektórzy krytycy twierdzą[45], że pewne elementy doktryny oraz tradycyjne praktyki mogą przyczyniać się do narastania tego problemu. Zgodnie z nauczaniem Kościoła, jeżeli kapłan posiada odpowiednie pozwolenia kościelne, to jego osobiste grzechy nie mają wpływu na ważność sprawowanych przez niego sakramentów (tj. wiernym nie unieważnia się np. eucharystii czy spowiedzi z powodu śmiertelnego grzechu kapłana)[46].

Wśród świeckich konserwatystów katolickich pojawiły się zarzuty, że to Sobór watykański II przyczynił się do współczesnych problemów Kościoła dotyczących molestowania seksualnego[potrzebny przypis]. Opinie tego typu mogą być widziane jako próba wykorzystania problemu wykroczeń i przestępstw seksualnych dla wewnętrznych sporów doktrynalnych. Fakty wskazują na istnienie tego rodzaju występków w latach przedsoborowych. Jednym z najgłośniejszych skandali było wykrycie i upublicznienie masowych przestępstw seksualnych i innych prześladowań w kanadyjskich szkołach rezydencjalnych prowadzonych przez katolickie i anglikańskie instytucje religijne. Szkoły te operowały od późnych lat XIX w. do lat 70. XX wieku[47]. Lata operowania tych szkół w większości czasu ich istnienia przypadały na okres Kościoła katolickiego przed Soborem Vaticanum II.

Wśród obrońców kościoła pojawiły się też opinie, według których to zeświecczone media biorą sobie stan duchowny na cel. Philip Jenkins w swojej książce stwierdził, że media nie chcą poszukiwać skandali seksualnych wśród innych organizacji religijnych, takich jak Kościół Anglikański, czy kościoły protestanckie albo gminy judaistyczne, czy islamskie. Jego zdaniem termin księża-pedofile (ang. paedophile priests) jest często używany przez dziennikarzy, jakby wszyscy kapłani mieli takie skłonności, podczas gdy tylko 0,2% do 1,5% spośród stanu duchownego to pedofile[48]. Skala tego zjawiska była też różna w różnych krajach – o ile w Stanach Zjednoczonych około 4% księży było oskarżonych o molestowanie seksualne, o tyle w Niemczech było to jedynie 0,1%[49]. Dla porównania, raport amerykańskiego departamentu edukacji wskazuje, że w tamtejszych szkołach różnych form wykorzystywania seksualnego doświadcza od 3,7 do 50,3% uczniów, przy czym jako najlepiej udokumentowaną autorzy wskazali wartość 9,6%[50].

Instytucjonalny charakter molestowania nieletnich[edytuj | edytuj kod]

Przestępstwa i wykroczenia seksualne jakie miały miejsce w instytucjach prowadzonych przez organizacje i instytucje Kościoła katolickiego, gdzie stwierdzono prawną i moralną współodpowiedzialność za te czyny duchowieństwa, hierarchów i innych oficjalnych przedstawicieli instytucji. Jakkolwiek przestępstwa na tle seksualnym i seksualne wykorzystywania pozycji autorytetu instytucjonalnego i moralnego miały miejsce w wielu kulturach, instytucjach i czasach historycznych, to dopiero druga połowa XX wieku przyniosła do opinii publicznej zasięg tych wydarzeń w ramach działalności Kościoła katolickiego i jego przedstawicieli.

W opracowaniach angielskojęzycznych na te tematy określa się je jako przestępstwa o podłożu lub charakterze instytucjonalnym. Określenie takie jest zgodne z teorią socjologii prawa i na gruncie polskim omawiane było przez Magdalenę Bergman w periodyku „Dialogi Polityczne”[51].

Charakter tych przestępstw, mimo że oparty w dochodzeniach szczegółowych na przypadkach indywidualnych, opiera się na przykładach instytucjonalnych, tj. takich, gdzie przestępstwa (dokonywane grupowo lub indywidualnie), miały charakter systematyczny i odnosiły się do więcej niż jednej ofiary, oraz miały dłuższy niż jednorazowy wymiar czasowy. Zachodziło jednocześnie podejrzenie, że sam charakter instytucji stwarzał atmosferę bezkarności i ochrony przestępcy przed organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości[52].

Temat ten dotyczy przestępstw, wobec których prowadzone były dochodzenia specjalnie w tym celu powołanych komisji państwowych i kościelnych oraz procesów kryminalnych i opracowań specjalistycznych związanych z tym zagadnieniem. Powstała w Stanach Zjednoczonych organizacja Bishops Accountability (pol. 'Odpowiedzialność Biskupów’) tak to sformułowała w jednym z przytaczanych przez nich artykułów: Policyjne raporty i wewnętrzna korespondencja ukazują system alarmów związany z niechęcią części przełożonych jezuitów do zawiadamiania o tym władz cywilnych – podobnie jak w tuzinach innych przypadków seksualnego molestowania związanych z katolickimi księżmi, które wypłynęły na światło dzienne na terenie całego kraju[53].

Molestowanie w instytucjach edukacyjnych i opiekuńczych[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak inne organizacje religijne, Kościół katolicki prowadzi wiele szkół, sierocińców czy szpitali oraz zajmuje się pomocą społeczną. Działalność ta jest w społeczeństwie przyjmowana bardzo pozytywnie i często zajmują się nią zakony. Część spośród osób pracujących w tych placówkach wykorzystuje jednak ciągły kontakt z młodzieżą do zaspokojenia swoich instynktów[48]. Brak reakcji ze strony przełożonych oraz władz oświatowych może doprowadzić do szeregu przypadków nadużyć seksualnych, jeżeli nieuczciwy zakonnik czy świecki będzie miał możliwość molestowania przez wiele lat. W ten sposób autorytet instytucji kościelnych, które prowadzą bardzo pozytywną działalność społeczną, może zostać podważony.

Jeden z najgłośniejszych przypadków oskarżeń o molestowanie w stosunku do zakonników dotyczył ojca Marciala Maciela, założyciela meksykańskiego zakonu Legion Chrystusa, powstałego w roku 1940. W roku 1990 dziewięciu byłych seminarzystów zakonu oskarżyło ojca Maciela o molestowanie[54]. Jeden z nich odwołał potem swoje słowa i stwierdził, że cała sprawa była spiskiem mającym zdyskredytować Legion Chrystusa. Ojciec Maciel zaprzeczył oskarżeniom, ale ustąpił ze stanowiska przełożonego zakonu. Jego postawa została skrytykowana 1 maja 2010, gdy w oświadczeniu wydanym po naradzie z udziałem papieża Benedykta XVI na temat skandalu pedofilii i seksualnego wykorzystywania seminarzystów przez Degollado, Watykan przyznał, że duchowny dopuścił się skandalu najcięższego i niemoralnego zachowania, licznych przestępstw i prowadził życie pozbawione skrupułów, a najcięższe i obiektywnie niemoralne zachowania ojca Maciela, potwierdzone przez niepodważalne świadectwa, jawią się niekiedy jako prawdziwe przestępstwa i ukazują życie, pozbawione skrupułów i autentycznych uczuć religijnych[55].

Ojciec Marcial był ojcem co najmniej trojga dzieci, które miał z co najmniej dwiema kobietami. Obie utrzymywał z pieniędzy Legionistów. Jeden z jego synów pozwał Legion Chrystusa o odszkodowanie za molestowanie przez własnego ojca[56].

Polityka instytucji kościelnych[edytuj | edytuj kod]

Przenoszenie oskarżanych księży[edytuj | edytuj kod]

Niektórzy biskupi[41] znaleźli się w ogniu krytyki, ponieważ w obliczu oskarżeń o molestowanie wysuwanych wobec księży poprzestawali na przenoszeniu ich do nowych parafii. Księża byli również kierowani na psychoterapię, a potem ponownie rozpoczynali posługę, która wiązała się z kontaktami z dziećmi. Biskupi stwierdzali, że psycholodzy pozytywnie oceniali wyniki terapii. Jednak współczesna wiedza na temat pedofilii postawiła te ekspertyzy pod znakiem zapytania. Seksuolodzy stwierdzili, że wiele osób, które dopuściły się molestowania dzieci, po odbyciu wyroku dokonuje kolejnych podobnych czynów[57].

Ukrywanie przestępstw[edytuj | edytuj kod]

Aby uniknąć skandalu, urzędnicy instytucji kościelnych i hierarchowie Kościoła ukrywali przestępstwa seksualne przed wymiarem sprawiedliwości. Najbardziej jaskrawy przypadek takiej sytuacji dotyczył zakonu norbertanów. Przełożeni ojca Smytha wiedzieli o jego skłonnościach już w roku 1945. Jednak pierwsze informacje trafiły do policji dopiero pod koniec lat 80. – to pozwoliło postawić go w stan oskarżenia. W maju 2001 roku kardynał Ratzinger, prefekt Kongregacji Nauki Wiary, wysłał list do wszystkich biskupów katolickich[58]. Stwierdził w nim, że wszystkie wewnętrzne dochodzenia kościelne dotyczące molestowania dzieci podlegają tajemnicy pontyfikalnej.

Zanotowano przypadki opłacania przez duchownych swoich ofiar, aby nie zgłaszały przypadków molestowania na policję. W połowie lat 90. arcybiskup Desmond Connell pożyczył pieniądze księdzu, który molestował ministranta, Andrew Maddena. Duchowny przekazał te pieniądze rodzinie chłopca w zamian za milczenie[59][60]. Kardynał Connel zaprzeczył, jakoby wiedział, na jaki cel miała zostać spożytkowana jego pożyczka.

15 kwietnia 2008 papież Benedykt XVI na pokładzie samolotu do Stanów Zjednoczonych zapowiedział „wykluczenie pedofilów z kapłaństwa” i „zrobienie wszystkiego, by podobne przypadki nie powtarzały się w przyszłości”. W Stanach Zjednoczonych skandale związane z seksualnym wykorzystywaniem dzieci przez kapłanów doprowadziły do procesów, w których amerykańskie diecezje musiały wypłacić w sumie ponad 2 mld dolarów odszkodowań[61].

Stanowisko Episkopatu Polski[edytuj | edytuj kod]

W dokumencie przyjętym przez Episkopat Polski w dniach 13 i 14 marca 2012 jest powiedziane, że nie zostaną przyznane odszkodowania dla ofiar pedofilii od polskiego Kościoła. Duchownych, którzy popełnili takie przestępstwo, chroni tajemnica spowiedzi, a Kościół zamierza jej bronić. Choć episkopat deklaruje w dokumencie pełną współpracę z władzami w sprawie ścigania pedofilów w Kościele, to ustanawia wyjątki od tej reguły. Duchowni nie ujawniają informacji o księżach, którzy przyznali się do pedofilii w trakcie spowiedzi[62].

Rola celibatu[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Celibat.

Według niektórych psychologów celibat może być przyczyną wyższego odsetku pedofilów wśród księży. Duchowny musi unikać kontaktów erotycznych. Jednak w obliczu problemów zdrowotnych, osobowościowych, emocjonalnych może stracić kontrolę nad popędem seksualnym i bywa, że obiektem pożądania staje się dziecko. Ma to charakter zastępczy[63][64]. Podobną tezę wysuwają niektóre środowiska liberalnych katolików[65].

Zgodnie z nauczaniem kościoła celibat jest jednak zawsze przyjmowany w wolności i „dla Królestwa niebieskiego” (Mt 19,12). Krytycy sugerują, że wstrzemięźliwość seksualna księży powoduje u nich narastanie pożądania, które może zostać przeniesione na osoby najmłodsze, bo są one w tej sferze nieuświadomione. Zdaniem przeciwników celibatu, pozwala on ukryć problemy seksualne osób, które mają niewłaściwe tendencje. Pojawiły się też sugestie, że pedofile celowo wstępują do stanu duchownego, aby mieć dostęp do dzieci[66]. Teorie te nie znalazły żadnego potwierdzenia w badaniach socjologicznych.

Nie ma dowodów naukowych, które pozwalałyby na uzasadnienie tezy, że ilość pedofilów wśród księży odbiega od średniej w innych grupach zawodowych. Badania dotyczące tej dewiacji wykazują[potrzebny przypis], że rozwija się ona w dzieciństwie oraz okresie dojrzewania. Często ofiary molestowania w młodości, potem same powielają takie zachowania. W tym świetle podjęta w życiu dorosłym decyzja o wejściu do stanu duchownego nie może zmienić seksualnych skłonności młodego kapłana. Pojawiły się opinie stwierdzające, że w takim kontekście celibat nie może być postrzegany jako przyczyna molestowania seksualnego[potrzebny przypis].

W raporcie przedstawionym synodowi biskupów w Rzymie w roku 1971 dotyczącym problemów prowadzących do kryzysu kapłaństwa w Zachodniej Europie, amerykański psychiatra Conrad Baar stwierdził, że wielu księży nie utrzymuje wstrzemięźliwości seksualnej. Badanie oparto na próbie 1500 duchownych. Krytycy stwierdzili, że zła polityka instytucji kościelnych związana z tym problemem może mieć wpływ na pojawianie się przypadków molestowania seksualnego. W Australii w 2018 roku Komisja Królewska opracowująca raport dotyczący nadużyć seksualnych duchownych katolickich względem nieletnich wśród 80 sugerowanych zmian zaleciła biskupom australijskim zniesienie obowiązkowego celibatu księży diecezjalnych[67].

W niektórych krajach skutkiem kryzysu związanego ze skandalami było wprowadzenie przez kościół dla kleryków dodatkowych zajęć, mających ułatwić im wytrwanie w celibacie. Wydano również polecenie, aby w seminariach duchownych były prowadzone rozmowy z kandydatami do stanu kapłańskiego. Rozmowy takie mają zidentyfikować kleryków z problemami sfery seksualnej aby wycofać ich z seminariów i udzielić wsparcia.

Dymisje hierarchów Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Niektóre przypadki przestępstw i wykroczeń seksualnych[edytuj | edytuj kod]

Australia[edytuj | edytuj kod]

Arcybiskup Melbourne Denis Hart stwierdził, że od lat trzydziestych XX wieku w stanie Wiktoria doszło do co najmniej 620 przypadków molestowania dzieci przez przedstawicieli Kościoła katolickiego[83]. Instytut Prawa Wiktorii zaapelował o ustanowienie niezależnego podmiotu, który miałby zbadać reakcję Kościoła na molestowanie dzieci[84]. Arcybiskup Hart ogłosił, że strona kościelna będzie współpracować z władzami w trakcie śledztwa[84]. O wielokrotne molestowanie został oskarżony m.in. bliski współpracownik papieża Franciszka kardynał George Pell, w latach 1987–1996 biskup pomocniczy Melbourne[85]. Do 2015 roku zebrano relacje 4444 osób gotowych złożyć zeznania, które obciążają 384 księży diecezjalnych, 188 księży zakonnych, 597 braci zakonnych, 93 siostry zakonne oraz 543 osoby świeckie pracujące w parafiach jako sprawców domniemanych przestępstw pedofilskich w trzech diecezjach. W Kościele rzymskokatolickim w Australii problem pedofilii może obciążyć 7% duchownych[86]. W ciągu dwóch dekad Kościół katolicki w Australii wypłacił 276 mln dol. australijskich odszkodowań ponad 3 tysiącom ofiar molestowania, które w latach 1980–2015 złożyły skargi. Średnia wysokość odszkodowania wyniosła 91 tys. dol. australijskich[87].

W 2018 roku Komisja Królewska opracowująca raport dotyczący nadużyć seksualnych duchownych katolickich względem nieletnich zaleciła biskupom australijskim 80 zmian postępowania w takich wypadkach, w tym zniesienie obowiązkowego celibatu księży diecezjalnych czy zniesienie tajemnicy spowiedzi gdy sprawa dotyczy molestowania[67]. Od października 2018 roku w stanie Australia Południowa zacznie obowiązywać prawo nakazujące księżom zgłaszanie przypadków molestowania, które poznali podczas spowiedzi. Podobne rozwiązanie planują wprowadzić stany Tasmania i Australijskie Terytorium Stołeczne[82].

Austria[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku tygodnik „Profil” opublikował wyznania jednego z byłych uczniów ówczesnego konserwatywnego arcybiskupa Wiednia – kardynała Hansa Hermanna Groëra. Mężczyzna poinformował, że jako uczeń w katolickim internacie był przed kilkunastoma laty molestowany seksualnie przez księdza Groëra. Pomimo ujawnienia zarzutów wobec niego innych kleryków, Groër nie przyznał się do winy. Coraz większa część episkopatu Austrii zaczęła mieć jednak wątpliwości w niewinność kardynała, a opinia publiczna domagała się śledztwa w tej sprawie. Po kilku miesiącach Groër podał się do dymisji i na rozkaz papieża Jana Pawła II opuścił Austrię w 1998 roku. Nie rozpoczęło się przeciwko niemu śledztwo urzędowe, gdyż uległo przedawnieniu[88]. Zmarł w 2003 roku.

W 2004 roku Austrię obiegły informacje o posiadaniu przez kleryków w seminarium duchownym w St. Pölten pornografii dziecięcej i fotografie seminarzystów w niedwuznacznych pozach razem z wykładowcami. Skandal w seminarium zbagatelizował miejscowy biskup Kurt Krenn, choć jak zdradził wiedeński kardynał Christoph Schönborn, że od dawna informował Watykan o tym, co się dzieje w St. Pölten, ale otoczenie papieża zwlekało z decyzją. Seminarium zostało ostatecznie zamknięte, a kontrowersyjny biskup Kurt Krenn na skutek presji społecznej i kościelnej podał się do dymisji[89][90].

Na skutek ujawnienia przestępstw seksualnych duchownych z Kościoła katolickiego wystąpiło w Austrii w 2010 roku 100 tys. wiernych[91].

Belgia[edytuj | edytuj kod]

W Belgii ofiarami pedofilów padło od lat 50. XX wieku ok. 500 osób; 13 z nich popełniło samobójstwo. Kościół katolicki w Belgii doliczył się 134 księży-pedofilów[92].

Powołana przez Kościół katolicki w Belgii specjalna Komisja badająca przypadki seksualnych przestępstw przedstawicieli Kościoła wobec nieletnich podjęła się m.in. problemu zbadania sytuacji w szkołach zbiorczych. Przewodniczący Komisji, znany psychiatra dziecięcy, Peter Adriaenssens przygotował Raport, w którym wykazywał systematyczny charakter tych przestępstw. W Raporcie zaznaczał, że przestępstwa wobec chłopców ustępowały na ogół po osiągnięciu 15. roku życia ofiary molestowania, podczas gdy przestępstwa wobec dziewczynek często trwały aż do pełnoletności ofiary[93]. Z powodu nielegalnego przejęcia dokumentów Komisji przez policję belgijską sąd zakazał używania jej jako materiału dowodowego w pracach dochodzeniowo-sądowych. Skutkiem tego minister sprawiedliwości podjął kroki w celu innego zabezpieczenia dowodów, opieki na ofiarami przemocy seksualnej i zaapelował do hierarchów Kościoła o kontynuowanie pracy rozpoczętej przez dra Adriaenssensa[94].

Jednym ze skandali pedofilskich w Belgii było ujawnienie, że 73-letni biskup diecezji Brugii Roger Vangheluwe ustąpił ze swojego stanowiska po przyznaniu się do wieloletniego wykorzystywania seksualnego swojego bratanka. Jego rodzina dostawała pieniądze od biskupa za zachowanie milczenia[95].

24 czerwca 2010 belgijska policja i przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości przeprowadzili przeszukanie w siedzibie arcybiskupstwa Mechelen-Bruksela i prywatnym mieszkaniu jednego z kardynałów. Poszukiwano dokumentów, które mogłyby potwierdzać doniesienie o pedofilii, popełnianej przez duchownych katolickich wobec osób niepełnoletnich. Zabezpieczono materiały dowodowe. Akcja została ostro skrytykowana przez Watykan i belgijski Kościół katolicki[96][97][5][98].

Belgijska policja dostała informację, że świadkowie i sędziowie związani ze sprawą molestowania są ofiarami zastraszeń. Grożono im pobiciem, a nawet śmiercią. 3 lipca rzecznik prokuratury Jean Marc Meillure potwierdził, że rozpoczęto dochodzenie w tej sprawie[99][100].

W 2011 roku około 80 osób złożyło pozew przeciwko Kościołowi w Belgii i papieżowi Benedyktowi XVI. Jest to pierwszy taki pozew w Europie. Ofiary duchownych domagają się w nim odszkodowań. 30 maja 2011 roku belgijscy biskupi ogłosili, że ofiarom zostanie wypłacone odszkodowanie[92].

Chile[edytuj | edytuj kod]

Trwające od wielu lat skandale dotyczące przestępstw pedofilsko-seksualnych spowodowały kryzys w Kościele katolickim w Chile oraz odpływ części wiernych. Najgłośniejszy przypadek dotyczy wieloletniego duszpasterza konserwatywnych elit politycznych, z czasów junty Augusto Pinocheta – Fernando Karadimy. W 2004 roku został on oskarżony przez kilkoro dorosłych już, dawnych swoich wychowanków, o molestowanie seksualne w młodości. W 2010 roku przeprowadzono rozprawę kanoniczną, a w 2011 Karadima został uznany winnym i odsunięty od posługi kapłańskiej. Sprawa Karadimy ośmieliła wielu innych wiernych dzięki czemu ujawniono kilkadziesiąt dalszych przypadków pedofilii wśród księży katolickich. Sytuację pogorszyły próby tuszowania problemu pedofilii m.in. przez arcybiskupa Ezzatiego i kardynała Francisco Errazuriza. Reakcją części ludności na skandale seksualne i planowaną wizytę papieża Franciszka były demonstracje na ulicach oraz eksplozje bomb podłożonych w sześciu kościołach Santiago de Chile[101]. W trakcie wizyty w Chile w styczniu 2018 roku papież Franciszek prosił ofiary o wybaczenie. W budynku nuncjatury watykańskiej w stolicy spotkał się z ofiarami przemocy seksualnej księży[102]. W wyniku skandalu po trzydniowych rozmowach w Watykanie z papieżem Franciszkiem, 18 maja 2018 wszystkich 34 biskupów należących do episkopatu Chile podało się do dymisji. Sprawę pedofilii miał tuszować bp Juan Barros mianowany przez papieża Franciszka w 2015 roku biskupem diecezji Osorno. Papież który publicznie bronił Juana Barrosa także w trakcie wizyty w Chile uznał, że był niedostatecznie informowany o sprawie[79].

Francja[edytuj | edytuj kod]

We Francji oskarżenia dotyczą niezgłoszenia wymiarowi sprawiedliwości przypadków nadużyć seksualnych popełnionych przez ks. Bernarda Preynata z archidiecezji liońskiej w latach 1986–1991 wobec nieletnich skautów, o czym Kościół katolicki wiedział od 1991 roku. Ksiądz Preynat od pełnienia posługi został odsunięty dopiero w sierpniu 2015 roku. Inny ksiądz Jérome Billioud, który choć przyznał się do popełniania czynów pedofilskich to jednak posługę pełnił jeszcze w marcu 2016. Oskarżonym o tuszowanie molestowania jest prymas Galii, kardynał Philippe Barbarin[103].

Holandia[edytuj | edytuj kod]

Według raportu opublikowanego przez dziennik NRC Handelsblad ponad połowa holenderskich biskupów tuszowała przypadki seksualnego molestowania nieletnich przez duchownych. Raport ten, obejmujący lata 1945–2010 wskazuje, że 20 spośród 39 holenderskich hierarchów ukrywało przypadki molestowania, a czterech biskupów pomocniczych: Jan Niënhaus z Utrechtu, Jo Gijsen z Roermond, Philippe Bär z Rotterdamu i Jan ter Schure z Den Bosch, jest podejrzanych o wykorzystywanie seksualne nieletnich. Większość sprawców molestowania już nie żyje, a w wypadku bp. Bära, który jest podejrzewany o seksualne wykorzystywanie seminarzystów, doszło do przedawnienia. Zaś inni hierarchowie są oskarżani o ukrywanie sprawców i przenoszenie księży dopuszczających się molestowania dzieci do innych parafii[104].

W latach 1945–2010 dziesiątki tysięcy dzieci doświadczyło agresji seksualnej ze strony katolickich duchownych, z czego 10 do 20 tysięcy dzieci w latach 1945–1981(85). Kościół „nie podjął adekwatnych kroków” w tej sprawie. W rzymskokatolickich instytucjach (domy dziecka, internaty, seminaria) dzieci były molestowane dwukrotnie częściej niż w innych, w których dochodziło do tego rodzaju przestępstw[1]. W marcu 2010 roku konferencja biskupów oraz Konferencja Holenderskich Zakonów (KNR) oficjalnie zwróciły się do Wima Deetmana, byłego ministra edukacji, byłego przewodniczącego parlamentu i byłego burmistrza Hagi – protestanta i polityka chadeckiego. Deetman zaproponował powołanie 5-osobowej (znani naukowcy) komisji. Ponadto domagał się natychmiastowej pomocy dla ofiar oraz prawa do zadawania ważnych pytań: Jaki był rozmiar zjawiska? W jakich okolicznościach doszło do molestowania? Czy problem był strukturalny? Czy istniała „kultura milczenia”? Jaki był wpływ celibatu? W maju 2010 roku biskupi zaakceptowali jego najważniejszy warunek: nieskrępowany dostęp do archiwów wszystkich diecezji oraz do archiwum Hulp en Recht (organizacja, która od 1995 roku zbierała skargi wiernych). Wnioski samej komisji Deetmana przerosły najgorsze oczekiwania: skrzywdzonych było tysiące obywateli, a kilka kongregacji odmówiło komisji Deetmana otwarcia archiwów. Według Deetmana biskupi i prowincjałowie wiedzieli „co było grane”. Stwierdzenie, że nie zdawano sobie sprawy z zaistniałego ryzyka, że w ogóle nie wiedziano i że na poziomie instytucjonalnym nie było żadnych informacji było nie do obrony. Zastanawiano się nad powołaniem parlamentarnej komisji śledczej, przed którą siostry i bracia zakonni nie mogliby odmówić wyjaśnień, jednak rząd i większość parlamentarna nie widziały takiej potrzeby. Komisja parlamentarna nie powstała. Ustalono osiemset nazwisk sprawców. Około setki jeszcze żyło. Rząd holenderski zbadał możliwość postawienia ich przed sądem mimo przedawnienia, jednak europejskie przepisy to uniemożliwiają. W 2011 powstała kolejna komisja, komisja Lindenbergha, która miała ustalić zadośćuczynienia finansowe. Pierwsze pieniądze zostały przyznane w 2012. Komisja ustaliła pięć kategorii odszkodowań w zależności od wagi molestowania. W pierwszych czterech kategoriach maksymalna kwota wynosiła 25 tysięcy euro. W najcięższych przypadkach z kategorii piątej odszkodowanie mogło wynieść nawet 100 tysięcy euro. Strona kościelna mogła podważać skargi, które komisja uznała za uzasadnione. Według KLOKK (zrzeszenie organizacji ofiar) korzystała z tego skwapliwie. Na skargi ofiar standardowa odpowiedź biskupów i prowincjałów brzmiała, że nie znajdują w swoich archiwach żadnych wskazówek, iż skarga może być prawdziwa – mówią przedstawiciele KLOKK i w przypadku gdy dowody są jaskrawe, bronią się mówiąc, że nie ponoszą żadnej odpowiedzialności. Ustami Kościół wyraża skruchę, ale w praktyce nadal nie[105].

Irlandia[edytuj | edytuj kod]

Kościół katolicki w Irlandii zaczął przeżywać kryzys wraz z ujawnieniem przypadków pedofilii wśród księży w latach 80. i początku lat 90. W tym samym okresie upubliczniono informacje o trzech szeroko znanych duchownych. Wynikało z nich, że biskup Eamonn Casey miał dziecko, które utrzymywał za pieniądze kościelne, a goszczący w mediach ksiądz Michael Cleary był przez wiele lat związany z kobietą, z którą miał dwójkę dzieci. Kolejny ksiądz Martin Clancy, w swym testamencie spisanym przed śmiercią w 1993 roku pozostawił pieniądze kobiecie, którą 20 lat wcześniej zgwałcił jako zaledwie 14-letnią dziewczynkę. W wyniku tego gwałtu urodziła ona dziecko. Według raportu sędziny Yvonne Murphy jednym z najgorszych przypadków był ksiądz Bill Carney. Raport opisał Carneya jako osobę, która „seryjnie wykorzystywała seksualnie dzieci, zarówno chłopców, jak i dziewczynki”. Istnieją skargi i podejrzenia o molestowanie przez Carneya 32 konkretnych osób. Raport dodaje także, że są dowody, że wykorzystał dużo więcej dzieci[106]. W roku 1983 Carney przyznał się i został skazany za dwa przypadki seksualnego molestowania dzieci, otrzymując wyrok w zawieszeniu. Sprawa nie była nagłaśniana w mediach. Sześciu rodzinom zostało wypłacone odszkodowanie i Carney wkrótce wrócił do pracy, gdzie nadal miał dostęp do dzieci. Biskup James Kavanagh chronił wówczas Carneya przed wymiarem sprawiedliwości, w celu uniknięcia skandalu dla Kościoła katolickiego. W 1992 roku Kościół skazał Carneya w wewnętrznym postępowaniu za nadużycia seksualne wobec dzieci. Ten jednak odmawiał opuszczenia parafii, więc Kościół wypłacił mu 30 tysięcy funtów, żeby skłonić go do odejścia[106]. Jedną z ofiar Carneya był 13-letni Paul, który został zgwałcony w latach 80. Paul w 2004 roku opowiedział policji o gwałcie. Widząc jednak, jak sprawa Carneya jest prowadzona przez kler i policję (unikających postawienia Carneya przed sądem i konfrontacji z ofiarą), popełnił samobójstwo. Tego samego roku w Szkocji Carney się ożenił. Na początku 2010 roku odnalazła go na Wyspach Kanaryjskich reporterka BBC[106].

Ojciec Brendan Smyth w roku 1994 został skazany prawomocnym wyrokiem przez sąd w Belfaście za nadużycia seksualne wobec 17 dzieci. Potem kolejny wyrok zapadł w roku 1997 w Dublinie. Ojciec Smyth został skazany za nadużycia wobec 74 dzieci. Nadużycia seksualne miały miejsce w latach 1945–1990 i mogły dotyczyć większej grupy ofiar. Ojciec Smyth dopuścił się tych zbrodni korzystając z roli jaką pełnił w lokalnej społeczności katolickiej[107]. Co więcej, dochodzenie wykazało, że inni duchowni należący do zakonu norbertanów przez wiele lat ukrywali zbrodnie ojca Smytha przed wymiarem sprawiedliwości.

Gdy w 1999 roku Colm O’Gorman, w dzieciństwie zgwałcony przez księdza Seána Fortune’a, wystąpił na drogę sądową, pociągnął za sobą inne ofiary, których łącznie było 66. Jeszcze przed rozpoczęciem procesu ksiądz Fortune popełnił samobójstwo.

Kolejna sprawa z 2002 roku dotyczyła ojca Jim Grennana, który molestował dzieci podczas nauki do Pierwszej Komunii. Przypadek ojca Grennana – oraz kilka innych podobnych spraw[24] – miały miejsce w diecezji Ferns i doprowadziły do rezygnacji jej biskupa Brendana Comiskeya, który przyznał, że nie reagował na przypadki molestowania seksualnego dzieci wśród księży. Podobne incydenty w archidiecezji dublińskiej zaciążyły na reputacji kardynała Desmonda Connella.

Zasadniczym organem powołanym do zbadania sprawy przestępstw wobec dzieci w szkołach irlandzkich była powołana w 2000 przez rząd Irlandii Komisja Dochodzeniowa W Sprawie Represji Wobec Dzieci (Commission to Inquire into Child Abuse). Na stronie 177 Raportu Komisji wymienione są zasady i opis dochodzeń wobec katolickich instytucji i organizacji religijnych prowadzących szkoły i internaty, gdzie przestępstwa takie miały mieć miejsce[108]. Podobnie jak w przypadku szkół rezydencjonalnych w Kanadzie, przestępstwa na tle seksualnym były częścią ogólnych dochodzeń i oskarżeń. Drugim podobieństwem jest fakt, że duża ilość tych wykroczeń popełniona była w placówkach prowadzonych przez Braci Chrześcijańskich, zakonu świeckiego który powstał w Irlandii i stamtąd rozprzestrzenił się na inne prowincje kościelne. Po tych wydarzeniach specjalnie powołana komisja kościelna wszczęła własne śledztwo. Jego efekty zaprezentował w 2005 roku arcybiskup Diarmuid Martin. Według komisji rządowej w latach 1962–2002, z samej diecezji w Ferns, 21 księży dokonało ponad 100 aktów molestowania seksualnego.

Jeden z raportów dot. przestępstw duchownych sporządzono w archidiecezji dublińskiej i w 2006 roku ogłoszono, że od 1940 roku w archidiecezji działało 102 księży pedofilów, z czego 91 księżom postawiono zarzuty. Liczba ofiar molestowania seksualnego sięgnęła 400[109].

20 maja 2009 roku Komisja Rządowo-Kościelna opublikowała kolejny raport (Raport Ryana) w sprawie molestowania i nadużywania przemocy, w ponad 200 domach opieki i sierocińcach zarówno kościelnych, jak i państwowych (prowadzonych przez zakonnice, zakonników oraz księży). Raport liczy 2600 stron i powstał w oparciu o zeznania prawie 2 tysięcy osób oraz o dokumentację kościelną i rządową. Raport ustalił, że w latach 1936–1990 co najmniej 800 księży, zakonnic i zakonników w tych ośrodkach dopuściło się wobec wychowanków takich praktyk, jak przemoc fizyczna, przemoc psychiczna, molestowanie seksualne, gwałty i zmuszanie do niewolniczej pracy ponad siły[110]. Ogłoszenie tego raportu wzbudziło w irlandzkim społeczeństwie kolejny szok i oburzenie, co może w znaczący sposób przyspieszyć jeszcze bardziej i tak już drastyczny proces sekularyzacji w Irlandii[111].

W lipcu 2009 roku ukazał się kolejny, czwarty raport na temat nowych przypadków nadużyć seksualnych przez księży w archidiecezji dublińskiej począwszy od 1940 roku. Dotyczył on 46 księży, w tym 19 biskupów i 4 arcybiskupów. Z tej liczby 11 już zostało skazanych, a dalszych 4 jest ogólnie znanych z imienia i nazwiska.

26 listopada 2009 Daily Telegraph opublikował dokument pod nazwą „Raport na temat stosunku władz kościelnych i świeckich do zarzutów i podejrzeń seksualnego wykorzystywania dzieci w archidiecezji w Dublinie”. Wynika z niego, że Kościół katolicki w Irlandii krył swoich księży, którzy molestowali i seksualnie wykorzystywali dzieci[112]. 700–stronicowy raport jest wynikiem trzyletniej pracy komisji, której przewodniczyła sędzia Yvonne Murphy[113]. Przeanalizowano przypadki 46 księży od 1975 r., ale faktycznie sięgnięto do lat 40. XX w. Fragmenty raportu utajniono w związku z możliwymi procesami karnymi.

15 marca 2010 kardynał Seán Brady potwierdził, że w roku 1975 był obecny, gdy dwie spośród ofiar księdza pedofila Brendana Smytha zostały zmuszone do podpisania zobowiązania zachowania milczenia. Wypowiedź Brady’ego wywołała falę krytyki jego postępowania. Jeśliby Brendan Smyth został osądzony w latach 1970., sądzę, że setki dzieci zostałyby ocalone od aktów pedofilii stwierdził Maeve Lewis, przewodniczący grupy One in Four stowarzyszającej ofiary pedofilii. Zażądał też odejścia kardynała. Szef irlandzkiej sekcji Amnesty International, Colm O’Gorman, powiedział, że Brady musiał być świadom wagi owych przestępstw seksualnych i że powinien był powiadomić o nich organy ścigania. Jest obsceniczne, że ofiary gwałtu były zmuszane do złożenia przyrzeczenia milczenia, powiedział, również domagając się odejścia Brady’ego[114][115].

W lipcu 2011 ministerstwo sprawiedliwości Irlandii opublikowało raport[116] dotyczący przypadków molestowania seksualnego dzieci przez duchownych w diecezji Cloyne. Był to już czwarty z rządowych raportów dotyczących seksualnego wykorzystywania dzieci i Kościoła katolickiego. Różnił się od pozostałych tym, że dotyczył okresu, kiedy wytyczne dotyczące zgłaszania przypadków molestowania były już jasno ustalone. Raport stwierdził m.in., że[117]:

  • biskup John Magee fałszywie oznajmił rządowi i przedstawicielom ochrony zdrowia, że wszystkie oskarżenia o nadużycia są zgłaszane władzom; biskup także celowo wprowadził w błąd osoby zajmujące się przypadkami nadużyć tworząc dwie różne wersje dokumentu opisującego przebieg spotkania z księdzem podejrzanym o wykorzystywanie dziecka – inny dla Watykanu, inny na potrzeby diecezji
  • diecezja Cloyne nie wprowadziła – pomimo wielokrotnych zapewnień, że tak się stało – w życie procedur ustalonych przez Kościół dotyczących zgłaszania przypadków nadużyć seksualnych
  • w jednym z przypadków opisanych w raporcie wikariusz generalny diecezji – Denis O’Callaghan – zataił przed władzami personalia sprawcy i chciał wpłynąć na dochodzenie próbując wyznaczyć konkretnego oficera policji do zajmowania się sprawą
  • poruszające wyniki dochodzeń były dodatkowo pogłębione postawą Watykanu, który wspierał osoby przeciwstawiające się wytycznym ustalonym przez Kościół w Irlandii; raport stwierdza, że postawa Watykanu była „całkowicie nieakceptowalna”
  • komisja przygotowująca raport, która poprosiła nuncjusza apostolskiego o informacje dotyczące prowadzonego dochodzenia, otrzymała odpowiedź, że nuncjatura „nie może w tym względzie pomóc”.

Po opublikowaniu raportu premier Irlandii Enda Kenny powiedział w przemówieniu w parlamencie m.in.[118][119]:

Quote-alpha.png
Ustalenia raportu z Cloyne postawiły rząd, irlandzkich katolików i Watykan w bezprecedensowej sytuacji.

Nie będzie przesadą powiedzieć, że po raportach Ryana i Murphy Irlandia jest już chyba niezdolna do bycia wstrząśniętą przez cokolwiek, co wiąże się z seksualnymi przestępstwami wobec dzieci.

Cloyne okazało się jednak sprawą innego rzędu.

Gdyż – po raz pierwszy w Irlandii – śledztwo dotyczące seksualnego napastowania nieletnich odsłoniło wysiłki Stolicy Apostolskiej, mające zakłócić dochodzenie w suwerennym, demokratycznym Państwie…, i to zaledwie trzy lata temu, a nie przed trzema dziesiątkami lat.

Raport z Cloyne odsłonił tym samym dysfunkcyjność, oderwanie, elitaryzm, dominujące w kulturze Watykanu aż do dziś.

Gwałty i męczenie dzieci były bagatelizowane albo radzono sobie z nimi tak, żeby tylko utrzymać zwierzchność instytucji, jej władzę, pozycję oraz „reputację”.

W dziewięcioleciu, które było dla irlandzkiego kościoła naznaczone skandalami seksualnymi, zanotowano najbardziej gwałtowny spadek uczestnictwa wiernych we mszach z 90% w latach 70. i 81% (1990) do 44% (2005)[120]. Irlandczycy zaczęli na niespotykaną wcześniej skalę odwracać się od Kościoła i podnosić głosy sprzeciwu i ostrej krytyki na każdą próbę przypomnienia wiernym o katolickiej etyce seksualnej i moralności. Ponad 2/3 Irlandczyków jest zdania, że Kościół zawiódł i utracił autorytet moralny. Kryzys zaufania do Kościoła w irlandzkim społeczeństwie był na tyle duży, że wpłynął na spadek liczby powołań kapłańskich i rezygnację z posługi wielu duchownych[121][122][123].

Kanada[edytuj | edytuj kod]

Dwie główne instytucje oskarżone o systematyczne przestępstwa seksualne wobec dzieci w Kanadzie to: szkoły rezydencjalne prowadzone przez dziesiątki lat przez kościoły anglikańskie, katolickie i protestanckie dla dzieci Pierwszych Narodów oraz Szkoła Mount Cashel[124] w Nowej Fundlandii.

Oprócz tych dwóch przypadków, które ze względu na lata trwania i ukrywania przestępstw oraz ilość ofiar tej działalności przestępczej uzyskały największy rozgłos tak w Kanadzie, jak i mediach światowych, istnieje szereg przypadków mniej znanych. Zagadnieniu temu poświęcony jest Raport G.M. Shea przygotowany dla Law Society of Canada (Związek Prawa w Kanadzie)[125]. W Raporcie autor wylicza te przestępstwa seksualne, które znalazły się na wokandzie sądowej i dotyczyły instytucji katolickich prowadzonych przez diecezje lub inne oficjalnie zatwierdzone przez Watykan instytucje religijne. Nie obejmuje on przypadków indywidualnych ani przestępstw seksualnych wobec dorosłych.

Zasadniczym dokumentem sądowym zamykającym wieloletni proces dotyczący szkół rezydencjonalnych jest tzw. Settlement Agreement pomiędzy stronami oskarżonymi. W sekcji dotyczącej szkół i internatów prowadzonych przez organizacje katolickie wymienia on zakony, zgromadzenia religijne i diecezje odpowiedzialne za dokonane czyny. Oficjalna lista organizacji lub instytucji katolickich, które wyrokiem sądów kanadyjskich i decyzji Komisji Dochodzeniowej zostały obarczone odpowiedzialnością prawną za przestępstwa dokonane w szkołach rezydencjonalnych, wymienia 47 organów: zakony żeńskie, zakony męskie, kurie biskupie oraz bezpośrednio kilku biskupów. Z diecezji katolickich w Kanadzie wymienione są:

Instytucją powołaną na szczeblu ogólnopaństwowym dla spraw związanych z ponad 100-letnią historią szkół rezydencjonalnych jest kanadyjska Komisja Prawdy i Pojednania[127]. Całość zagadnień z tym związana obejmowała szereg aspektów legalnych i moralnych, w których przestępstwa na tle seksualnym były jednym z zasadniczych, ale nie jedynym zagadnieniem.

Przestępstwa seksualne i molestowanie dzieci przez świecki zakon Braci Chrześcijańskich (Chrystian Brothers) w wieloletniej historii szkoły i sierocińca Mount Cashel w Nowej Fundlandii były przedmiotem wielu dochodzeń i opracowań. Opracowaniem wniosków końcowych wynikających z tej szokującej 'praktyki edukacji’ zajęła się specjalnie w tym celu powołana Królewska Komisja Dochodzeniowa pod przewodnictwem byłego sędziego Sądu Najwyższego Kanady, Samuela Hughesa[128].

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

Jednym z miejsc przestępstw seksualnych duchownych była szkoła prowadzona w latach 1964–1994 przez brata Benedykta XVI, Georga Ratzingera w miejscowości Regensburg. Zdarzenia miały miejsce w latach 1959–1971. Wielu ówczesnych uczniów placówki wystąpiło na początku marca 2010 z oskarżeniem pod adresem pracujących tam wtedy księży. Zarzuty dotyczyły pedofilii[potrzebny przypis].

Według danych zgromadzonych przez czasopismo Der Spiegel, od roku 1995 istniały podejrzenia wobec 94 duchownych, spośród których 30 zostało postawionych przed sądem. Co najmniej 10 przypadków jest badanych po dziś dzień[129].

Jak oznajmiła gazeta Der Spiegel, wypadki molestowania seksualnego miały miejsce w domach salezjanów Dona Bosco w Augsburgu i Berlinie, w domu dziecka Vinzentinerinnen w Oggelsbeuren, w internacie w Mindelheim oraz we franciszkańskim internacie w Großkrotzenburg. Poważne zarzuty zostały postawione byłym pracownikom domu im. Franciszka Salezego w Essen. Frankfurter Rundschau opisał kolejny przypadek z roku 1970: zakonnik zatrudniony w internacie w Sankt Ludwig Kolleg Bonn, pomimo postawionych mu zarzutów został przeniesiony do Würzburga, gdzie nadal pracował z młodzieżą[130][131].

W Niemczech wybuchł skandal w końcu stycznia 2010, kiedy to dyrektor jezuickiej szkoły Canisius-Gymnasium w Berlinie, Klaus Mertes, napisał list do wszystkich, będących uczniami tej placówki w latach 1975–1983. W liście prosił o wybaczenie za napastowanie seksualne, którego ofiarą padli uczniowie ze strony dwóch nauczycieli – członków zakonu jezuitów. Udokumentowano łącznie 20 przypadków seksualnego molestowania w tym gimnazjum, jak też dziesiątki podobnych przypadków w jezuickich szkołach w szeregu miast niemieckich: Bonn, Hamburgu, Hannoverze i St. Blasien.

W roku 2010 liczba wystąpień z Kościoła katolickiego w Niemczech wyniosła ok. 180 tysięcy[132], co nieznacznie przewyższyło liczbę świeżo ochrzczonych dzieci i konwertytów z innych kościołów w tym okresie[133]. Wzrost wystąpień o ok. 52 tys.[134] w porównaniu z poprzednim rokiem według niemieckich mediów był motywowany ujawnieniem serii przestępstw seksualnych katolickich duchownych i reakcją hierarchów na nie[132][135]. Wywołało to publiczną dyskusję na temat reform w Kościele[136], w tym nad wyświęcaniem na księży żonatych mężczyzn[137].

Według raportu opublikowanego 12 września 2018 roku przez gazetę Der Spiegel w latach 1946–2014 blisko 1700 księży dopuściło się molestowania około 3600 nieletnich[138]. Dane te wskazują, że 62% ofiar nadużyć seksualnych stanowiły dzieci płci męskiej[139].

Polska[edytuj | edytuj kod]

Jednym z pierwszych takich skandali w Polsce było oskarżenie w 2001 księdza Michała Moskwy – proboszcza z Tylawy, o molestowanie dziewczynek w swojej parafii przez kilkanaście lat. Prokuratura w Krośnie nadzorowana przez Stanisława Piotrowicza umorzyła sprawę uznając, że ksiądz dotykał dziewczynki w miejscach intymnych gdyż miał zdolności bioenergoterapeutyczne[140]. Dopiero po publikacjach prasowych Prokuratura Krajowa nakazała przeprowadzenie powtórnego śledztwa, tym razem prokuraturze w Jaśle. Dopiero w roku 2004 zapadł wyrok skazujący na dwa lata w zawieszeniu na pięć za molestowanie sześciu dziewczynek, jednak arcybiskup przemyski Józef Michalik jeszcze przez rok pozwolił mu pracować w tej samej parafii[18][141][142].

23 lutego 2002 roku Rzeczpospolita i Gazeta Wyborcza ujawniły oskarżenia o seksualne molestowanie poznańskich kleryków kierowane pod adresem arcybiskupa metropolity poznańskiego Juliusza Paetza. Wcześniej w ciągu dwóch lat lokalnemu środowisku katolickiemu nie udało się rozwiązać tej sprawy bez jej nagłaśniania. Rozmowy z metropolitą, a także interwencje u nuncjusza apostolskiego arcybiskupa Józefa Kowalczyka, u biskupów polskich oraz w Watykanie okazały się nieskuteczne. Paetz zaprzeczył sformułowanym przeciwko niemu oskarżeniom, choć równocześnie złożył rezygnację z obowiązków arcybiskupa metropolity poznańskiego, która 28 marca 2002 roku została przyjęta przez Jana Pawła II. Stolica Apostolska nałożyła na Paetza zakaz udzielania sakramentów święceń i bierzmowania, głoszenia kazań, konsekrowania kościołów i ołtarzy, a także przewodniczenia publicznym uroczystościom. Sprawa nie doczekała się formalnego końca, a sam Paetz wciąż uczestniczy w życiu religijnym[19].

6 maja 2010 roku Chrześcijańskie Stowarzyszenie Troski o Media „Świadectwo” z Rzeszowa wystąpiło z wnioskiem do Prokuratora Generalnego, aby nie ujawniać publicznie księży zamieszanych w skandale seksualne do czasu, aż w ich sprawie nie uprawomocni się wyrok[143].

W latach 2002–2012 za pedofilię skazano w Polsce prawomocnym wyrokiem 27 księży katolickich. Zdaniem holenderskiego dziennikarza Ekke Overbeeka zajmującego się problemem pedofilii, autora książki „Lękajcie się. Ofiary pedofilii w Kościele mówią.”, wiele innych spraw zostało oddalonych ze względu na przedawnienie lub nie zostało w ogóle ujawnionych. Autor rzeczywistą liczbę ofiar wśród dzieci szacuje na setki lub tysiące[20].

23 czerwca 2008 został aresztowany 32-letni ksiądz Roman B., w 2009 skazany przez Sąd Rejonowy w Stargardzie na karę 8 lat pozbawienia wolności i 5 lat zakazu wykonywania zawodu pedagoga[144]. Wskutek odwołania z 2010 r. wyrok złagodzono i zmniejszono do 4,5 roku leczenia psychiatrycznego na oddziale szpitalnym w zakładzie karnym. W 2010 r. w wyniku apelacji wyrok zmniejszono do 4 lat pozbawienia wolności. W 2012 ksiądz wyszedł na wolność[145][146] i zamieszkał w zakonie Chrystusowców w podpoznańskim Puszczykowie[144]. Dzięki protestowi mieszkańców oraz publikacji Gazety Wyborczej ksiądz Roman B. opuścił w styczniu 2017 r. puszczykowski dom księży emerytów[147]. W 2018 roku po procesie administracyjnym został wydalony ze stanu duchownego oraz oraz przestał być członkiem Towarzystwa Chrystusowego. Sąd Okręgowy w Poznaniu nakazał Towarzystwu Chrystusowemu wypłacić 1 mln zł ofierze molestowania seksualnego. Towarzystwo złożyło odwołanie od wyroku[148].

W 2013 wybuchła w Dominikanie afera pedofilska z udziałem dwóch polskich duchownych. O wykorzystywanie seksualne dzieci zostali oskarżeni: ówczesny nuncjusz apostolski abp Józef Wesołowski oraz ks. Wojciech Gil[149][150]. Arcybiskup Wesołowski zmarł wkrótce po rozpoczęciu procesu. Natomiast Wojciech Gil w trakcie procesu przyznał się do winy i zaproponował karę 7 lat więzienia. Sąd uznał go winnym molestowania 2 osób obywatelstwa polskiego i 6 dominikańskiego oraz przystał na propozycję dobrowolnego poddania się karze[151][152].

Po procesie o odszkodowanie za pedofilię w 2015 roku diecezja koszalińsko-kołobrzeska wypłaciła odszkodowanie ofierze księdza-pedofila molestowanemu w dzieciństwie. Ofiara domagała się 200 tysięcy złotych. Kwota wypłaconego odszkodowania nie została ujawniona opinii publicznej. Sam ksiądz został skazany na dwa lata więzienia. Sprawa ta umożliwia dochodzenie swoich roszczeń innym ofiarom molestowania przez duchownych w Polsce[153].

W lutym 2016 Sąd Okręgowy w Zamościu skazał księdza Stanisława G. na 3 lata bezwzględnego więzienia za wieloletnie molestowanie dzieci jak również orzekł zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi i zakaz zbliżania się do nich na mniej niż 50 metrów na okres siedmiu lat. Proboszcz parafii Kalinówka był wykładowcą akademickim, posiadał tytuł doktora[154][155].

W październiku 2018 roku, po półtorarocznej pracy, ma zostać uruchomiona mapa przedstawiającą ponad 300 punktów nadużyć seksualnych dokonanych przez duchownych w Polsce. Będzie ona zawierać inicjały sprawcy oraz miejscowość, w której przypadek molestowania miał miejsce. Zastrzeżenia wobec mapy wyraził prezes KAI Marcin Przeciszewski, który uważa, że nie wszystkie przypadki przeszły należytą weryfikację. Autorzy mapy wyjaśnili, że podjęli ten temat gdyż księża molestujący nieletnich byli przenoszeni z parafii do parafii narażając kolejne potencjalne ofiary[138][156].

Stany Zjednoczone[edytuj | edytuj kod]

W Stanach Zjednoczonych pierwsze afery seksualne z udziałem księży katolickich wybuchły na początku lat 80., ale były one trzymane w tajemnicy przed opinią publiczną i mediami. Wiele ofiar czuło się winnych i milczało przez lata. Informacje dzięki mediom zostały upublicznione dopiero w latach 1992–1993. Sprawy dotyczyły nadużyć seksualnych popełnianych przez duchownych w diecezjach w Dallas i Fall River oraz w archidiecezji bostońskiej.

Na początku XXI wieku archidiecezja Milwaukee płaciła księżom pedofilom 20 tys. $ za porzucenie kapłaństwa[157].

W 2004 roku postawiono 1092 nowych zarzutów księżom, którzy dopuścili się przestępstw seksualnych[158].

W następnych latach przestępstwa seksualne katolickiego duchowieństwa zaczęły wychodzić na jaw w pozostałych diecezjach i parafiach w różnych częściach kraju, a sprawy szczególnie głośne były w diecezjach portlandzkiej, kalifornijskiej, Chicago czy w San Diego. Udane śledztwa i procesy zmobilizowały kolejnych poszkodowanych, którzy zaczęli przełamywać milczenie. Powstały stowarzyszenia i fundacje osób, które były wykorzystywane seksualnie przez osoby duchowne. Przez cały kraj przetoczyła się fala procesów wytaczanych Kościołowi przez wiernych, którzy za młodu byli molestowani seksualnie i upokarzani fizycznie i psychicznie przez księży w przykościelnych szkołach, na lekcjach religii, w chórach czy po zebraniach ministrantów.

Ogłoszony w 2004 roku raport episkopatu Stanów Zjednoczonych, opisujący lata 1950–2002, podaje liczbę 4392 księży podejrzanych o molestowanie, których ofiarą miało paść 10667 nieletnich (poniżej 18 lat)[159]. Stanowi to 4% amerykańskich księży działający w tamtym okresie[160]. Tylko 1057 spośród nich zostało poddanych policyjnemu dochodzeniu, przy czym jedynie 396 postawiono przed sądem, z czego 259 zostało skazanych[161]. W raporcie przeanalizowano także prowadzone w tego rodzaju sprawach postępowania kanoniczne. Ogółem zebrano dane o 6696 postępowaniach kanonicznych. Zarzuty molestowania uznano za uzasadnione w 4570 przypadkach (>68%), za nieuzasadnione w 1028 przypadkach (>15%), a w 83 (>1%) udowodniono, że są fałszywe. Aż 1015 dochodzeń (>15%) zakończyło się bez definitywnej konkluzji. W sumie, 1671 księży uznano za winnych, a 345 za niewinnych[162].

Do 2009 roku tylko ofiarom molestowania amerykańskich księży wypłacono 2,6 mld USD[163]. Do 2011 roku siedem diecezji ogłosiło bankructwo (ale nie przestało działać): Portland, Tucson, Spokane[164], Davenport[165], San Diego[166], Wilmington[167] i Fairbanks[168] (na skraju upadłości jest archidiecezja Milwaukee, w której molestowano 200 głuchoniemych chłopców[169]). W przypadkach ogłoszenia niewypłacalności ofiarom przyznaje się odszkodowania z opóźnieniem i są one mniejsze, np. o 38 mln USD w diecezji Spokane lub diecezji Delaware[163]. Może to także utrudniać dojście do prawdy wymiarowi sprawiedliwości[163]. Część oskarżonych księży nie żyje od dawna, a niektórzy zmarli jeszcze przed procesami. Większość z nich to osoby w podeszłym wieku. Ostatecznie skazano 252 księży, w tym 100 na kary więzienia. Procesy jednak trwają nadal, a kolejne afery seksualne wychodzą na jaw w dalszym ciągu[170]. Kościół w Stanach Zjednoczonych usunął ze stanu duchowego kilkaset księży i utrudnił przyjmowanie do seminariów. W 200 przypadkach zarzuty stawiane księżom okazały się być nieprawdziwe; kilku z nich popełniło samobójstwo[163]. Krytykowana była także praktyka ukrywania przez biskupów przypadków pedofilii wśród księży, polegająca na przenoszeniu takich duchownych do innych parafii lub wysyłania ich z misją do odległych krajów[171][172][164].

W październiku 2011 roku został postawiony w akt oskarżenia Robert Finn w związku z zaniechaniem powiadomienia władz o pornografii dziecięcej na komputerze podległego mu księdza, co uczyniło go pierwszym katolickim biskupem w Stanach Zjednoczonych formalnie oskarżonym o zaniechania związane z przestępstwami seksualnymi wobec dzieci[173][174][175].

Do 2011 roku w przypadku 6000 księży istniały podejrzenia o przestępstwa seksualne, jednak wiele ze spraw uległo przedawnieniu[176].

W 2016 roku film Spotlight opowiadający historię śledztwa dziennikarzy „The Boston Globe” dotyczącego tuszowania licznych przypadków molestowania seksualnego dzieci przez księży katolickich zakończonego otrzymaniem nagrody Pulitzera został uhonorowany Oscarem za najlepszy film i za najlepszy scenariusz[177][178].

Sąd Najwyższy Pensylwanii opublikował w sierpniu 2018 raport opublikowany przez prokuratora generalnego Pensylwanii Josha Shapiro przedstawiający przypadki pedofilii w sześciu badanych z ośmiu diecezji tamtejszego Kościoła katolickiego. Raport wymienia ponad 300 duchownych dopuszczających się tego przestępstwa w ciągu minionych 70 lat, a liczbę pokrzywdzonych dzieci określa na ponad 1000 osób. Przy czym cześć przestępstw mogła zostać zatuszowana lub nie zostać zgłoszona[179]. Wśród osób podejrzewanych o tuszowanie skandalu jest obecny metropolita Waszyngtonu, kardynał Donald Wuerl[180].

Amerykańska organizacja pozarządowa Bishops Accountability oceniła, że w latach 1950–2016 w Stanach Zjednoczonych przestępstw pedofilii dopuściło się 6721 księży, zaś liczba ofiar wynosi 18 565 dzieci[179].

Włochy[edytuj | edytuj kod]

27 grudnia 2007 roku ujawniono, iż znany włoski ksiądz Pierino Gelmini, założyciel wspólnoty dobroczynnej Spotkanie, został formalnie oskarżony przez prokuraturę o molestowanie seksualne ośmiorga swych byłych podopiecznych, w tym dwojga nieletnich[22].

Na początku 2009 roku został ujawniony kolejny skandal. Po 25 latach od zamknięcia w 1984 roku prowadzonego przez Pijarów[181] ośrodka dla głuchoniemych dzieci Instytut imienia Antonio Provolo w Weronie, ponad 60 byłych podopiecznych zeznało, że było wykorzystywanych seksualnie przez swoich opiekunów – księży. Przez swoje kalectwo ofiary były skazane na milczenie. Mężczyźni i kobiety w wieku od 40 do 70 lat twierdzą, że przed wieloma laty jako dzieci byli seksualnie wykorzystywani, bici i poniżani przez około 25 księży. Wielu z nich to obecnie sędziwi duchowni. Żaden z nich nigdy nie odpowiedział za swe czyny[23][martwy link][potrzebny przypis]. Watykan otworzył dochodzenie w sprawie przypadków przestępstw seksualnych w tej szkole w lutym 2010. Jeden z byłych uczniów szkoły oskarżył o molestowanie samego ówczesnego ordynariusza diecezji Werona, biskupa Giuseppe Carraro[182].

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Philip Jenkins, profesor Wydziału Religii i Historii w Penn State University, zakwestionował tezy zwiększonej ilości nadużyć seksualnych wśród księży i wyliczył, że w podobne przypadki angażowało się ok. 0,2% duchownych[183]. Zdaniem Jenkinsa, wyciąganie wniosków z przypadków nadużyć wśród księży katolickich byłoby uzasadnione tylko wtedy, gdyby porównywano je do równie częstych przypadków nadużyć wśród duchownych innych wyznań, a także wśród osób nie będących duchownymi, np. nauczycieli czy wychowawców. W opublikowanym w 2002 roku artykule napisał[184]:

Badanie przeprowadzone przeze mnie na przestrzeni ostatnich 20 lat nie dostarczyły żadnego dowodu na to, że duchowni katoliccy lub innej religii objętej celibatem, mają większe skłonności do angażowania się w niewłaściwe zachowania lub nadużycia niż duchowni innych wyznań – czy w ogóle osoby nie będące duchownymi. Pomimo że niektóre media podnoszą takie przypadki jako kryzys celibatu, takie twierdzenie nie ma żadnych podstaw.

— Philip Jenkins

Jenkins zwraca także uwagę na sposób raportowania tych przypadków przez media na przykładzie Chicago, w którym wzięto pod uwagę wszystkie skargi złożone w ciągu czterdziestu lat i przeanalizowano je w odniesieniu do 2200 księży, którzy odbywali w tym czasie posługę kapłańską w parafii. W rezultacie uzyskano świadectwo o nadużyciach dokonanych przez 40 księży na przestrzeni czterdziestu lat, mające przy tym charakter przypuszczenia, a nie dowodu w sensie prawnym. Wśród tych przypadków tylko jeden dotyczył pedofilii w sensie karno-psychiatrycznym, zaś pozostałe – różnego rodzaju kontaktów seksualnych z osobami w wieku 16–18 lat, stanowiącymi naruszenie obowiązującego w danym okresie prawa.

Jenkins uważa, że – niezależnie od moralnej naganności tych kontaktów – nie można nazywać ich pedofilią, zaś manipulacją jest medialne nagłaśnianie takich przypadków tylko w przypadku kościoła katolickiego, z pominięciem nadużyć seksualnych duchownych protestanckich, żydowskich, muzułmańskich czy jakichkolwiek innych. W książce wydanej w 2003 roku Jenkins wyraził pogląd, że w rzeczywistości odsetek nadużyć seksualnych wśród księży katolickich jest znacznie mniejszy niż przypisywany im przez media i mniejszy niż w innych grupach społecznych[185][186].

Z raportu Johna Jaya z 2004 roku dotyczący duchowieństwa amerykańskiego wynika, że 4% duchownych w latach 1950–2002 zostało oskarżonych o molestowanie seksualne osób nieletnich. Dane te uwzględniają księży, którym postawiono zarzuty o popełnienie przestępstwa seksualnego z udziałem dzieci, nie uwzględnia natomiast skali zjawiska[187].

Z raportu Charol Shakeshaft, przygotowanego dla Amerykańskiego Departamentu Edukacji wynika,że pedofilia wśród księży zdarza się nawet 100 razy rzadziej niż wśród np. nauczycieli i pracowników szkół[188]. Według tego badania niemal 10% uczniów szkół publicznych w Stanach Zjednoczonych doświadczyło niechcianego zainteresowania na tle seksualnym ze strony pracowników szkoły[188]. Raport przypomina, że w 2009 roku w Stanach Zjednoczonych zanotowano tylko 6 przypadków zgłoszeń molestowania, co stawia Kościół w szeregu z tymi grupami, które ze zjawiskiem pedofilii w swoich szeregach radziły sobie najlepiej w całym kraju[189].

W 2014 roku posłowie senatorowie Prawa i Sprawiedliwości poprosili ministra sprawiedliwości o ujawnienie liczby skazanych pedofilów i ich zawodów. Ministerstwa stwierdziło że w listopadzie 2013 roku przebywało w zakładach karnych 1454 skazanych za czyny pedofilskie, około 900 skazanych pedofilów nie posiadało zawodu. 70 było murarzami, 30 rolnikami, 30 – ślusarzami, 25 – mechanikami samochodowymi, a jeden był księdzem[190][191].

Według stanowiska Stolicy Apostolskiej z września 2009 odsetek osób duchownych dokonujących naruszeń prawa na tle seksualnym wynosił 1,5–5%[188]. Watykan w swoim stanowisku dodał ponadto, że w 85% przypadków pedofilii dokonują takie osoby, jak: członkowie rodziny, bliscy i krewni, opiekunowie lub sąsiedzi ofiar, natomiast sprawcami 1/6 takich naruszeń prawa są inne dzieci[188]. W stanowisku Watykanu czytamy ponadto, że w istocie problem dotyczy głównie nie pedofilii, lecz w głównej mierze efebofilii[188]. W 80–90% aktów naruszeń seksualnych dokonują księża o orientacji homoseksualnej[188]. Stanowisko nadmienia także, że większość zarzutów o naruszenia seksualne wobec dzieci dokonywane przez duchowieństwo w Stanach Zjednoczonych dotyczy tamtejszych kościołów protestanckich[188]. Problem dotyczy także duchownych religii mojżeszowej, gdzie liczba zarzutów wobec amerykańskich gmin żydowskich jest podobna do ilości zarzutów wobec kościołów protestanckich[188]. Zgodnie z innymi źródłami jest to 4%[192].

Oskarżenia o inspirację Josephem Goebbelsem[edytuj | edytuj kod]

W 1935 roku w III Rzeszy doszło do spektakularnej fali aresztowań duchownych, podczas których – według Hitlera – znaleziono dowody na pedofilię i inne przestępstwa seksualne 6000 duchownych. Naziści postanowili szantażować Kościół katolicki, aby ten milczał. Gdy w 1937 roku papież Pius XI ogłosił swoją encyklikę „Mit brennender Sorge”, w której potępił nazizm, minister propagandy Joseph Goebbels postanowił wykorzystać zebrane dowody. Na masowym wiecu w berlińskiej Deutschlandhalle pomstował na „wołające o pomstę do nieba skandale”[193]. Z kolei organ prasowy SS „Der schwarze Korps” rozpisywał się o rzekomym moralnym zepsuciu panujących w benedyktyńskich opactwach:

Kler, który jest antynarodowy, niezainteresowany losem ludu, zepsuty moralnie, wrogi państwu, występny, nie jest ani pożądany, ani godnym, by zarządzać dobrami, które winny należeć do ludu niemieckiego (…) Otrzymał on te fundacje od swoich książąt, by zarządzać nimi w interesie swego ludu, a na pewno nie po to by prowadzić życie niechrześcijańskie w luksusie i rozpuście

— Der schwarze Korps, Grzegorz Kucharczyk. Czerwone Karty Kościoła. Dębogóra: Wydawnictwo Dębowogóra. 2008. s. 293

Ostatecznie z tysięcy przypadków przestępstw seksualnych, dowodów wystarczyło tylko na 58 oskarżeń, z czego w 36 przypadkach nawet sądy nazistowskie wydały wyroki uniewinniające[194].

Według niektórych akcja Josepha Goebbelsa była inspiracją dla późniejszego nagłaśniania przypadków pedofilii wśród duchownych. Włoski socjolog Massimo Introvigne stwierdził[195]:

Podobieństwo dotyczy przede wszystkim głównego faktu, mianowicie tego, że gdy Kościół krytykuje otwarcie dominującą ideologię, jest atakowany przy użyciu zarzutu pedofilii. Jednak w Niemczech kampania nienawiści wobec Kościoła została rozpętana przez jednego człowieka, Goebbelsa, a możliwości reakcji obronnej Kościoła i katolików w totalitarnym reżimie były minimalne, może czasem zezwolono wydrukować jakiś protest. Dziś nie mamy do czynienia z jednym Goebbelsem, ale z wieloma I oczywiście nie żyjemy w totalitarnej III Rzeszy i możemy reagować na ataki wymierzone w kapłanów.

— Massimo Introvigne

Dodał również że dzisiaj wiele firm wykorzystuje oskarżenia o pedofilię, jako świetny sposób na wysokie odszkodowania[195]:

W USA, bardziej niż w innych krajach, cała ta sprawa byłaby niemożliwa do zrozumienia bez uwzględnienia roli wyspecjalizowanych firm prawniczych, które zarabiają miliony dolarów na pozywaniu Kościoła. Pewna część kampanii przeciwko Kościołowi została sfinansowana przez prawnika milionera Jeffa Andersona, który próbował wyeksportować swoją strategię prawną także do Europy. Warto zwrócić uwagę, że ci prawnicy reprezentują rzeczywiste lub domniemane ofiary nadużyć seksualnych księży na zasadzie wynagrodzenia za wygraną, to jest klient nie płaci niczego prawnikowi na początku, tylko gdy ten wygrywa sprawę i uzyska odszkodowanie; te pieniądze idą raczej do prawnika (czasem nawet 80%), a nie do klienta. Takie zlecenia są nielegalne w większości krajów europejskich – we Włoszech dopiero niedawno stały się legalne, ale bardzo są popularne w USA, gdzie istnieją firmy prawnicze prowadzące wyłącznie postępowania przeciwko Kościołowi i stale szukające nowych spraw. Mają one również zespoły dobrze opłacanych „ekspertów”, którzy regularnie zeznają przeciwko Kościołowi. Włączają w to pewnych ultraliberalnych księży-dysydentów, jak dominikanin o. Tom Doyle, który regularnie pojawia się w mediach i atakuje Kościół. Te firmy prawnicze także finansują filmy i książki przeciwko Kościołowi na całym świecie.

— Massimo Introvigne

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Voormalig onderzoek RK
  2. Boston Globe / Spotlight / Abuse in the Catholic Church / Scandal and coverup.
  3. Gazeta Wyborcza.
  4. PAP: Austria: ofiary nadużyć żądają odszkodowań od Kościoła. polskatimes.pl, 2010-06-22. [dostęp 2010-11-21].
  5. a b Belgijscy śledczy zdenerwowali Watykan. wyborcza.pl, 2010-06-25. [dostęp 2010-06-25].
  6. Ksiądz-pedofil skazany na 24 lata więzienia – Wiadomości – WP.PL.
  7. Ruch Ofiar Księży – Światowy Skandal Wykorzystywania Seksualnego Przez Księży.
  8. Monika Rębała: Skandal pedofilski we francuskim Kościele katolickim. wyborcza.pl, 2016-03-16. [dostęp 2018-03-26].
  9. ‘Onderzoek misbruik op alle internaten’.
  10. Catholic Church Sex Abuse Scandals.
  11. StudiObrien.com – Victims, Scandals, Truth, Compassion | Articles – Michael O’Brien.
  12. Kenya’s clerical abuse cases should have been handled with more transparency.
  13. The Irish Times – Wed, Apr 07, 2010 – Italian clerical sex abuse victims allege cover-up.
  14. ReGAIN Website.
  15. Justizministerin attackiert Vatikan (niem.).
  16. Vatican accused over German sex abuse allegations (ang.).
  17. Niemcy: Minister sprawiedliwości krytykuje Watykan.
  18. a b Jacek Lehr: Ksiądz z Tylawy skazany. kosciol.pl, 2004-06-27. [dostęp 2016-03-06].
  19. a b Wojciech Cieśla: Pokuta. Historia abp Juliusza Paetza. newsweek.pl, 2012-04-11. [dostęp 2016-03-04].
  20. a b Agaton Koziński: Overbeek: Ofiar księży-pedofilów mogą być tysiące. Polskie media nie dociekają prawdy. polskatimes.pl, 2013-02-01. [dostęp 2016-03-09].
  21. BBC News – Former 1950s students to sue Catholic order over abuse.
  22. a b Włochy: Popularny ksiądz oskarżony o molestowanie. RMF.FM, 27 grudnia 2007.
  23. a b Horror w kościelnym ośrodku we Włoszech.
  24. a b c d Read Bishop Comiskey’s statement of resignation (ang.). rte.ie, 1 kwietnia 2002.
  25. a b c A church seeks healing (ang.). boston.com, 14 grudnia 2002.
  26. Stern o skandalu wokół założyciela Legionistów Chrystusa newsweek.pl
  27. Rysa na świętości.
  28. „New York Times”: wstrzymać beatyfikację Jana Pawła II.
  29. Beata Zajączkowska, Wiesław Dąbrowska-Macura: Oskarżony Benedykt XVI. Gość Niedzielny, 2006-10-11. [dostęp 2010-06-25].
  30. Papież Franciszek: Użyję kija przeciwko księżom-pedofilom., 13.07.2014, Newsweek.
  31. Mocny wywiad papieża o pedofilii w Kościele. Sprostowanie Watykanu., 13.07.2014, Polskie Radio.
  32. Jan Hartman: Alarm! 570 księży pedofilów idzie po nasze dzieci!, polityka.pl [dostęp 2014-08-23]
  33. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Praca zbiorowa, The Nature and Scope of the Problem of Sexual Abuse of Minors by Catholic Priests and Deacons in the United States 1950-2002, Nowy Jork: The John Jay College of Criminal Justice, 2004, s. 69 [dostęp 2018-09-19].
  34. Kościół katolicki wypłacił już miliardy dolarów ofiarom molestowania. "Biskupom to wcale nie zaszkodzi". deon.pl, 2018-08-21. [dostęp 2018-08-23].
  35. Punkty 11, 13, 23, i 33 [polskie tłumaczenie http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,676] [angielskie tłumaczenie http://www.sarabite.info/crimen.pdf].
  36. Thomas Doyle: THE 1922 INSTRUCTION AND THE 1962 INSTRUCTION “CRIMEN SOLLICITATIONIS,” PROMULGATED BY THE VATICAN. 3 X 2008. [dostęp 2011-03-23].
  37. THE NORMS OF THE MOTU PROPRIO “SACRAMENTORUM SANCTITATIS TUTELA” (2001). HISTORICAL INTRODUCTION (Prepared by the Congregation for the Doctrine of the Faith). [dostęp 2013-02-19].
  38. Oskarżony Benedykt XVI gosc.pl
  39. Lateline – 08/11/2012: Studio interview with Senior NSW Detective Peter Fox.
  40. Top cop attacks Catholic church | Newcastle Herald.
  41. a b c Philadelphia Grand Jury Report on Pedophile Priests (ang.). thememoryhole.org, 22 września 2005.
  42. Irish Mass attendance below 50% (ang.). cwnews.com, 1 stycznia 2006.
  43. LIST APOSTOLSKI MOTU PROPRIO SACRAMENTORUM SANCTITATIS TUTELA. 2001.
  44. a b Grzechy wołające o pomstę do nieba. Dziennik Polski, 2011.
  45. Luise Haggett: The Bingo Report: Mandatory Celibacy and Clergy Sexual Abuse. CSRI Books, 20 października 2005. ISBN 0-9770402-0-8.
  46. Zgodnie z doktryną Kościoła katolickiego wszystkie sakramenty udzielone przez kapłana są ważne, jeżeli otrzymał on zgodę na ich sprawowanie przez biskupa mającego władzę w tym zakresie zgodnie z zasadą sukcesji apostolskiej.
  47. Komisja Prawdy i Pojednania w Kanadzie (Truth and Reconciliation Commission of Canada).
  48. a b Philip Jenkins: Pedophiles and Priests: Anatomy of a Contemporary Crisis. Oxford University Press, 2001. ISBN 0-19-514597-6.
  49. Looking behind the Catholic sex abuse scandal. 2010, 2010.
  50. Charol Shakeshaft: Educator Sexual Misconduct: A Synthesis of Existing Literature. 2004.
  51. Dialogi Polityczne, wyd. Uniwersytet M. Kopernika, Toruń, nr 5/6, 2005, dialogi.umk.pl
  52. ‘Setting ’Em Up’: Personal, Familial and Institutional Grooming in the Sexual Abuse of Children.
  53. Cloak of Silence Covered Abuse at Jesuit Retreat, by Glenn F. Bunting, Los Angeles Times, 24 marca 2002.
  54. Znany duchowny osobiście ukarany przez Papieża za liczne nadużycia seksualne. bibula.com, 19 maja 2005.
  55. Watykan: był skandal u Legionistów Chrystusa tvn24.pl.
  56. Tomasz Bielecki: Założyciel Legionistów Chrystusa molestował własnego syna. wyborcza.pl, 2010-06-24. [dostęp 2010-06-25].
  57. O pedofilii mówi się głośno tylko wtedy, gdy popełnione zostanie przestępstwo. pulsmedycyny.com.pl, 4 marca 2004.
  58. List prefekta Kongregacji Nauki Wiary kardynała Ratzingera do biskupów katolickich (łac.). vatican.va, 22 września 2005.
  59. Pope’s New Policy Is To Promote Perverters and Paedophile Priests – Is It To Be a Cardinal’s Sin or Blessing? (ang.). ianpaisley.org, 19 lutego 2001.
  60. Andrew Madden: Altar Boy: A Story of Life After Abuse. Penguin Global, 16 maja 2005. ISBN 978-0-14-303566-4.
  61. Papież: wykluczymy pedofilów z kapłaństwa. Wirtualna Polska, 15 kwietnia 2008.
  62. gazeta.pl.
  63. Wykorzystane dzieci żyją z traumą.
  64. Celibacy & Pedophilia.
  65. Johanna McGeary: Can the Church Be Saved? (ang.). time.com, 1 kwietnia 2002.
  66. Blanchette, Melvin C., Coleman, Gerald D.: Priest Pedophiles (ang.). americamagazine.org, 22 kwietnia 2002.
  67. a b Australia: odpowiedź biskupów na rekomendacje ws. nadużyć seksualnych. deon.pl, 2018-09-02. [dostęp 2018-09-02].
  68. Papież wyrzucił biskupa-pedofila.
  69. Salvador Miranda: The Cardinals of the Holy Roman Church (ang.). fiu.edu, 2007.
  70. Mary McLachlin: Turbulent Year for Diocese, Church (ang.). bishop-accountability.org, 9 marca 2003.
  71. Nova Scotia bishop arrested on child pornography charges (ang.). The Guardian, 30 września 2009.
  72. g?docId=CNG.879f0e32443af3ad79558a3b52988d1e.101 AFP (podgląd Google) z 29 czerwca, 2011)
  73. Papież zdymisjonował arcybiskupa – tuszował pedofilię?
  74. Paetz bez zakazów. wyborcza.pl, 2010-06-18. [dostęp 2016-03-05].
  75. Zofia Magdziak: Polski nuncjusz na Dominikanie odwołany pod zarzutem pedofilii. rp.pl, 2013-09-04. [dostęp 2016-03-05].
  76. Papież pozbawił praw zamieszanego w seksualny skandal kardynała. tvn24.pl, 2015-03-20. [dostęp 2016-03-05].
  77. KAI: Arcybiskup skazany na utratę urzędu i wydalenie. info.wiara.pl, 2018-03-16. [dostęp 2018-03-19].
  78. Update: Guilty verdict for Guam archbishop, appeal to follow (ang.). Catholic News Agency. [dostęp 2018-03-18].
  79. a b Dziennik.pl: Wszyscy biskupi z Chile podali się do dymisji. W tle skandal pedofilski. dziennik.pl, 2018-05-18. [dostęp 2018-06-30].
  80. Papież odwołał dwóch kolejnych biskupów chilijskich z ich urzędów. deon.pl, 2018-09-21. [dostęp 2018-09-21].
  81. Comunicato della Sala Stampa della Santa Sede (wł.). press.vatican.va, 2018-07-28. [dostęp 2018-07-29].
  82. a b PAP: Australia: będzie apelacja w sprawie tuszowania pedofilii przez arcybiskupa Wilsona. deon.pl, 2018-09-06. [dostęp 2018-09-08].
  83. Catholic Church in Australia admits to 620 child sex abuse cases (ang.). thejournal.ie. [dostęp 2012-09-22].
  84. a b Calls for independent review of church sex abuse (ang.). ABC. [dostęp 2012-09-22].
  85. Adam Szostkiewicz: Kardynał walczący z pedofilią sam ma zarzuty o molestowanie. Papież na razie milczy. polityka.pl, 2017-06-29. [dostęp 2017-07-06].
  86. Adam Szostkiewicz: Pedofilia w australijskim Kościele: przez lata, bezkarnie i na masową skalę. polityka.pl, 2017-02-06. [dostęp 2017-07-06].
  87. Maciej Czarnecki: Kościół katolicki w Australii wypłacił odszkodowania ponad trzem tysiącom ofiar molestowania. wyborcza.pl, 2017-02-16. [dostęp 2018-03-12].
  88. Tygodnik Powszechny Online.
  89. http://wyborcza.pl/1,75248,2225372.html.
  90. Znak, 4/2007, Katarzyna Wiśniewska, Kryzys? Ani pierwszy, ani ostatni...
  91. Wierni Kościołowi niewierni. 23-04-2011.
  92. a b IAR, PAP: Tego w Europie jeszcze nie było – pozwali samego papieża. wiadomosci.wp.pl, 2011-06-01. [dostęp 2011-06-03].
  93. Belgium church abuse detailed by Adriaenssens report, www.bbc.co.uk (ang.)
  94. Press release: The Adriaenssens Commission | Stefaan De Clerck – Minister van Justitie, www.stefaandeclerck.be (ang.)
  95. Biskup-pedofil kupował milczenie rodziny, www.rmf24.pl
  96. Svenska dagbladet, www.svd.se
  97. Svensk tv, svtplay.se
  98. Watykan protestuje przeciw profanacji grobów w arcybiskupstwie Belgii. Gazeta Wyborcza, 2010-06-25. [dostęp 1 lipca 2010].
  99. Belgian child sex abuse police probe death threats (ang.). BBC News, 2010-07-04. [dostęp 2010-07-05].
  100. Molestowanie dzieci przez księży, groźby śmierci. wiadomosci.onet.pl, 2010-07-04. [dostęp 2010-07-05].
  101. Maciej Stasiński: Papież w coraz bardziej laickim Chile. wyborcza.pl, 2018-01-16. [dostęp 2018-01-17].
  102. Kazimierz Sikorski: Papież Franciszek w Chile: Płakał papież Franciszek, płakały też ofiary księży pedofilów. polskatimes.pl, 2018-01-17. [dostęp 2018-01-17].
  103. Małgorzata Matzke: Francuski kardynał podejrzany o tuszowanie pedofilii wśród księży. dw.com, 2016-03-15. [dostęp 2018-03-26].
  104. Ponad połowa holenderskich biskupów chroniła księży-pedofilów. deon.pl, 2018-09-19. [dostęp 2018-09-20].
  105. Doświadczenia nie tak daleko od Polski. Holandia: Kościół sprząta. W: Ekke Overbeek: Lękajcie się. Ofiary pedofilii w polskim kościele mówią. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca, 2013, s. 97-104. ISBN 978-83-7554-530-2.
  106. a b c How paedophile priest was allowed to evade justice (ang.).
  107. Only the Devil: The story of Fr Brendan Smyth (ang.). rte.ie, 2006.
  108. http://www.childabusecommission.ie/publications/documents/abuse.pdf.
  109. Miesięcznik Znak, kwiecień 2007: „Kościół po zawale”.
  110. Abuse in institutions amounted to ‘torture’.
  111. Jacek Dziedzina: Przestroga z Zielonej Wyspy. Gość niedzielny.
  112. Sexual abuse by Catholic priests in Ireland was covered up for decades, report says.
  113. Dublin Archdiocese Commission of Investigation Report (ang.).
  114. Dagens Nyheter, 14 marca 2010.
  115. Övergrepp fortsätter hemsöka kyrkan.
  116. The Department of Justice and Equality: Report by Commission of Investigation into Catholic Diocese of Cloyne (ang.). .justice.ie. [dostęp 2011-09-01].
  117. Cloyne report: A detailed guide (ang.). .bbc.co.uk, 2011-07-13. [dostęp 2011-09-01].
  118. Robert Mackey: Video of Irish Leader’s Speech Attacking the Vatican (ang.). nytimes.com, 2011-07-25. [dostęp 2011-09-01].
  119. Taoiseach’s speech on Cloyne motion (ang.). .irishtimes.com, 2011-07-20. [dostęp 2011-09-01].
  120. Ireland church: Catholicism losing ground in Ireland.
  121. Kościół z piekła rodem.
  122. Tygodnik Powszechny Online.
  123. W drodze, nr 7 (359) 2003.
  124. On This Day – Nov. 27, 1989 – CBC Archives.
  125. http://dalspace.library.dal.ca/bitstream/handle/10222/10441/Shea%20Research%20Civil%20Cases%20EN.pdf?sequence=1.
  126. Załącznik C Listy korporacji (ze stron Kanadyjskiej Komisji Prawdy i Pojednania.
  127. Truth and Reconciliation Commission of Canada.
  128. Royal Commission of Inquiry, Raport końcowy w sprawie Mount Cashel.
  129. Svenska Dagbladet.
  130. Die Zeit.
  131. n.24.
  132. a b Anna Widzyk: 180 tys. katolików wystąpiło z Kościoła. PAP, 2011-04-15.
  133. Piotr Semka: Niemiecki Kościół w narożniku. „blog.rp.pl”, 2011-08-05. [dostęp 2011-08-06].
  134. Niemcy: fala wystąpień z Kościołów. 2011-04-07.
  135. Niemcy: Tysiące katolików wystąpiło z Kościoła w roku 2010. 2010-12-25.
  136. Przed papieską wizytą. 2011-03-22.
  137. Niemiecki Kościół w kryzysie po skandalach seksualnych. 2011-04-08.
  138. a b PAP: [Powstaje interaktywna mapa pedofilii w polskim Kościele Powstaje interaktywna mapa pedofilii w polskim Kościele]. deon.pl, 2018-09-13. [dostęp 2018-09-13].
  139. Grzegorz Górny: Kolejne badania uniwersyteckie potwierdzają związek między homoseksualizmem a pedofilią. wpolityce.pl, 2018-09-16. [dostęp 2018-09-18].
  140. Artur Sporniak: Groźby posła. tygodnikpowszechny.pl, 2015-11-21. [dostęp 2018-09-05].
  141. wyborcza.pl: Nazwałam zło w Tylawie. wyborcza.pl, 2008-03-13. [dostęp 2016-03-06].
  142. Ewa Orłowska, Katarzyna Jabłońska. Chciałam być niewidoczna. „Więź”. 8-9 (634) (Kościół wobec pedofilii), s. 5-17, sierpień-wrzesień 2011. Więź. 
  143. Chrześcijańskie stowarzyszenie: Nie ujawniać informacji o księżach pedofilach mediom. wiadomosci.gazeta.pl, 2010-05-07. [dostęp 2010-06-24].
  144. a b Emilia Chanczewska: Ksiądz skazany za molestowanie 13-latki wyszedł na wolność., 26.06.2012, gloswielkopolski.pl.
  145. Przewodniczący episkopatu interweniuje w sprawie księdza pedofila. „Wstrząs dla wiary”., 10.01.2017, newsweek.pl.
  146. Łukasz Cieśla: Pedofilia w Kościele: abp Gądecki apeluje ws. księdza z Puszczykowa.,10.01.2017, gloswielkopolski.pl.
  147. Tomasz Cylka: Ksiądz pedofil nie mieszka już w Puszczykowie. Mieszkańcy: Dzieci mogą czuć się bezpiecznie., 6.02.2017, wyborcza.pl.
  148. Rzecznik chrystusowców: ks. Roman B. wydalony ze stanu duchownego i zgromadzenia. deon.pl, 2018-09-17. [dostęp 2018-09-17].
  149. http://www.interpol.int/notice/search/wanted/2013-52461 List gończy Interpolu
  150. PAP: Ksiądz-pedofil? Wojciech G. przesłuchiwany przez prokuraturę. polska.newsweek.pl/, 2014-02-19. [dostęp 2014-09-30].
  151. Ksiądz Wojciech G. winny pedofilii i skazany. Prokuratura przyjęła propozycję kary. dziennik.pl, 2015-03-25. [dostęp 2016-03-05].
  152. Były duchowny Wojciech G. skazany na 7 lat więzienia, z zakazem kontaktów z młodzieżą. Tygodnik Katolicki Niedziela, 2015-03-25. [dostęp 2016-05-03].
  153. Katarzyna Wiśniewska: Pedofilia w kościele. Diecezja płaci za krzywdę. wyborcza.pl, 2015-03-24. [dostęp 2016-03-01].
  154. Jadwiga Hereta: 3 LATA WIĘZIENIA DLA PEDOOFILA., 16 lut 2016, tygodnikzamojski.pl.
  155. Joanna Nowicka: Szkoła w Sulmicach. Ksiądz molestował uczennice. Trafi do więzienia.,17.02. 2016, kurierlubelski.pl.
  156. Wiktor Ferfecki: Interaktywna mapa wskaże duchownych pedofilów. rp.pl, 2018-09-12. [dostęp 2018-09-14].
  157. Premie dla księży pedofilów za porzucenie kapłaństwa.
  158. 10 lat serwisu informacyjnego franciszkanie.pl
  159. United States Conference of Catholic Bishops: The Nature and Scope of Sexual Abuse of Minors by Catholic Priests and Deacons in the United States 1950–2002 (ang.). usccb.org, luty 2004. s. 4. [dostęp 2013-11-19].
  160. Dylematy biskupów.
  161. United States Conference of Catholic Bishops: The Nature and Scope of Sexual Abuse of Minors by Catholic Priests and Deacons in the United States 1950–2002 (ang.). usccb.org, luty 2004. s. 62-63. [dostęp 2013-11-19].
  162. United States Conference of Catholic Bishops: The Nature and Scope of Sexual Abuse of Minors by Catholic Priests and Deacons in the United States 1950–2002 (ang.). usccb.org, luty 2004. s. 94. [dostęp 2013-11-19].
  163. a b c d Diecezja katolicka w USA ucieka przed odszkodowaniem.
  164. a b Diecezja katolicka w Kalifornii zapłaci rekordowe odszkodowanie ofiarom molestowania seksualnego.
  165. Iowa Diocese Files For Bankruptcy.
  166. S.D. Catholic diocese files for bankruptcy.
  167. Diocese of Wilmington reluctantly files for bankruptcy.
  168. Diocese of Fairbanks to file for bankruptcy.
  169. Archidiecezja Milwaukee bankrutuje.
  170. Cios dla Kościoła w Irlandii.
  171. Kościół w USA – dyskusja o celibacie.
  172. Wiara.pl Katarzyna Wiśniewska, Kryzys? Ani pierwszy, ani ostatni...
  173. U.S. bishop charged for not taking porn to police (ang.). cbsnews.com, 2011-10-14. [dostęp 2011-10-15].
  174. Closed Indictment (ang.). media.kansascity.com, 2011-10-06. [dostęp 2011-10-15].
  175. Biskup ukrywał przestępstwa pedofila?. wiadomosci.onet.pl, 2011-10-15. [dostęp 2011-10-16].
  176. Księża pedofile nadal mogą stanowić niebezpieczeństwo.
  177. The Pulitzer Prizes, pulitzer.org [dostęp 2016-01-18] (ang.).
  178. Oscars.
  179. a b Uczyli dzieci, że "molestowanie jest nawet święte". 300 księży pedofilów, raport z USA. tvn24.pl, 15 sierpnia 2018. [dostęp 2018-08-16].
  180. Watykan: ból i wstyd wobec pedofilii w Pensylwanii. deon.pl, 2018-08-17. [dostęp 2018-08-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-20)].
  181. Italian diocese, deaf students who say they were abused by priests face off on state TV.
  182. Italy grapples with accusations of sex abuse by Catholic priests.
  183. Philip Jenkins: Pedophiles and Priests: Anatomy of a Contemporary Crisis. 1996. ISBN 978-0195145977.
  184. Philip Jenkins: Forum: The myth of the 'pedophile priest’. 3 maja 2002.
  185. Philip Jenkins: The New Anti-Catholicism: The Last Acceptable Prejudice. Oxford University Press, 2003. ISBN 0-19-515480-0.
  186. 10 Myths about Priestly Pedophilia. Crisis Magazine, 2002.
  187. Karen Terry et al.: The Nature and Scope of the Problem of Sexual Abuse of Minors by Priests and Deacons (ang.). John Jay College of Criminal Justice, 2004. [dostęp 2010-04-08].
  188. a b c d e f g h Holy See responds to IHEU criticism (ang.). Międzynarodowa Unia Humanistyczna i Etyczna, 2009-09-24. [dostęp 2014-09-26].
  189. Zapomniany raport: 100 razy więcej pedofilów wśród nauczycieli niż wśród księży.
  190. Minister Sprawiedliwości, Odpowiedź ministra sprawiedliwości na oświadczenie senatora Jana Marii Jackowskiego z innymi..., 22 listopada 2013.
  191. Janusz Wojciechowski, Jeden ksiądz na półtora tysiąca skazanych – gdzie ta pedofilia w kościele?, „wPolityce”, 31 grudnia 2013.
  192. Priest Abuse: Male Compared to Female Victimization Impact.
  193. Michael Hesemann. Kłamstwa Hitlera. Warszawa: Świat Książki,2014. s. 118-119
  194. Michael Hesemann. Kłamstwa Hitlera. Warszawa: Świat Książki,2014. s. 118
  195. a b Opublikowane 2014/01/11 w Wiara/Zagranica, Jak zarabia się na „walce z pedofilią w kościele” – świetny pomysł na biznes rodem z USA [wywiad], „Niezłomni.com”, 11 stycznia 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ekke Overbeek, Lękajcie się. Ofiary pedofilii w polskim kościele mówią, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2013, ​ISBN 978-83-7554-530-2

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]