Wilhelm Röntgen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wilhelm Röntgen
Ilustracja
Wilhelm Röntgen w 1901 (powyżej) i jego podpis (poniżej)
Imię i nazwisko urodzenia

Wilhelm Conrad Röntgen

Data i miejsce urodzenia

27 marca 1845
Lennep

Data i miejsce śmierci

10 lutego 1923
Monachium

Zawód, zajęcie

fizyk

Alma Mater

Politechnika w Zurychu
Uniwersytet Zuryski

Uczelnia

Uniwersytet w Strasburgu
Uniwersytet w Gießen
Uniwersytet w Würzburgu
Uniwersytet Monachijski

Faksymile
Laboratorium Wilhelma C. Röntgena,
Uniwersytet w Würzburgu (1895–1900)

Wilhelm Conrad Röntgen (ur. 27 marca 1845 w Lennep, zm. 10 lutego 1923 w Monachium) – niemiecki fizyk, laureat pierwszej Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (1901)[1], przyznanej „w uznaniu zasług, które oddał przez odkrycie promieni nazwanych jego nazwiskiem”. Również laureat Medalu Rumforda.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem kupca Friedricha Conrada (1801–1884) i Charlotte Constanze Frowein (1806–1888). Urodził się w Niemczech, a w 1848 roku rodzina Röntgenów przeprowadziła się do Apeldoorn w Holandii[2]. Początkowo próbował studiować inżynierię na Uniwersytecie w Utrechcie, ale szybko przeniósł się na Politechnikę Federalną w Zurychu. W 1869 roku otrzymał tytuł doktora na Uniwersytecie Zuryskim, gdzie był uczniem Augusta Kundta. Następnie przeszedł na Uniwersytet w Strasburgu, na którym wykładał od 1874 roku. W 1875 roku został profesorem na Akademii Rolniczej w Hohenheim. W roku 1888 został profesorem na katedrze fizyki Uniwersytetu Juliusza i Maksymiliana w Würzburgu. W 1900 roku zaoferowano mu katedrę na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium[3][4][5]. Zmarł na raka jelit 10 lutego 1923 r. w Monachium. Jego ciało pochowano na cmentarzu w Giessen[2].

Dorobek naukowy[edytuj | edytuj kod]

W 1895 odkrył nowy typ promieniowania[3]. Promienie te zostały nazwane od nazwiska odkrywcy promieniami Roentgena na wniosek histologa Alberta Koellikera na posiedzeniu w Würzburgu. Za to odkrycie w roku 1901 został uhonorowany pierwszą Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki. Innymi tematami jego prac były krystalografia i fizyka płynów.

Kilka tygodni po odkryciu nowego promieniowania wykonał pierwsze w historii zdjęcie rentgenowskie, które przedstawiało szkielet dłoni jego żony[2].  

W większości krajów promienie Roentgena nazywane są promieniami X lub promieniowaniem X (w krajach anglojęzycznych są to X-rays), jednak w Polsce i Niemczech używa się terminu promieniowanie rentgenowskie (także promieniowanie Röntgena lub Roentgena).

Na jego cześć jednostkę dawki promieniowania jonizującego nazwano rentgenem. Również urządzenie do prześwietleń wykorzystujące promieniowanie rentgenowskieaparat rentgenowski – nazywa się potocznie „rentgenem”.

Od 1 listopada 2004 jego nazwisko znalazło się też w nazwie pierwiastka chemicznego – roentgena (l.a. 111) – znanego wcześniej jako unununium.

Nigdy nie opatentował swojego wynalazku, ponieważ uważał, że odkrycia naukowe należą do całej ludzkości[2]. Pieniądze otrzymane w ramach Nagrody Nobla przeznaczył na Uniwersytet w Würzburgu[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Röntgen Wilhelm Conrad, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-29].
  2. a b c d e Wilhelm Röntgen, odkrywca promieniowania X, www.aleleki.pl [dostęp 2022-02-12].
  3. a b Wilhelm Conrad Röntgen - Facts (ang.). W: The Nobel Prize in Physics 1901 [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-05-10]., Biographical, Photo Gallery
  4. Wilhelm Conrad Röntgen (ang.). W: Notable Names Database (NNDB) [on-line]. [dostęp 2014-05-10].
  5. Horst Kant: Roentgen, Wilhelm Conrad (niem.). W: Neue Deutsche Biographie Bd. 21 (2003), s. 732–734 [on-line]. Allgemeine deutsche Biographie & Neue deutsche Biographie (Digitale Register). [dostęp 2016-10-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]