Medal „Za zasługi dla obronności kraju”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Medal
„Za zasługi dla obronności kraju”
Awers
Awers
(wzór: 1966–1991)
Awers
Awers
(wzór: od 1991)
Rewers
Rewers
(wzór: 1966–1991)
Rewers
Rewers
(wzór: od 1991)
Baretka
Baretka Złotego Medalu
Baretka
Baretka Srebrnego Medalu
Baretka
Baretka Brązowego Medalu
Ustanowiono 21 kwietnia 1966
Dewiza ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU
Wielkość 38 mm (wzór: 1966)
36 mm (wzór: 1991)
Powyżej (III RP) Medal Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny
(PRL) Medal Za udział w walkach o Berlin
Poniżej inne (resortowe, niepaństwowe, prywatne) według kolejności otrzymania
Legitymacja medalu

Medal „Za zasługi dla obronności kraju” – polskie odznaczenie wojskowe, nadawane przez ministra obrony narodowej.

Charakterystyka[edytuj]

Medal został ustanowiony przez Sejm ustawą z 21 kwietnia 1966 (łącznie z medalem „Za udział w walkach o Berlin”). Według ustawy stanowi uznanie dla osób, które swoją pracą lub działalnością przyczyniły się do rozwoju i umocnienia obronności kraju. Medal może być również nadawany jednostce wojskowej, organizacji społecznej, przedsiębiorstwu, zakładowi lub instytucji. Wraz z odznaką wyróżnienia wręczana jest legitymacja.

Medal posiada trzy stopnie:

  • Złoty Medal,
  • Srebrny Medal,
  • Brązowy Medal.

Zasady nadawania[edytuj]

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 kwietnia 1966 szczegółowo określało, za co w szczególności można było nadawać osobom medal „Za zasługi dla obronności kraju”. Srebrny medal mógł być nadany osobie nagrodzonej medalem brązowym, jeżeli od jego nadania upłynął co najmniej 3-letni okres. Nadanie medalu złotego mogło nastąpić po upływie co najmniej 5-letniego okresu od nadania medalu srebrnego.

Zasady nadawania medalu zmieniono rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z 19 kwietnia 1991. Według tego rozporządzenia, medal nadaje się osobom, które:

  1. wykazały męstwo lub odwagę w bezpośrednim działaniu związanym z obronnością kraju albo osiągnęły bardzo dobre wyniki w realizacji zadań obronnych
  2. posiadają szczególne zasługi w dziedzinie rozwoju nowoczesnej myśli wojskowej, techniki wojskowej oraz potencjału obronnego, jak również w zakresie szkolenia i wychowania wojskowego
  3. swoją pracą zawodową lub działalnością w organizacjach społecznych znacznie przyczyniły się do rozwoju i umocnienia systemu obronnego kraju.

Srebrny medal może być nadany osobie wyróżnionej brązowym medalem, jeżeli od jego nadania upłynęły co najmniej trzy lata, a nadanie złotego medalu może nastąpić po upływie co najmniej pięciu lat od nadania srebrnego medalu (od zasad tych można odstąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach). Medal w danym stopniu nadaje się tylko raz.

Medal ten można nadawać również w celu okazania wysokiego uznania rodzicom, którzy wychowali wiele dzieci na wzorowych i ofiarnych żołnierzy (złoty medal – rodzicom, których co najmniej pięcioro dzieci pełniło nienagannie czynną służbę wojskową albo co najmniej troje dzieci pełniło zawodową służbę wojskową; srebrny medal – rodzicom, których troje lub czworo dzieci pełniło nienagannie czynną służbę wojskową).

Na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25 kwietnia 2012 r. medal może być także nadany jednostkom wojskowym, organizacjom społecznym, przedsiębiorstwom, zakładom i instytucjom, które:

  1. osiągnęły bardzo dobre wyniki w realizacji zadań obronnych;
  2. posiadają szczególne zasługi w dziedzinie rozwoju nowoczesnej myśli wojskowej, techniki wojskowej oraz potencjału obronnego, jak również w zakresie szkolenia i wychowania wojskowego.

Opis odznaki[edytuj]

Odznaką medalu „Za zasługi dla obronności kraju” był początkowo okrągły medal o średnicy 38 mm, wykonany z metalu złoconego, srebrzonego bądź brązowego i oksydowanego. Na awersie znajdował się rysunek granic Polski, a na jego tle stylizowany orzeł. Wokół rysunku znajdował się napis: ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU. Na rewersie umieszczony był poziomo napis: MINISTERSTWO OBRONY NARODOWEJ, otoczony napisem: POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA.

Od 1991, odznaką medalu jest okrągły złocony, srebrzony lub patynowany na brązowo medal o średnicy 36 mm. Na awersie umieszczony jest hełm rycerski w koronie, otoczony liśćmi akantu, pod nim tarcza, na której jest umieszczony orzeł wojskowy w koronie. W otoku jest napis: ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU. Na rewersie umieszczony jest w dwóch wierszach poziomo napis: WOJSKO / POLSKIE.

Wstążka medalu w obu wersjach jest biała, szerokości 38 mm, z pionowym czerwonym pasem szerokości 20 mm pośrodku.

Medal nosi się na lewej piersi w kolejności po orderach i odznaczeniach państwowych.

Odznaczeni[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Ustawa z 21 kwietnia 1966 r. o ustanowieniu medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu „Za zasługi dla obronności kraju” (Dz.U. 1966 nr 14 poz. 85).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 kwietnia 1966 r. w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu „Za zasługi dla obronności kraju” oraz wzorów odznak tych medali i sposobu ich noszenia (Dz.U. 1966 nr 14 poz. 89).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 27 maja 1969 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu „Za zasługi dla obronności kraju” oraz wzorów odznak tych medali i sposobu ich noszenia (Dz.U. 1969 nr 18 poz. 138).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 19 kwietnia 1991 r. w sprawie zasad i trybu nadawania medalu „Za zasługi dla obronności kraju” oraz wzoru odznaki tego medalu i sposobu jego noszenia. (Dz.U. 1991 nr 39 poz. 170).
  • Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 25 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad i trybu nadawania medalu „Za zasługi dla obronności kraju” oraz wzoru odznaki tego medalu i sposobu jego noszenia (Dz.U. 2012 nr 0 poz. 519).
  • Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z 3 lipca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zasad i trybu nadawania medalu „Za zasługi dla obronności kraju” oraz wzoru odznaki tego medalu i sposobu jego noszenia (Dz.U. 2013 nr 0 poz. 1224).