Trojan (bóstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy słowiańskiego bóstwa. Zobacz też: inne znaczenia słowa Trojan.

Trojan – bóstwo wschodniosłowiańskie.

Wzmiankowany czterokrotnie w Słowie o wyprawie Igora, gdzie wieszcz Bojan pędzi „szlakiem Trojanowym” przez pola w góry, mowa jest o „ziemi Trojana”, zaś czasy współczesne autorowi nazwane są „siódmym wiekiem Trojana”[1]. O kulcie Trojana wspomina także Słowo i objawienie świętych apostołów („ludzie wierzyli w wielu bogów, w Peruna, Chorsa, Dyja i Trojana i wielu innych, ale to byli ludzie (...) Trojan był cesarzem w Rzymie, a inni gdzie indziej”), zaś apokryficzne Chodzenie Bogarodzicy po mękach potępia ludzi, którzy oddają cześć „rzeczom przez Boga stworzonym, także za bóstwa uznali ludzi: Trojana, Chorsa, Peruna”[1][2][3].

Zwolennicy poglądów euhemerystycznych, podpierając się relacją ze Słowa i objawienia świętych apostołów, wywodzili postać Trojana z zapożyczonego jakoby przez Słowian na Bałkanach kultu deifikowanego cesarza rzymskiego Trajana (divus Traianus)[1][3]. Przeczyć takiej interpretacji zdają się jednak liczne dane z folkloru południowosłowiańskiego, gdzie pojawia się demon nocny Trojan o woskowych skrzydłach i oślich uszach[2][3], czy też trójgłowy Car Trojan, w tradycji bośniackiej nazywany carem wszystkich ludzi i bydła[3]. Możliwe zatem, że Trojan był rodzimym bóstwem analogicznym do zachodniosłowiańskiego Trzygłowa, tożsamym z Welesem[1][3].

Przypisy

  1. a b c d e Jerzy Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 2007, s. 214-215.
  2. a b c Słownik starożytności słowiańskich. T. 6. Cz. 1. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1977, s. 162.
  3. a b c d e f Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2006, s. 153-155.