Batorz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Batorz
wieś
Ilustracja
Mogiła powstańców w Batorzu
Państwo

 Polska

Województwo

 lubelskie

Powiat

janowski

Gmina

Batorz

Liczba ludności (2021)

873[2][3]

Strefa numeracyjna

15

Kod pocztowy

23-320[4]

Tablice rejestracyjne

LJA

SIMC

0787922[5]

Położenie na mapie gminy Batorz
Mapa konturowa gminy Batorz, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Batorz”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Batorz”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Batorz”
Położenie na mapie powiatu janowskiego
Mapa konturowa powiatu janowskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Batorz”
Ziemia50°50′57″N 22°29′35″E/50,849167 22,493056[1]

Batorzwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz[5][6]. Leży nad Porem.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego[7].

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 918 mieszkańców[8].

Miejscowość jest siedzibą gminy Batorz. Administracyjnie na terenie wsi utworzono trzy sołectwa: Batorz Pierwszy, Batorz Drugi i Batorz-Kolonia[9].

Miejscowa ludność wyznania katolickiego przynależy do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Batorzu Pierwszym[10].

Integralne części wsi Batorz do 2023 r.[11][5][6]
SIMC Nazwa Rodzaj
0787939 Batorz Drugi część wsi
0787951 Batorz Pierwszy część wsi
0787945 Batorz-Kolonia część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od mongolskiego słowa bator oznaczającego „bohatera”.

Na przełomie VIII i IX wieku w Batorzu, na miejscu dzisiejszego cmentarza, istniał gród otoczony fosą i drewnianą palisadą. U jego podnóża skupione były zabudowania zamieszkane przez ludność, prawdopodobnie Lędzian. Archeolog Zbigniew Wichrowski, szef Muzeum Regionalnego w Kraśniku, kierujący pracami badawczymi uważa, że gród w Batorzu był również miejscem związanym z religią Słowian. Religijne obrzędy koncentrowały się prawdopodobnie wokół jeziora o obwodzie 30 metrów, zasilanego przez naturalne źródła bijące spod wzgórza (stąd przypuszczalnie cześć oddawano tam bogom słowiańskim związanym z żywiołem wody). Podobną funkcję mogły pełnić grody zlokalizowane w pobliskim Guciowie i Chodliku. Archeolodzy zlokalizowali w Batorzu także pozostałości trzech kurhanów z grobami całopalnymi. W sumie archeolodzy odsłonili w Batorzu 23 obiekty, choć prace (związane z planowaną rozbudową wyciągu narciarskiego) objęły tylko fragment dawnego grodziska, ponieważ na dalszej części jego obszaru usytuowany został cmentarz.

6 września 1863 w okolicach wsi, na Sowiej Górze, rozegrała się bitwa między oddziałem powstańców styczniowych dowodzonych przez Marcina Lelewela Borelowskiego, a wojskami rosyjskimi. Na miejscowym cmentarzu zostali pochowani polegli powstańcy wraz ze swoim dowódcą.

Obiekty użyteczności publicznej[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze obiekty w miejscowości[12]:

  • Muzeum wsi w Batorzu działające od 9 stycznia 2006 roku.
  • Budynek Zespołu Szkół w Batorzu
  • Ośrodek Narciarski Wotex w Batorzu
  • Gminny Ośrodek Kultury w Batorzu
  • Publiczna Biblioteka Gminna w Batorzu
  • Publiczny Ośrodek Zdrowia w Batorzu
  • Urząd Pocztowy w Batorzu
  • Bank Spółdzielczy w Batorzu
  • Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Batorzu
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Batorzu
  • Budynek Urzędu Gminy w Batorzu

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 3260
  2. Wieś Batorz w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2023-02-03] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  3. NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych, Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-02-03].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 15 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  5. a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  7. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  8. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  9. Strona gminy, wieś Batorz
  10. Strona internetowa diecezji sandomierskiej.
  11. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2023 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2799)
  12. Strona internetowa Gminy Batorz.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]