Swaróg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Swaróg
bóg nieba, słońca, ognia, kowalstwa
Ilustracja
Swaróg, Marek Hapon, 2013.
Występowanie religia Słowian
Teren kultu Słowiańszczyzna
Nazwa święta Święto Godowe
Odpowiednik Hefajstos (grecki)
Wulkan (rzymski)
Rodzina
Dzieci Swarożyc lub Dażbóg

Swaróg (scs.: Сваро́гъ; ros.: Сварог; serb.: Сварог, Svarog; chorw.: Svarog, ukr.: Сварог) – słowiański bóg nieba, słońca, ognia (według Gieysztora ognia niebiańskiego) i kowalstwa.

Aleksander Brückner wywodził imię bóstwa od słowa swar. Wskazuje się także na liczne indoeuropejskie podobieństwa językowe (sanskryckie svár - niebo/raj, perskie χvar - słońce) oraz rekonstruowane prasłowiańskie *sъvariti – kuć, wykuwać, skuwać coś na gorąco.

Echem kultu słońca wśród Słowian po chrystianizacji był utrzymujący się jeszcze długo zwyczaj pokłonu i modlitwy do wschodzącego słońca, a także święta przysięga na słońce. Śladem przedchrześcijańskiego kultu Swaroga są także liczne nazwy miejscowe, jak wielkopolski Swarzędz, pomorski Swarożyn, ruski Swaryż, czy połabski Swarzyn (obecnie Schwerin), a także tabuizowane formy imienia bóstwa obecne w takich nazwach miejscowych jak Twarożna Góra w Polsce czy Tvarog - ruiny zamku w Dobrovej w Styrii.

Synem Swaroga jest Swarożyc bądź Dadźbóg, istnieją jednak hipotezy uznające oba te bóstwa za personifikacje Swaroga.

Swaróg był przez R. Jakobsona porównywany z ptakiem rarogiem, płomiennookim sokołem, co miałoby być jednym z jego imion tabuizowanych. Według innych hipotez, był boskim kowalem, ojcem pozostałych bogów i stwórcą słońca, który przebywa w niebie i jest bezczynnym bogiem (deus otiosus).

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Gieysztor A., Mitologia Słowian, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2006. ​ISBN 83-235-0234-X
  • Kempiński A., Encyklopedia mitologii ludów indoeuropejskich, Iskry 2001, ​ISBN 83-207-1629-2