Równanie różniczkowe cząstkowe

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Równanie różniczkowe cząstkowe to równanie, w którym występuje niewiadoma funkcja dwóch lub więcej zmiennych oraz niektóre z jej pochodnych cząstkowych.

Typowe równanie różniczkowe cząstkowe możemy zapisać w następujący sposób.

Spis treści

[edytuj] Podstawowa definicja

Ustalmy liczbę całkowitą k \ge 1, niech U będzie otwartym podzbiorem Rn. Równanie postaci:

F(D^ku(x), D^{k-1}u(x), ..., Du(x), u(x), x) = 0\, (x \in U) nazwiemy równaniem różniczkowym cząstkowym k-tego rzędu.

Funkcja F: R^{n^k} \times R^{n^{k-1}} \times ... \times R^n \times R \times U \to R jest dana, natomiast u: U \to R jest niewiadomą.

D^k u(x) := \{D^\alpha u(x) = \frac{\partial^{|\alpha|}u(x)}{\partial x_1^{\alpha_1}...\partial x_n^{\alpha_n}}| |\alpha| = k\}.

α = (α1,...,αn) o nieujemnych współrzędnych całkowitych αi nazywamy wielowskaźnikiem długości | α | = α1 + ... + αn.


[edytuj] Przykłady

Wszędzie dalej przyjmujemy, że t \ge 0 oraz x \in U, gdzie U jest otwartym podzbiorem Rn. Ponadto Du := D_x u = (u_{x_1}, ..., u_{x_n}) oznacza gradient funkcji u względem zmiennych przestrzennych x = (x1,...,xn). Zmienną t interpretujemy jako czas.

[edytuj] Liniowe równanie różniczkowe cząstkowe

  1. Równanie Laplace'a: \Delta u := \sum_{i=1}^n u_{x_i x_i} = 0
  2. Liniowe równanie transportu: u_t + \sum_{i=1}^n b^i u_{x_i} = 0
  3. Równanie przewodnictwa cieplnego (lub dyfuzji): ut − Δu = 0
  4. Równanie Schrödingera: iut + Δu = 0
  5. Równanie falowe: utt − Δu = 0

[edytuj] Nieliniowe równanie różniczkowe cząstkowe

  1. Nieliniowe równanie Poissona: − Δu = f(u)
  2. Równanie Hamiltona-Jacobiego: ut + H(Du,x) = 0
  3. Skalarne równanie reakcji-dyfuzji: ut − Δu = f(u)


Zalążek artykułu To jest tylko zalążek artykułu związanego z matematyką. Jeśli potrafisz, rozbuduj go.