Dominik Duka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dominik Duka
Jaroslav Václav Duka
Kardynał prezbiter
Prymas Czech
Ilustracja
Dominik Duka (2019)
Herb duchownego In Spiritu Veritatis
W Duchu Prawdy
Kraj działania Czechy
Data i miejsce urodzenia 26 kwietnia 1943
Hradec Králové
Arcybiskup metropolita praski
Okres sprawowania od 2010
Biskup diecezjalny hradecki
Okres sprawowania 1998–2010
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja dominikanie
Śluby zakonne 7 stycznia 1972
Prezbiterat 22 czerwca 1970
Nominacja biskupia 6 czerwca 1998
Sakra biskupia 26 września 1998
Kreacja kardynalska 18 lutego 2012
Benedykt XVI
Kościół tytularny SS. Marcelina i Piotra na Lateranie
Faksymile
Odznaczenia
Medal Za Zasługi I stopnia (Czechy) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Strona internetowa
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 26 września 1998
Miejscowość Hradec Králové
Miejsce katedra św. Ducha
Konsekrator Karel Otčenášek
Współkonsekratorzy Miloslav Vlk
Giovanni Coppa

Dominik Jaroslav Duka (właśc. Jaroslav Václav Duka; ur. 26 kwietnia 1943 w Hradcu Králové) – czeski duchowny rzymskokatolicki, dominikanin, biskup diecezjalny hradecki w latach 1998–2010, administrator apostolski sede vacante diecezji litomierzyckiej w latach 2004–2008, 36. arcybiskup metropolita praski i tym samym 24. prymas Czech od 2010, kardynał prezbiter od 2012.

Niekwestionowany autorytet w czeskim episkopacie[1], a także nieformalny duszpasterz czeskiej inteligencji i rzecznik Kościoła w Czechach.

Od 14 września 2012 do 1 stycznia 2021, był Kapelanem Konwentualnym Wielkiego Krzyża i kapelanem generalnym Wojskowego i Szpitalnego Zakonu Świętego Łazarza z Jerozolimy (obediencja orleańska)[2][3], kiedy został wydalony przez Wielkiego Mistrza Zakonu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 26 kwietnia 1943 w Hradcu Králové w Protektoracie Czech i Moraw[4]. Jego ojciec był oficerem armii, walczącym po stronie sił alianckich podczas II wojny światowej[4]. W 1944 roku wyjechał do Włoch, a później przez Szwajcarię do Anglii, gdzie walczył w armii czechosłowackiej. W latach pięćdziesiątych był więziony wraz z innymi oficerami frontu zachodniego[4].

W 1960 roku ukończył naukę w gimnazjum J.K. Tyla w swojej rodzinnej miejscowości, ale nie mógł kontynuować nauki i dlatego po uzyskaniu świadectwa dojrzałości przez trzy lata pracował w fabryce jako ślusarz[4]. W latach 1962–1964 odbył obowiązkową służbę wojskową[4]. W 1965 rozpoczął studia teologiczne w seminarium duchownym św. Cyryla i Metodego w Litoměřicach[4].

5 stycznia 1968 został przyjęty do podziemnego nowicjatu dominikanów i przyjął imię zakonne Dominik, a 6 stycznia 1969 złożył śluby czasowe[4].

Prezbiter[edytuj | edytuj kod]

Święcenia kapłańskie przyjął 22 czerwca 1970 z rąk biskupa litomierzyckiego kardynała Štěpána Trochty[4]. Przez pięć lat pracował w przygranicznych parafiach archidiecezji praskiej (Chlum svaté Máří, Jáchymov, Nové Mitrovice – wszystkie należą dziś do diecezji pilzneńskiej)[4]. 7 stycznia 1972 złożył śluby wieczyste w zakonie dominikanów[4].

W 1975 komunistyczne władze odebrały mu pozwolenie na pełnienie funkcji kapłańskich (tzw. státní souhlas), po czym zszedł do podziemia[4]. W latach 1976–1981 był mistrzem podziemnego nowicjatu dominikanów[4]. Uczestniczył w tworzeniu tajnego ośrodka studiów zakonnych i organizował zajęcia religijne dla młodzieży w całej Czechosłowacji[4].

W 1979 ukończył licencjat z teologii na Papieskim Wydziale Teologicznym św. Jana Chrzciciela w Warszawie[4]. W 1981 został uwięziony, w więzieniu przebywał przez półtora roku[4]. Po wyjściu z więzienia, aż do 1989 roku pracował jako kreślarz w Škoda Auto w Pilźnie[4].

W 1986 został prowincjałem czeskomorawskiej prowincji dominikanów. Funkcję tę pełnił również po aksamitnej rewolucji. Od 1990 r. wykłada teologię ("Wstęp do teologii, Wstęp do Pisma Świętego oraz Biblijną archeologię i teologię") na Uniwersytecie Palackiego w Ołomuńcu.

Biskup[edytuj | edytuj kod]

Dominik Duka podczas pogrzebu Václava Havla na praskich Hradczanach, 21 grudnia 2011.

6 czerwca 1998 Jan Paweł II mianował go biskupem Hradca Králové. Sakrę biskupią przyjął 26 września tego samego roku. Od 4 listopada 2004 do 2008 r. był również administratorem apostolskim diecezji Litoměřice. Jego biskupie hasło brzmi: In Spiritu Veritatis (W Duchu Prawdy).

13 lutego 2010 Benedykt XVI mianował go arcybiskupem praskim i prymasem Czech[5]. Ingres odbył się 10 kwietnia 2010. 24 kwietnia 2010 został przewodniczącym konferencji episkopatu Czech i pełnił tę funkcję do kwietnia 2020[6].

6 stycznia 2012 ogłoszona została jego kreacja kardynalska[7], której papież Benedykt XVI dokonał oficjalnie na konsystorzu w dniu 18 lutego 2012[8].

Każdego roku na Śnieżce w sierpniowy odpust św. Wawrzyńca (10 VIII) odprawia mszę dla Czechów i Polaków. Dominik Duka od dawna utrzymuje bliskie kontakty z Polską. Uzyskał licencjat z teologii w Warszawie. Nauczył się języka polskiego, słuchając audycji Radia Wolna Europa oraz Radia Watykańskiego. Utrzymuje częste kontakty z dolnośląskimi diecezjami: legnicką i świdnicką oraz archidiecezją wrocławską[9]. W 2012 r. przewodniczył na zaproszenie arcybiskupa Krakowa, kard. Stanisław Dziwisza procesji ku czci św. Stanisława z Wawelu na Skałkę.

Brał udział w konklawe 2013, które wybrało papieża Franciszka.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Dominik Duka w słowniku biograficznym kardynałów Salvadora Mirandy (ang.) [dostęp 2012-06-29]
  • Dominik Duka w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2012-03-19]