Dront samotny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dront samotny
Pezophaps solitaria[1]
(Gmelin, 1789)
Dront samotny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina trerony
Rodzaj Pezophaps
Strickland, 1848
Gatunek dront samotny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Dront samotny[3] (Pezophaps solitaria) – gatunek dużego, nielotnego z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Był endemitem wyspy Rodrigues, wymarł około 1790 roku. Najbliższym krewnym zarówno dronta dodo jak i dronta samotnego jest nikobarczyk zwyczajny (Caloenas nicobarica).

Ewolucja i wymarcie[edytuj | edytuj kod]

Dront samotny był jedynym przedstawicielem rodzaju Pezophaps. Badania molekularne wykazały, że dront dodo (Raphus cucullatus) oraz dront samotny wyewoluowały ze wspólnego gołębiopodobnego przodka, żyjącego w południowo-wschodniej Azji. 42 mln lat temu oddzielił się on od linii ewolucyjnej swoich krewnych, przewędrował przez teren dzisiejszego Oceanu Indyjskiego i osiedlił się na terenie Maskarenów, powstałych około 26 mln lat temu. Wtedy nastąpiło rozejście się linii ewolucyjnych tych dwóch gatunków. Gdy część wysp przestała istnieć, dront dodo i dront samotny przemieściły się odpowiednio na Mauritius i Rodrigues (powstałe odpowiednio 8 i 1,5 mln lat temu)[4].

Wiadomo, że w 1761 roku dront samotny był już skrajnie rzadki. W latach 1770-1790 przestał być widywany i prawdopodobnie wtedy wymarł[5]. Jego mięso opisywano jako smaczne i prawdopodobnie wyginął z powodu polowań[6].

W przeciwieństwie do dronta dodo, nie zachowały się żadne wypchane okazy dronta samotnego[7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

W raporcie z podróży François Leguata znalazła się informacja, że dront samotny to najczęściej występujący ptak na wyspie. Opis gatunku brzmiał następująco[5]:

Quote-alpha.png
Pióra samców są w brązowym, szarym kolorze. Stopy i dziób podobne są do indyczych, jednakże bardziej koślawe. Nie posiadają ogona [...], są wyższe niż indyki. Szyja jest prosta, nieco dłuższa niż u indyków gdy podniosą głowę. Oczy czarne i żywe, na głowie brak grzebienia [...] Nigdy nie latają, ich skrzydła są za małe by utrzymać ich ciężar. Mogą jedynie nimi trzepotać, gdy wołają inne osobniki. [...] Samice są piękne, trochę płowe, trochę brązowe [...]

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

W okresie od marca do września dronty samotne magazynowały zapasy tłuszczu, masa niektórych samców dochodziła do 20,4 kg (45 funtów). Wiadome jest, że trzepotanie skrzydłami odgrywało role w komunikacji między osobnikami. Złapane przez człowieka w niewolę, nie chciały przyjmować pożywienia i umierały[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazdem drontów był kopiec z liści o wysokości około 45 cm. Samiec i samica wysiadywały jedno jajo przez około 7 tygodni. Młode usamodzielniały się po kilku miesiącach. Inne dronty samotne nie zbliżały się do gniazda na bliżej niż 200 jardów (1 jard ≈ 0,91 m). Samce nie opuszczały samic, komunikowali się ze sobą za pomocą trzepotania skrzydeł. Prawdopodobnie dronty samotne były monogamiczne i żyły w tej samej parze aż do śmierci[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pezophaps solitaria, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2012, Pezophaps solitaria [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2015-4 [dostęp 2016-05-09] (ang.).
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 - trerony (wersja: 2016-02-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-05-09].
  4. Peter Lack: Gołębiowate. W: redaktor: Christopher Perrins: Ptaki. Wszystkie rodziny świata. Buchmann, 2010, s. 291. ISBN 978-83-7670-263-6.
  5. a b c d Pasfield Oliver: The voyage of Francois Leguat of Bresse, to Rodriguez, Mauritius, Java, and the Cape of Good Hope. 1891.
  6. Lennart Nilsson: Krukowaty czy sikora?. Uppsala: Oriolus Förlag, 2014, s. 69. ISBN 978-91-978652-0-3.
  7. Rodrigues Solitaire. International Dove Society, 3 lutego 2013.