Owocożer czerwonowąsy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Owocożer czerwonowąsy
Ptilinopus mercierii[1]
(Des Murs & Prévost, 1849)
Osobnik podgatunku nominatywnego(Ptilinopus mercierii mercierii)
Osobnik podgatunku nominatywnego
(Ptilinopus mercierii mercierii)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podkrólestwo Bilateria
(bez rangi) wtórouste
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Infratyp żuchwowce
Nadgromada czworonogi
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Latham, 1790
Rodzina gołębiowate
Leech, 1820
Podrodzina trerony
Rodzaj Ptilinopus
Swainson, 1825
Gatunek owocożer czerwonowąsy
Podgatunki
  • P. m. mercierii (Des Murs & Prevost, 1849)
  • P. m. tristrami Salvadori, 1892
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Owocożer czerwonowąsy (Ptilinopus mercierii) – wymarły gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych, podrodziny treronów. Występował endemicznie na Markizach. Ostatni raz został odnotowany w 1922.

Systematyka[edytuj]

Po raz pierwszy gatunek opisali Des Murs i Prévost w 1849. Holotyp odłowiono na wyspie Nuku Hiva podczas podróży okrętu Venus. Nowemu gatunkowi autorzy nadali nazwę Kurukuru Mercierii[3]. Obecnie Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza owocożera czerwonowąsego w rodzaju Ptilinopus i wyróżnia 2 podgatunki[4]: Ptilinopus mercierii mercierii oraz Ptilinopus mercierii tristrami. Drugi z nich został opisany w 1892 przez Salvadoriego, który uznał go za odrębny gatunek[5]. Podgatunek nominatywny znany jest tylko z jednego okazu pozyskanego przy odkryciu (przechowywany jest w Paryżu)[6], zaś podgatunek P. m. tristrami z przynajmniej 11 okazów[7] (w zbiorach w Nowym Jorku i Tring)[6].

Charakterystyka[edytuj]

Długość jego ciała wynosiła około 22 cm[6]. U holotypu P. m. tristrami skrzydła mierzyły ok. 140 mm długości, ogon 85 mm, górna krawędź dzioba 12 mm, długość skoku 21 mm[5]. U podgatunku nominatywnego czoło i ciemię były jaskrawo czerwonofioletowe, gardło żółtawe, zaś kark, szyja i pierś srebrzystoszare z zielonym nalotem. Spód ciała jaskrawo złotożółty, grzbiet i skrzydła soczyście zielone ze złotawym nalotem. Ogon ciemnozielony z białym paskiem na końcu. Osobniki podgatunku P. m. tristrami miały za ciemieniem żółty pasek, ich upierzenie było ogółem jaśniejsze i mniejszą ilością barwy zielonożółtej w upierzeniu[6].

Występowanie i ekologia[edytuj]

Przedstawiciele podgatunku nominatywnego zamieszkiwali wyspę Nuku Hiva, zaś P. m. tristrani Hiva Oa. O zwyczajach ptaków podgatunku P. m. mercierii nie wiadomo nic. Ptaki P. m. tristrami są natomiast lepiej zbadane. Prowadziły nadrzewny tryb życia, ich lot był gwałtowniejszy i zwinniejszy niż u owocożerów białoczelnych (Ptilinopus dupetithouarsii), nadal występujących na Markizach. Niekiedy były widywane podczas grupowego żerowania na szczytach drzew. Żywiły się owocami, pnączami i nasionami. Występowały w górskich lasach, na większych wysokościach niż owocożery białoczelne. Młodocianego osobnika odłowiono w listopadzie, więc lęgi musiały odbywać się we wrześniu i październiku[6].

Status[edytuj]

IUCN uznaje owocożera czerwonowąsego za gatunek wymarły (EX, Extinct)[7]. Za wymarcie ptaków podgatunku nominatywnego odpowiadają najprawdopodobniej wprowadzone na wyspę koty i szczury. W przypadku P. m. tristrani jako przyczynę wymarcia podawano również wprowadzenie na wyspę puchaczy wirginijskich (Bubo virginianus)[6].

Przypisy

  1. Ptilinopus mercierii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ptilinopus mercierii. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Du Petit-Thouars, Abel Aubert: Voyage autour du monde sur la frégate la Vénus. Commandée par Abel de Petit-Thouars. 1855, s. 266–267. (fr.)
  4. Frank Gill, David Donsker: Pigeons (ang.). IOC world Bird List (v7.1), 2017-01-08. [dostęp 2017-04-08].
  5. a b Tommaso Salvadori. Descrizione di una nuova specie di Colombo del genere PTILINOPUS. „Bollettino dei musei di zoologia ed anatomia comparata della R. Università di Torino”. 7, s. N. 135, s. 1, 1892 (wł.). 
  6. a b c d e f Julian P. Hume, Michael Walters: Extinct Birds. A&C Black, 2012, s. 158. ISBN 9781408158616. (ang.)
  7. a b Red-moustached Fruit-dove Ptilinopus mercierii (ang.). BirdLife International. [dostęp 2017-04-08].

Linki zewnętrzne[edytuj]