Modrolotka czarnoczelna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Modrolotka czarnoczelna
Cyanoramphus zealandicus[1]
(Latham, 1790)
Ilustracja z 1849; autor: Marc Athanase Parfait Œillet Des Murs
Ilustracja z 1849; autor: Marc Athanase Parfait Œillet Des Murs
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugi wschodnie
Podrodzina damy
Plemię Platycercini
Rodzaj Cyanoramphus
Gatunek modrolotka czarnoczelna
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Modrolotka czarnoczelna (Cyanoramphus zealandicus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich. Występował endemicznie na Tahiti. Odnotowany po raz ostatni w 1844, uznany za wymarłego.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał John Latham w 1790. Nadał mu nazwę Psittacus zealandicus[3]. Obecnie (2016) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza modrolotkę czarnoczelną w rodzaju Cyanoramphus[4]. Gatunek musiał zostać odkryty w 1773 podczas podróży Jamesa Cooka – istnieje rysunek autorstwa towarzyszyszącego Cookowi w trakcie podróży Sydneya Parkinsona, na którym widnieje modrolotka czarnoczelna; podpis brzmi no. 5, Green Paroquit Otahite, Aá[5]. Ze względu na znaczne różnice w upierzeniu między ptakami dorosłymi a młodymi gatunek opisano pod licznymi synonimami (Rothschild wymienia ich 13, z czego jeden to nazwa zwyczajowa)[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosiła około 25 cm[5]. Czoło czarne (ciemnofioletowe[5]), od kantarka niemal po tył szyi przebiega szkarłatny pas. Kuper także czerwony. Grzbiet i pierś matowozielone, głowa, szyja, brzuch i pokrywy podogonowe jaskrawozielone. Lotki na zewnętrznych chorągiewkach są niebieskie, na wewnętrznych – brązowe. Sterówki niebieskie z zielonymi krawędziami. Młode osobniki mają niebieskoczarne czoło, brązowawą głowę, pstre, brązowo-zielone upierzenie grzbietu, bardziej kasztanowy kuper i pasek biegnący przez oko oraz szarobrązowy spód ciała[6].

Zasięg[edytuj | edytuj kod]

Gatunek znany wyłącznie z 5 okazów odłowionych na Tahiti[7]. W 1844 były to już ptaki rzadkie i miały występować jedynie w przesmyku na wyspie i w obszarach górskich. Marolles, który w 1844 odwiedził wyspę, odnotował, że według tubylców papugi te żyły wówczas tylko na niedostępnych zboczach i w głębokich dolinach. Nic więcej nie wiadomo o ekologii modrolotek czarnoczelnych[5].

Status[edytuj | edytuj kod]

Ilustracja z 1774 autorstwa Georga Forstera

IUCN uznaje modrolotkę czarnoczelną za gatunek wymarły. Do wymarcia mogło przyczynić się niszczenie środowiska, nadmierny odłów (tubylcy bardzo cenili sobie pióra[5]) i wprowadzenie na wyspę drapieżników. Znane jest 5 okazów muzealnych: trzy odłowiono w 1773 podczas podróży Cooka (dwa znajdują się w Liverpoolu, jeden w Tring), czwarty pozyskał Amadis w 1842 (znajduje się w Perpignan), zaś piąty pozyskany przez de Marollesa w 1844 przechowywany jest w Paryżu[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cyanoramphus zealandicus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Cyanoramphus zealandicus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. John Latham: Index orntihologicus. T. 1. 1790, s. 102.
  4. Frank Gill & David Donsker: Parrots & cockatoos. IOC World Bird List (v6.4), 22 października 2016. [dostęp 27 listopada 2016].
  5. a b c d e Julian P. Hume, Michael Walters: Extinct Birds. A&C Black, 2012, s. 172–173. ISBN 978-1-4081-5861-6.
  6. a b Lionel Walter Rothschild: Extinct birds. 1907, s. 69.
  7. a b Black-fronted Parakeet Cyanoramphus zealandicus. BirdLife International. [dostęp 27 listopada 2016].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]