Brodźczyk rudobrewy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brodźczyk rudobrewy
Prosobonia ellisi[1]
Sharpe, 1906
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd bekasowce
Parvordo Scolopacida
Nadrodzina Scolopacoidea
Rodzina bekasowate
Podrodzina biegusy
Plemię Calidrini
Rodzaj Prosobonia
Gatunek brodźczyk rudobrewy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Brodźczyk rudobrewy (Prosobonia ellisi) – gatunek małego ptaka z rodziny bekasowatych. Znany wyłącznie z dwóch tablic barwnych przedstawiających jeden zaginiony okaz pochodzący z wyspy Moorea (ówcześnie zwaną Eimeo; Polinezja Francuska), pozyskany w 1777. Gatunek uznano za wymarły.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Richard Bowdler Sharpe w 1906 na łamach Bulletin of the British Ornithologists' Club. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Prosobonia ellisi[3]. Jest ona obecnie (2018) podtrzymywana przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny[4]. Holotyp pochodził z wyspy Moorea (ówcześnie zwaną Eimeo; Wyspy Towarzystwa, Polinezja Francuska)[5]. Opisu dokonano jednak na podstawie tablicy barwnej, która ukazywała ten okaz. Pozyskany został w 1777, w trakcie trzeciej podróży Jamesa Cooka. Sam holotyp zaginął[3]. Dawni autorzy uznawali P. ellisi za synonim brodźczyka białoskrzydłego (L. leucoptera), istnieją jednak wystarczające przesłanki do uznania brodźczyka rudobrewego za odrębny gatunek[3]. Mają one podłoże biogeograficzne oraz morfologiczne[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Brodźczyki rudobrewe przypominały wyglądem brodźczyki białoskrzydłe (również wymarłe). Miały jednak rdzawą, nie białawą, brew. Ich pokrywy skrzydłowe większe wyróżniały się jasnordzawą barwą. Nogi natomiast miały kolor żółtawy, nie zielony jak u brodźczyków białoskrzydłych. Dziób na końcu był nieco zgięty, nie prosty[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody uznaje gatunek za wymarły (EX, Extinct). Prawdopodobnie za wymarcie odpowiadały szczury zawleczone na wyspy pod koniec XVIII wieku. Obydwie tablice barwne przedstawiające ten gatunek są współcześnie przechowywane w zbiorach w Londynie[7]. Autorem jednej z nich jest William Ellis, natomiast autorstwo kolejnej z nich przypisuje się Johnowi Webberowi[6]. Znane w XVIII wieku metody konserwacji eksponatów zoologicznych były mało skuteczne, stąd ogółem zachowało się bardzo niewiele spreparowanych przez załogę Cooka ptaków[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prosobonia ellisi, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Prosobonia ellisi. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c Moorea Sandpiper (Prosobonia ellisi). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2018. [dostęp 2 maja 2018].
  4. Frank Gill & David Donsker: Buttonquail, plovers, seedsnipe, sandpipers. IOC World Bird List (v8.1), 25 stycznia 2018. [dostęp 2 maja 2018].
  5. Richard Bowdler Sharpe. „Bulletin of the British Ornithologists' Club”. 16, s. 86, 1906. 
  6. a b c Julian P. Hume: Extinct Birds. Bloomsbury Publishing, 2017, s. 151. ISBN 978-1-4729-3745-2.
  7. Moorea Sandpiper Prosobonia ellisi. BirdLife International. [dostęp 2 maja 2018].
  8. J.P. Whitehead. Zoological Specimens from Captain Cook's Voyages. „Journal of the Society for the Bibliography of Natural History”. 5 (3), s. 161-201, 1969.