Atolowczyk rdzawopierśny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Atolowczyk rdzawopierśny
Pampusana ferrugineus[1]
(Forster, 1844)
Ilustracja z 1774 przedstawiająca samicę autorstwa Johanna Reinholda Forstara.
Ilustracja z 1774 przedstawiająca samicę autorstwa Johanna Reinholda Forstara.
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina trerony
Rodzaj Pampusana
Gatunek atolowczyk rdzawopierśny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Atolowczyk rdzawopierśny[3] (łac.: Pampusana ferrugineus; poł-tan.: Máhk[4]) – wymarły gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych. Występował endemicznie na wyspie Tanna znajdującej się w terytorium Vanuatu; znany tylko z jednej ilustracji z 1774 roku autorstwa Johanna Reinholda Forstara.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Johann Reinhold Forster w 1844. Opis dotyczył jedynie wyglądu upierzenia. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Columba ferruginea[4]. Obecnie Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza atolowczyka rdzawopierśnego w rodzaju Alopecoenas[5] (równemu rodzajowi Pampusana[3]).

Rdzenni mieszkańcy Tanny posługujący się językiem południowotannańskim nazywali te ptaki Máhk.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość jego ciała wynosiła około 27 cm. Posiadał rdzawobrązową głowę z czarnym dziobem, żółtawą tęczówką. Poza tym ma fioletowoczerwony grzbiet, ciemnozielone skrzydła, szary brzuch i czerwone nogi. Jego pierś porastały pióra rdzawobrązowe a lotki w I rzędzie są brązowoszare z wąskimi oraz jasnymi krawędziami[6].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckojęzycznej notatki Forstera (nie była zawarta w angielskim i włoskim przekładzie książki o jego podróży) holotyp odstrzelono w lesie[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje gatunek za wymarły[7]. Gatunek jest znany wyłącznie z jednej ilustracji wykonanej 17 sierpnia 1774 przez Georga Forstera. Znajdowała się ona w kolekcji Josepha Banksa w latach 1743–1820[8] oraz pojawiła się w spisie rysunków w kolekcji Muzeum Brytyjskiego z 1906[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pampusana ferrugineus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Pampusana ferrugineus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 - trerony (wersja: 2016-02-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2 października 2016].
  4. a b Johann Reinhold Forster: Descriptiones animalium quae in itinere ad Maris Australis terras per annos 1772, 1773 et 1774 suscepto. 1844, s. 265–266.
  5. Frank Gill & David Donsker: Pigeons. IOC World Bird List (v6.3), 20 lipca 2016. [dostęp 2 października 2016].
  6. a b Julian P. Hume, Michael Walters: Extinct Birds. A&C Black, 2012, s. 150–151. ISBN 978-1-4081-5861-6. OCLC 778339723. (ang.)
  7. Tanna Ground-dove Alopecoenas ferrugineus. BirdLife International. [dostęp 2 października 2016].
  8. Averil Lysaght. Some eighteenth century bird paintings in the library of Sir Joseph Banks (1743-1820). „Bulletin of the British Museum (Natural History) Historical Series”. 1, 1959. 
  9. The history of the collections contained in the Natural history departments of the British museum. T. 2. Londyn: 1906.