Wilhelm-Aleksander
| Król Niderlandów | |
| Okres |
od 30 kwietnia 2013 |
|---|---|
| Koronacja |
30 kwietnia 2013 |
| Poprzednik | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data i miejsce urodzenia |
27 kwietnia 1967 |
| Ojciec | |
| Matka | |
| Żona | |
| Dzieci | |
| Odznaczenia | |
| Holenderska rodzina królewska |
Wilhelm-Aleksander (nid. Willem-Alexander Claus George Ferdinand; ur. 27 kwietnia 1967 w Utrechcie) – król Niderlandów od 30 kwietnia 2013 roku. Jest najstarszym synem Beatrycze, królowej Niderlandów, oraz jej męża, Clausa von Amsberga.
W 2002 roku ożenił się z Argentynką, Maksymą Zorreguietą Cerruti. Ma z nią trzy córki – Katarzynę-Amalię (ur. 2003), Aleksję (ur. 2005) i Arianę (ur. 2007).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Studiował historię na Uniwersytecie w Lejdzie. Ze względu na zainteresowania księcia światową gospodarką wodną został powołany w skład Światowej Komisji Wody XXI Wieku. Jest także, od 1998 roku, członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (wcześniej patronował holenderskiemu komitetowi olimpijskiemu). Startował w nowojorskim maratonie.
Jako wolontariusz pracował (pod nazwiskiem „Van Buren”) w Kenii w fundacji pomocy edukacyjnej i medycznej (1989) oraz ochrony środowiska (1991). Pełni szereg reprezentacyjnych funkcji królewskich (m.in. wojskowych), jest członkiem holenderskiej Rady Stanu.
W lutym 2002 poślubił Argentynkę Maximę Zorreguietę Cerruti (ur. 1971), pracującą w bankowości. Osoba żony następcy tronu wzbudziła pewne kontrowersje – jej ojciec był cywilnym pracownikiem reżimu wojskowego prezydenta Jorge Videli i nie został zaproszony na uroczystości ślubne.
Na mocy abdykacji swojej matki, zapowiedzianej przez królową Beatrycze w orędziu w dniu 28 stycznia 2013, został 30 kwietnia 2013 nowym królem Niderlandów. Przyjął imię Wilhelm-Alexander (mimo wcześniejszych spekulacji, iż będzie to Wilhelm IV).
Król Wilhelm-Aleksander ma trzy córki:
- Katarzyna-Amalia (ur. 7 grudnia 2003 w Hadze), następczyni tronu Holandii
- Aleksja Juliana (ur. 27 czerwca 2005 w Hadze)
- Ariana Wilhelmina (ur. 10 kwietnia 2007 w Hadze).
Pierwszy Oficer (F/O) w liniach lotniczych KLM[1].
Król Wilhelm-Aleksander jest wyznania ewangelicko-reformowanego[2].
24 lutego 2022 roku Wilhelm-Aleksander i jego żona, w związku z inwazją Rosji na Ukrainę, wydali oświadczenie, w którym napisali: „Nasze serca kierują się do narodu ukraińskiego i wszystkich dotkniętych przemocą. Nasze myśli są bardzo z ludźmi znajdującymi się tam i ze społecznością ukraińską w Holandii, zaniepokojoną sytuacją swoich rodzin i przyjaciół.”[3][4].
Genealogia
[edytuj | edytuj kod]| Prapradziadkowie |
król Holandii |
Wielki Książę |
Ernest Lippe-Biesterfeld |
Aschwin von Sierstorpff-Cramm |
Gabriël von Amsberg |
Leopold von Vieregge |
Julius Ernst von dem Bussche-Haddenhausen |
Eberhard von dem Bussche-Ippenburg |
| Pradziadkowie |
królowa Holandii |
Bernhard von Lippe (1872–1934) |
Wilhelm von Amsberg |
Georg von dem Bussche-Haddenhausen | ||||
| Dziadkowie |
królowa Holandii |
Klaus Felix von Amsberg (1890–1953) | ||||||
| Rodzice |
królowa Holandii Beatrycze Oranje-Nassau (ur. 1938) | |||||||
|
Wilhelm-Aleksander (ur. 27 kwietnia 1967), król Niderlandów | ||||||||
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]Holenderskie
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Wielki Orderu Wojskowego Wilhelma, z urzędu jako Wielki Mistrz (2013)[5][6]
- Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego (1985, Wielki Mistrz od 2013)[5][6]
- Order Domowy Nassauski Lwa Złotego (1980, Wielki Mistrz od 2013)[5][6]
- Krzyż Wielki Orderu Domowego Orańskiego (1967, Wielki Mistrz od 2013)[5][6]
- Krzyż Wielki Orderu Oranje-Nassau (Wielki Mistrz od 2013)[5]
- Onderscheidingsteken voor Langdurige Dienst als officier (2011)[5][6]
- Inhuldigingsmedaille 1980 (1980)[5][6]
- Huwelijksmedaille (2002)[5][6]
- Inhuldigingsmedaille (2013)[5][6]
- Johaniter Orde van Nederland (1996)[5][6]
- Krzyż Jedenastu Miast (1986)[5][6]
Zagraniczne
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (Norwegia, 1996)[5][7]
- Order Słonia (Dania, 1998)[5][8]
- Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania, 2001)[5][9]
- Wielka Wstęga Orderu Khrueang Ratcha-itsariyaphon Chunla Chom Klao (Tajlandia, 2004)[5][10]
- Order Unii I klasy (Zjednoczone Emiraty Arabskie, 2012)[5][11]
- Order Orła Białego (Polska, 2014)[5][12][13][14]
- Wielki Łańcuch Orderu Infanta Henryka (Portugalia, 2017)[5][15]
- Łańcuch Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej (Estonia, 2018)[5][16]
- Order Podwiązki (Wielka Brytania, 2019)[5][17]
- Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja, 2022)[5][18]
- Order Podwójnego Białego Krzyża I klasy (Słowacja, 2023)[5][19]
- Wielki Łańcuch Orderu Chrystusa (Portugalia, 2024)[5][15]
- Order Wisam Al-Sa'id (Oman, 2025)[20]
- Łańcuch Krzyża Wielkiego Orderu Białej Róży Finlandii (Finlandia, 2025)[21]
Niepaństwowe
[edytuj | edytuj kod]- Złoty Order Olimpijski (Międzynarodowy Komitet Olimpijski, 2013)[5][22]
Eponimia
[edytuj | edytuj kod]Na cześć monarchy nazwano gatunek pędzlaka (grzyba z gromady workowców) Penicillium vanoranjei Visagie, Houbraken et Samson[23].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Król Holandii przez lata ukrywał, że jest pilotem [online], wprost.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).
- ↑ Kazimierz Bem: Królewscy kalwini w Holandii. ekumenizm.pl, 2003-05-16. [dostęp 2017-09-03]. (pol.).
- ↑ Dutch and Spanish Royals respond to Russian invasion of Ukraine [online], Royal Central, 24 lutego 2022 [dostęp 2022-02-24] (ang.).
- ↑ Gabriela, Blue Blood: Urodziny Cesarza Naruhito, nagroda dla króla Abdullaha i królowej Ranii, słowa wsparcia dla Ukrainy + więcej [online], Blue Blood, 27 lutego 2022 [dostęp 2022-03-05].
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Ministerie van Algemene Zaken, Onderscheidingen van Koning Willem-Alexander - Publicatie - Het Koninklijk Huis [online], www.koninklijkhuis.nl, 2025 [dostęp 2026-01-11] (niderl.).
- ↑ a b c d e f g h i j Onderscheidingen Koning Willem-Alexander - Onderscheidingen Forum [online], onderscheidingenforum.nl [dostęp 2026-01-11].
- ↑ Tildelinger av ordener og medaljer [online], www.kongehuset.no [dostęp 2025-12-27].
- ↑ Modtagere af danske dekorationer [online], www.kongehuset.dk [dostęp 2025-12-27] (duń.).
- ↑ REAL DECRETO 1141/2001, de 19 de octubre, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden de Isabel la Católica a Su Alteza Real el Príncipe de Orange. [online], boe.es, 19 października 2001 [dostęp 2026-01-14] (hiszp.).
- ↑ Saad719, Dutch State Visit to Thailand, 2004 [online], The Royal Watcher, 19 stycznia 2019 [dostęp 2026-01-11] (ang.).
- ↑ Ministry Of Foreign Affairs - U.A.E. [online], www.mofa.gov.ae [dostęp 2026-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2013-04-29].
- ↑ Koning: vrijheid mede te danken aan Polen. telegraaf.nl, 24 czerwca 2014. [dostęp 2014-06-26]. (niderl.).
- ↑ Niderlandzka Para Królewska w Polsce. prezydent.pl, 24 czerwca 2014. [dostęp 2014-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (27 maja 2015)].
- ↑ Zdjęcie z uroczystości wymiany orderów. prezydent.pl, 24 czerwca 2014. [dostęp 2014-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (24 września 2015)].
- ↑ a b ENTIDADES ESTRANGEIRAS AGRACIADAS COM ORDENS PORTUGUESAS - Página Oficial das Ordens Honoríficas Portuguesas [online], www.ordens.presidencia.pt [dostęp 2025-12-27].
- ↑ Kuningas Willem-Alexander [online], president.ee [dostęp 2026-01-14].
- ↑ Ministry of General Affairs, King and Queen to visit Windsor - News item - Royal House of the Netherlands [online], www.royal-house.nl, 7 czerwca 2019 [dostęp 2026-01-11] (ang.).
- ↑ Press Office, Συνάντηση με τον Βασιλιά και την Βασίλισσα της Ολλανδίας - Aρχική - Προεδρία της Δημοκρατίας, „Aρχική - Προεδρία της Δημοκρατίας”, 31 października 2022 [dostęp 2026-01-14] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-31] (gr.).
- ↑ Prezidentka Slovenskej republiky | Vyznamenania [online], Prezidentka Slovenskej republiky [dostęp 2024-02-12] (słow.).
- ↑ Tridwip, H M Sultan Haitham’s visit bolsters Oman-Dutch ties [online], Muscat Daily, 15 kwietnia 2025 [dostęp 2026-01-12] (ang.).
- ↑ Vuonna 2025 ulkomaalaisille annetut kunniamerkit [online], ritarikunnat.fi, 7 października 2025 [dostęp 2025-12-27] (fiń.).
- ↑ Ministerie van Algemene Zaken, Aandachtsgebieden tot inhuldiging - Koning Willem-Alexander - Het Koninklijk Huis [online], www.koninklijkhuis.nl, 15 stycznia 2015 [dostęp 2026-01-12] (niderl.).
- ↑ C.M. Visagie i inni, Five new Penicillium species in section Sclerotiora: a tribute to the Dutch Royal family, „Persoonia”, 31, 2013, s. 42–62, DOI: 10.3767/003158513X667410, ISSN 0031-5850, PMID: 24761034, PMCID: PMC3904052 [dostęp 2025-07-31].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]| Holenderska rodzina królewska |
- Władcy Holandii
- Członkowie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego
- Dynastia Orańska-Nassau
- Holenderscy lotnicy
- Odznaczeni emirackimi odznaczeniami
- Odznaczeni omańskimi odznaczeniami
- Odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii
- Odznaczeni Orderem Chrystusa (Portugalia)
- Odznaczeni Orderem Domowym Nassauskim Lwa Złotego
- Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej
- Odznaczeni Orderem Krzyża Ziemi Maryjnej
- Odznaczeni Orderem Lwa Niderlandzkiego
- Odznaczeni Orderem Olimpijskim
- Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau
- Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Orderem Podwiązki
- Odznaczeni Orderem Podwójnego Białego Krzyża
- Odznaczeni Orderem Słonia
- Odznaczeni Orderem Świętego Olafa
- Odznaczeni Orderem Wojskowym Wilhelma
- Odznaczeni Orderem Zbawiciela
- Odznaczeni tajskimi odznaczeniami
- Odznaczeni Wielkim Łańcuchem Orderu Infanta Henryka (Portugalia)
- Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych
- Ludzie urodzeni w Utrechcie
- Urodzeni w 1967
