Bawolec
| Bawolec | |
| Alcelaphus buselaphus[1] | |
| (Pallas, 1766) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | parzystokopytne |
| Rodzina | krętorogie |
| Podrodzina | Alcelaphinae |
| Rodzaj | Alcelaphus |
| Gatunek | bawolec |
| Podgatunki | |
|
zobacz w tabelce |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Bawolec, antylopa krowia (Alcelaphus buselaphus) – gatunek dużej antylopy z rodziny krętorogich.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Pierwotnie Afryka Środkowa i Południowa. Zasięg występowania bawolca został drastycznie ograniczony na skutek polowań, niszczenia siedlisk i wypierania przez rolnictwo (hodowla zwierząt). Obecnie spotykany jest wyłącznie w Botswanie, Namibii, Etiopii, Ugandzie,Tanzanii i Kenii[3]. Zasiedla sawanny i stepy na terenach równinnych i górzystych.
Charakterystyka [edytuj]
Bawolec należy do największych przedstawicieli podrodziny Alcelaphinae. Osiąga długość ciała od 150-245 cm i ciężar od 75-200 kg. Długość ogona wynosi 30-70 cm, a wysokość w kłębie od 1,1-1,5 m. Samice są nieznacznie mniejsze od samców. Skóra bawolców pokryta jest długimi do 25 mm włosami, a ich głowa wąska i wydłużona. Ubarwienie, w zależności od podgatunku, od jasno- do szaro-brązowego. Przedstawiciele obojga płci posiadają lirowato, lub łukowato wygięte rogi o długości od 45-70 cm. Dojrzałość płciową osiągają ok. 1 roku życia. Po ciąży trwającej 214-242 samica rodzi jedno młode. Bawolce żyją od 11 do 20 lat.
Są zwierzętami społecznymi. Tworzą zorganizowane stada, które mogą się składać nawet z 300 osobników.
Podgatunki [edytuj]
Wyróżniono kilka podgatunków, m.in.: kongoni i tora[4]. Niektóre czasem klasyfikowane są jako odrębne gatunki (kama i konzi).
| Podgatunek | Kategoria zagrożenia |
|---|---|
| Alcelaphus buselaphus major | LC[5] |
| Alcelaphus buselaphus tora – tora | CR[6] |
| Alcelaphus buselaphus lelwel | EN[7] |
| Alcelaphus buselaphus buselaphus | EX[8] |
| Alcelaphus buselaphus swaynei | EN[9] |
| Alcelaphus buselaphus cokii (lub cokei) – kongoni | LC[10] |
Zagrożenia i ochrona [edytuj]
W 1996 Alcelaphus buselaphus został wpisany do Czerwonej Księgi IUCN w kategorii LC[2] (najmniejszej troski).
Przypisy
- ↑ Alcelaphus buselaphus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 Alcelaphus buselaphus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ K. Batty: Alcelaphus buselaphus (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 28 lipca 2007].
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Alcelaphus buselaphus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 13 czerwca 2010]
- ↑ Alcelaphus buselaphus ssp. major. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 13 czerwca 2010]
- ↑ Alcelaphus buselaphus ssp. tora. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 13 czerwca 2010]
- ↑ Alcelaphus buselaphus ssp. lelwel. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 13 czerwca 2010]
- ↑ Alcelaphus buselaphus ssp. buselaphus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 13 czerwca 2010]
- ↑ Alcelaphus buselaphus ssp. swaynei. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 13 czerwca 2010]
- ↑ Alcelaphus buselaphus ssp. cokii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 13 czerwca 2010]
Bibliografia [edytuj]
- Komosińska Halina, Podsiadło Elżbieta: Ssaki kopytne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13806-8.
- K. Batty: Alcelaphus buselaphus (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 28 lipca 2007].
