Jutrosin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia.
Jutrosin
Ratusz w 2007
Ratusz w 2007
Herb
Herb Jutrosina
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat rawicki
Gmina Jutrosin
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Zbigniew Koszarek
Powierzchnia 1,62 km²
Populacja (2014)
• liczba ludności
• gęstość

1947[1]
1202 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 65
Kod pocztowy 63-930
Tablice rejestracyjne PRA
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Jutrosin
Jutrosin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jutrosin
Jutrosin
Ziemia 51°38′50″N 17°10′10″E/51,647222 17,169444Na mapach: 51°38′50″N 17°10′10″E/51,647222 17,169444
TERC
(TERYT)
4304022024
SIMC 0954461
Urząd miejski
Rynek 26
63-930 Jutrosin
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Jutrosin w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Jutrosinmiasto w woj. wielkopolskim, w powiecie rawickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Jutrosin. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego[2].

Według danych z 30 czerwca 2014 miasto liczyło 1947 mieszkańców[1]. Podobną liczbę mieszkańców miasto miało pod koniec XIX wieku[3].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jutrosin leży na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Orlą[2]. W okolicy znajdują się kompleksy leśne[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół pw. św. Krzyża w Jutrosinie

Historia Jutrosina sięga wczesnego średniowiecza. Pierwsza zapisana wzmianka o miejscowości pochodzi z 1281 roku[4]. Nazwa Jutrosin wywodzi się od Jutrocha, dawnego właściciela wsi. Nie od razu bowiem Jutrosin został miastem. Nie powstał on na tzw. surowym korzeniu, lecz z przekształcenia osady wiejskiej.

Prawa miejskie Jutrosin otrzymał być może przed 1472[4], lecz najprawdopodobniej w 1534 r.[2]. Dokładna data jest trudna do określenia, bowiem miasto nawiedzały w przeszłości liczne pożary, w czasie których spłonęły dokumenty dotyczące dziejów. Jeden z pożarów miał miejsce w dniu 7 kwietnia 1522. W 1642 na potrzeby protestantów pochodzących ze Śląska założono tzw. nowe miasto, a imigracja ożywiła rozwój[2][4]. W XIX wieku ważną rolę odgrywał handel zbożem[2]. Wielkich spustoszeń dokonał pożar w 1861 roku, kiedy to w ciągu 2 godzin miasto zmieniło się w pogorzelisko. Spłonęły wówczas 83 domy, kościół ewangelicki i 40 stodół.

Jutrosin w przeszłości należał do rodzin: Bnińskich, Jutrosińskich, Kołaczkowskich, Konarskich, Leszczyńskich, Ponińskich, Lanckorońskich i Czartoryskich[3].

Mieszkańcy miasta wykazali się przywiązaniem do Polski w czasach powstania wielkopolskiego[4]. Jutrosińska kompania brała udział w walkach o inne miejscowości, m.in. Miejską Górkę i Rawicz[2][4]. Blisko rok znajdowały się tu władze powiatu rawickiego. W 1927 r. Jutrosin odwiedził ówczesny prezydent Rzeczypospolitej – Ignacy Mościcki. Jutrosin jest miejscem urodzenia Krystyny Łybackiej[5].

Herb[edytuj | edytuj kod]

Herbem miasta jest wizerunek muru fortecznego o sześciu oknach i trzech blankowanych wieżach, z których środkowa jest wyższa od pozostałych. Mur i wieże są w kolorze czerwonym, a umieszczone je na żółtym tle.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Założenie urbanistyczne Jutrosina zostało wpisane do rejestru zabytków[6]. Do zabytkowych budynków należą[6]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Niektóre źródła podają nieprawidłowo nazwisko jako Fabisiak

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan na 30 VI 2014 (s. 104) (pol.). GUS. [dostęp 13 listopada 2014].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Bogdan Zgodziński: Województwo leszczyńskie. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1981, s. 76.
  3. 3,0 3,1 Jutrosin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III (Haag – Kępy) z 1882 r.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 406-407. ISBN 83-7079-589-7.
  5. O mnie. Krystyna Łybacka. [dostęp 6 sierpnia 2014].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 13 listopada 2014]. s. 199.
  7. 7,0 7,1 Roman Pawlak: Polska – Zabytkowe ratusze. Warszawa: Sport i Turystyka MUZA SA, 2003, s. 284-285. ISBN 83-7200-991-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]