Wronki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Wronki
Ratusz
Ratusz
Herb Flaga
Herb Wronek Flaga Wronek
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat szamotulski
Gmina Wronki
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie ok. 1279[1]
Burmistrz Mirosław Wieczór
Powierzchnia 5,81 km²
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

11 462
1973 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 67
Kod pocztowy 64-510
Tablice rejestracyjne PSZ
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Wronki
Wronki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wronki
Wronki
Ziemia 52°42′28″N 16°22′43″E/52,707778 16,378611Na mapach: 52°42′28″N 16°22′43″E/52,707778 16,378611
TERC
(TERYT)
4303924084
Urząd miejski
ul. Ratuszowa 5
64-510 Wronki
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Wronki w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Wronki w Wikisłowniku
Strona internetowa
Kościół klasztorny oo. Franciszkanów
Zakład Karny we Wronkach

Wronkimiasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wronki. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 11 462 mieszkańców[2].

We Wronkach znajduje się największy w Polsce zakład karny.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wronki leżą w odległości 55 km od Poznania, przy północnej krawędzi Wysoczyzny Poznańskiej w zakolu doliny rzeki Warty, na skraju rozległych borów Puszczy Noteckiej, przy szlaku kolejowym Poznań – Szczecin. Teren miasta i gminy przedzielony jest rzeką Wartą. Na północ od rzeki rozciągają się wydmy śródlądowe, gęsto porośnięte sosnowymi borami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Już w czasach prehistorycznych, a dokładniej w środkowej epoce kamienia, mezolicie (8000-4800 p.n.e.), ludzie zamieszkiwali okolice Wronek. Dowodzą tego wykopaliska przeprowadzone na Borku, w czasie których w pobliżu lewego brzegu Warty znaleziono krzemienne grociki strzał do łuku.

Pierwszy zapis dotyczący Wronek pochodzi z 1251 i dotyczy prawdopodobnie miejscowego grodu. W 1279 książę Przemysł II ufundował we Wronkach klasztor Dominikanów, co wobec braku innych dokumentów uważane jest przez historyków za argument na dokonaną w tym okresie we Wronkach lokację miasta[3]. W 1348 we Wronkach król Polski Kazimierz Wielki spotkał się z margrabią brandenburskim – Ludwikiem Wittelsbachem.

W XIII i XIV w. głównie dzięki atrakcyjnej lokalizacji (przy szlaku wodnym, jakim była Warta oraz szlaku drogowym: Poznań – Szczecin) nastąpił rozwój gospodarczy miasta. Dowodzi tego dokument z 1390, w którym wymienia się znajdującą się we Wronkach komorę celną, osiągającą dla miasta spore zyski.

Wronki stanowiły wówczas własność królewską, oddaną w dzierżawę rodom szlacheckim. Dopiero w 1515 miasto stało się własnością prywatną, należącą do bogatego i wpływowego rodu wielkopolskiego Górków. W 1592 Wronki zostały sprzedane rodzinie Czarnkowskich herbu Nałęcz. Kolejnymi właścicielami byli: Kostkowie (XVII w.), Łęccy, Koźmińscy (XVIII w.) i Dzieduszyccy (XIX w.). Ostatnimi właścicielami miasta byli Grabowscy.

W 1793 nastąpił II rozbiór Polski, w wyniku którego cała Wielkopolska, a więc również Wronki, znalazła się pod zaborem pruskim - z niem. nazwą Wronke. Wielkopolanie na ponad sto lat stracili swobody obywatelskie oraz zostali poddani uciskowi i germanizacji ze strony zaborcy. Polacy zachowali swoją tożsamość narodową i zakładali różnego rodzaju organizacje, które pobudzały ich patriotyzm i poczucie polskości. Również we Wronkach miało miejsce to zjawisko. Powołano do życia takie organizacje jak: Towarzystwo Przemysłowe, Towarzystwo Czytelni Ludowych, towarzystwa sportowe – np. Wroniecki Klub Cyklistów „Sokół”. Także ożywiło swoją działalność liczące kilka wieków Bractwo Kurkowe. Olbrzymim sukcesem było powołanie w 1857 najstarszej w Polsce Ochotniczej Straży Pożarnej.

Od połowy XIX w. nastąpiło w mieście spore ożywienie gospodarcze. Przyczyniło się do tego zwłaszcza wybudowanie i uruchomienie w 1848 linii kolejowej Poznań–Szczecin. W 1894 powstało również jedno z największych w Polsce więzień, a w ślad za tym przyjechała do Wronek duża ilość niemieckich urzędników.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 mieszkańcy Wronek powoływali do życia zespoły muzyczne (szczególnie chóry), drużyny harcerskie i kluby sportowe. Także istniejący już od dawna „Sokół” i Bractwo Kurkowe wznowiły ożywioną działalność. Również pod względem gospodarczym Wronki odnosiły spore sukcesy. Największym wówczas pracodawcą była Fabryka Przetworów Kartoflanych. Do 2010 największym zakładem pracy we Wronkach, zatrudniającym ok. 2000 osób, była szeroko znana w całej Polsce firma produkująca sprzęt AGD – Amica. W 2010 część firmy została kupiona przez firmę SAMSUNG, co bardzo wyraźny sposób przyczyniło się do rozwoju gospodarczego Wronek oraz północno-zachodniej części Wielkopolski .

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół parafialny pw. św. Katarzyny w stylu gotyckim, wzniesiony pod koniec XV w., ołtarz główny, rzeźbiony i malowany w 1954 zawiera w środku cenną rzeźbę Chrystusa Vir Dolorum z ok. XV w.
  • Kościół klasztorny oo. Franciszkanów z XVII w., wcześniej siedziba dominikanów .

Oświata[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoły wyższe
    • Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych Prowincji św. Franciszka z Asyżu

pw. Bł. Dunsa Szkota

  • Szkoły średnie
    • Zespół Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich
    • Zespół Szkół nr 2 im. Stanisława Konarskiego
  • Gimnazja
    • Gimnazjum im. Zbigniewa Herberta
    • Gimnazjum w Zespole Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich
  • Szkoły podstawowe i Przedszkola
    • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Janusza Korczaka
    • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Kornela Makuszyńskiego
    • Przedszkole nr 1 „Bajkowy Świat”
    • Przedszkole nr 2
    • Prywatne Przedszkole „Mali Odkrywcy"

Kultura i imprezy cykliczne[edytuj | edytuj kod]

Stałą corocznie odbywającą się imprezą w mieście są dni Wronek, rozpoczynające się w pierwszych dniach maja. Impreza co roku rozpoczyna się Biegami Ulicznymi o Puchar Burmistrza miasta. W mieście można spotkać grono młodych stunterów jeżdżących na jednym kole po ulicach miasta. Kwiecień to okres w mieście kiedy odbywa się Tydzień Kultury Chrześcijańskiej. Przełom sierpnia i września to okres koncertów muzyki organowej i kameralnej w kościele przyklasztornym oo. franciszkanów. Ostatni weekend września – Pożegnanie lata – festyn parafialny parafii pw. Św. U. Ledóchowskiej. Ponadto we Wronkach działa Wroniecki Ośrodek Kultury, którego celem jest prowadzenie działalności kulturalnej, upowszechnianie i ochrona kultury. W strukturach WOK-u działają:

  • Biblioteka Publiczna, przy ul. Szkolnej posiadająca 4 filie. Księgozbiór biblioteki zawiera 72.381 woluminów[4], posiada dostęp do internetu dla czytelników. Biblioteka prowadzi lekcje biblioteczne, organizuje konkursy plastyczne.
  • Muzeum Regionalne, przy ul .Szkolnej 2, powstałe z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Wronieckiej. Muzeum posiada stałe wystawy: historyczno-etnograficzną i archeologiczną.
  • Kręgielnia
  • Sala koncertowo-kinowa

Wspólnota wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

We Wronkach mieszczą się dwie kościół rzymskokatolickie: św. Katarzyny i św. Urszuli Ledóchowskiej. W mieście działa też Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy z Salą Królestwa[5].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zbyszko Górczak: Najstarsze lokacje miejskie w Wielkopolsce (do 1314 r.), Poznań 2002, s. 98.
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 106. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010].
  3. Zbyszko Górczak: Najstarsze lokacje miejskie w Wielkopolsce (do 1314), Poznań 2002, s. 97.
  4. Biblioteka Publiczna – informacje – Wroniecki Ośrodek Kultury.
  5. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 8 czerwca 2014.
  6. Podpisanie umowy o współpracy z Cookstown.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]