Trzcianka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia hasła Trzcianka.
Trzcianka
Ratusz
Ratusz
Herb Flaga
Herb Trzcianki Flaga Trzcianki
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat czarnkowsko-trzcianecki
Gmina Trzcianka
gmina miejsko-wiejska
Data założenia XII
Prawa miejskie 1731
Burmistrz Krzysztof Czarnecki
Powierzchnia 18,30 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

16 964
942 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 67
Kod pocztowy 64-980
Tablice rejestracyjne PCT
Położenie na mapie gminy Trzcianka
Mapa lokalizacyjna gminy Trzcianka
Trzcianka
Trzcianka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzcianka
Trzcianka
Ziemia 53°02′30″N 16°27′40″E/53,041667 16,461111
TERC
(TERYT)
4303802074
SIMC 0967162
Hasło promocyjne: Zielony kawałek Wielkopolski
Urząd miejski
ul. Sikorskiego 7
64-980 Trzcianka
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Trzcianka w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP

Trzcianka (niem. Schönlanke) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzcianka. Siedziba sądu rejonowego i delegatury starostwa powiatowego. Położone na Pojezierzu Wałeckim, nad rzeką Trzcianką i trzema jeziorami.

Według danych z 2013 roku miasto liczyło 16 964 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Trzcianka jest położona w północno-zachodniej części województwa wielkopolskiego, w północnej części powiatu czarnkowsko-trzcianeckiego. Miasto leży w południowej części Pojezierza Wałeckiego[2]. Otoczone jest lasami, które zajmują niecałe 50% powierzchni gminy[3].

W granicach miasta znajdują się jeziora: połączone kanałem Sarcze i Długie Jezioro oraz Okunie. Przez miasto przepływa rzeka Trzcianka.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 18,30 km²[4]. Trzcianka stanowi 4,89% powierzchni gminy[5].

Według danych z 2010 r., miasto zajmuje obszar 18,3 km², w tym: użytki rolne – 42,28%, lasy – 45,95%[5].

Najbliższe duże miasta to: Piła (25 km) Poznań (90 km), Gorzów Wielkopolski (110 km), Bydgoszcz (120 km), Szczecin (170 km). Odległość z Trzcianki do Warszawy wynosi 375 km, a do Berlina 225 km.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ludność Trzcianki na przestrzeni wieków.

(*) – dane szacunkowe

  • 1772, 1830, 1887, 1890, 1930[6]
  • 1773, 1958[7]
  • 1806, 1970, 1980[8]
  • 1900, 1905[9]
  • 1945[10]
  • 1994[11]
  • 2002, 2005, 2010[1]

Historia miasta[edytuj | edytuj kod]

Mauzoleum żołnierzy radzieckich
 Osobny artykuł: Kalendarium historii Trzcianki.

Tereny znajdujące się na północ od Noteci, pomiędzy Drawą a Łomnicą na przełomie wieków XIII i XIV były własnością Czarnkowskich. Dokument Bolesława Wstydliwego z 1245 roku, który według historyków określany jest falsyfikatem, potwierdza przynależność tych terenów do rodu Czarnkowskich. W dokumencie wymienione są z nazwy wsie: Biała (Bialla), Gulcz (Goliasza) i Rozdróżka (Rossdrussga), czyli Trzcianka. Położona miała ona być przy trakcie z Poznania do Kołobrzegu. Zdaniem niektórych badaczy krzyżowały się tu również drogi lokalne, stąd też jej pierwotną nazwą miało być określenie Rozdróżka. Poświadczenia z późniejszych lat, uwiarygadniają dokument Bolesława Wstydliwego: Władysława Łokietka z 1323 r., Zygmunta Starego z 1546 r. oraz Zygmunta Augusta z 1548 r. :
W imię Pana Amen. Na wieczną pamiątkę.... Dlatego my Zygmunt August z Bożej Łaski Król Polski, Wielki Książę Litwy jako też ziemi Krakowskiej, Sandomierskiej (...) Niniejszym podajemy do wiadomości wszystkim, którym należy, obecnym i przyszłym, którzy o tym wiedzieć powinni, że stawił się osobiście szlachetny Stanisław Sędziwój z Czarnkowa... Przedstawił pismo na pergaminie z podpisem przez świętego księcia Pana Zygmunta I Króla Polski, ojca naszego. (...) i prosił aby je naszym królewskim autorytetem potwierdzić i ratyfikować, umocnić i odnowić. (...) Treść tego słowo w słowo jest ta: (...) Chcemy zasługi tegoż Sędziwoja, naszego umiłowanego, naszą łaską wynagrodzić (...). Od tego czasu wsie nasze Bialla, Goliasza i Rossdrussga (...) jemu oraz następcom dajemy, przekazujemy, zatwierdzamy aby mogli je posiadać, sprzedać, podarować lub zamienić (...).[6].

Historia miejscowości sięga jednak co najwyżej początków XVI wieku. Prawa miejskie magdeburskie Trzcionce nadał 3 marca 1731 król Polski August II Mocny. W latach 1738-1755 Trzcianka była własnością Stanisława Poniatowskiego (ojca ostatniego króla Polski).

Powojenna Trzcianka – widok na park przy placu Pocztowym oraz na obecną ul. Sikorskiego w miejscu, gdzie znajduje się rondo Solidarności

Intensywnie rozwinęło się tu osadnictwo niemieckie (sukiennictwo) i żydowskie (handel wełną). W XVIII był to jeden z największych ośrodków sukienniczych Wielkopolski, posiadając ponad 200 warsztatów tkackich. W 1772 miasto znalazło się pod zaborem pruskim, by w 1807 wejść w granice Księstwa Warszawskiego. Od 1815 ponownie stało się częścią Prus, a wraz z nimi od 1871 Niemiec. W połowie XIX gdy wybudowano linię kolejową, miasto ożywiło się gospodarczo. Powstało wiele nowych fabryk i zakładów powodując tym samym rozwój miasta. Ze względu na dominację ludności niemieckiej traktat wersalski pozostawił w 1919 Trzciankę w granicach Rzeszy. W okresie międzywojennym miasto było stolicą powiatu noteckiego.

27 stycznia 1945 Trzciankę zajęły wojska radzieckie i po 173 latach powróciła ona w granice państwa polskiego. Ludność miasta została wysiedlona do Niemiec i zastąpiona polskimi osadnikami. Na początku 1945 r., w związku z działaniami Pełnomocnika Rządu na Obwód Trzcianecki, przywrócono również przedrozbiorową nazwę miasta – Trzcianka[10]. W 1965 rozebrano wznoszący się na placu Armii Czerwonej (obecnie plac Pocztowy) kościół ewangelicki z l. 1843-1847[10][8].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Szpital Powiatowy im. Jana Pawła II w Trzciance (stara część)

Wybudowano wysypisko odpadów, oczyszczalnię ścieków miejskich o przepustowości 4000 m³[12].

W Trzciance rozwinął się w ostatnich latach przede wszystkim przemysł aluminiowy. Swoje siedziby mają tu:

  • Sapa Aluminium (Tłocznia profili aluminiowych)
  • Copal (systemy aluminiowe oraz obróbka aluminium)
  • Zobal (wyroby aluminiowe)

Ponadto w mieście działają firmy takie, jak:

  • Northstar Poland (kominki, piece)
  • Joskin Polska (maszyny rolnicze)
  • Al-Trans (transport krajowy i międzynarodowy)
  • Alsanit (Wyposażenia Inwestycji)
  • Autostacja (okręgowa stacja kontroli pojazdów)

W Trzciance są zlokalizowane przedsiębiorstwa z branży handlowej, filie i oddziały banków, towarzystw ubezpieczeniowych i leasingowych. W mieście zlokalizowanych jest kilka sklepów wielkopowierzchniowych (Piotr i Paweł, Polomarket, Netto, Biedronka). W grudniu 2010 r. została otwarta pierwsza w mieście galeria handlowa.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. W. Broniewskiego
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. M. Kopernika
  • Katolicka Szkoła Podstawowa im. Siostry Faustyny Kowalskiej
Szkoły w Trzciance
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Mikołaja Kopernika na ul. Broniewskiego
Szkoła Podstawowa nr 3 im. Mikołaja Kopernika na ul. Broniewskiego

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

  • Gimnazjum nr 1 im. Juliusza Słowackiego
  • Gimnazjum nr 2 im. Ziemi Trzcianeckiej
  • Gimnazjum Katolickie im. Siostry Faustyny Kowalskiej

Szkoły średnie[edytuj | edytuj kod]

  • Liceum Ogólnokształcące im. S. Staszica
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. H. Sienkiewicza
  • Zespół Szkół Technicznych

Szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

  • Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi filia w Trzciance

www.ahe.lodz.pl

Szkoły językowe[edytuj | edytuj kod]

  • Prywatna Szkoła Języków Obcych Avans

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Trzcianecki Dom Kultury

Trzcianka jest centrum kulturalnym, w którym wiele się dzieje z zakresu kultury. W mieście istnieją instytucje kulturalno-oświatowe dla mieszkańców miasta i powiatu.

  • Instytucje:
    • Trzcianecki Dom Kultury – organizuje wiele przedsięwzięć kulturalnych, do których należą m.in. Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny „Portret”, Dni Trzcianki, Noc Świętojańska, Dożynki Gminne, Przegląd Filmów „Wampiriada”, czy też Wielkie Malowanie.
    • Młodzieżowy Dom Kultury – organizuje on czas wolny dla dzieci i młodzieży. W MDK działają liczne zespoły wokalne i artystyczne, które osiągają sukcesy na ogólnopolskich konkursach m.in. Ogólnopolskim Festiwalu „Śpiewolandia”.
  • Biblioteki:
Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy

Muzeum organizuje liczne imprezy, z których najbardziej efektowny jest organizowany w plenerze Piknik Muzealny.

W Trzciance mieści się również:

  • Hala Sportowo-Widowiskowa – w hali odbywają się miejskie akademie, koncerty, występy kabaretów oraz mecze piłki ręcznej, siatkówki, koszykówki i zajęcia aikido. Znajduje się tu także siłownia, sauna oraz sala do aerobiku.
  • Kino (sala + projektor)

Zespoły muzyczne[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa kilka zespołów muzycznych:

  • Chór Parafialny Pasjonata
  • Chór Dziecięcy
  • Zespół Cykady
  • Zespół Małolaty
  • Grupa wokalna Divino Canto
  • Zmaza
  • Loty
  • The Broken Guitars
  • Bez Jahzgh
  • The Synki
  • ZijenSu

Zespoły teatralne[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa Teatr Poezji Lotka – zespół teatralny działający od 2005 r. przy Młodzieżowym Domu Kultury. Instruktorem zespołu jest Włodzimierz Ignasiński, pełniący również rolę dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury. W dorobku teatru znajduje się 5 spektakli:

  • Rzecz o chlebie
  • Kto widział błazna
  • Promieniowanie ojcostwa
  • Zrozumieć Słowackiego
  • Madonny bieszczadzkie.

Teatr osiągnął wiele sukcesów na arenie ogólnopolskiej i wojewódzkiej. Do najważniejszych należą:

  • Złota Igła na VI Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Małych Igła[13]
  • Złoty Gwóźdź – nagroda główna na X Regionalnym Mityngu Teatralnym im. Sławka Kuczkowskiego w Gnieźnie (kwiecień 2010)
  • I nagroda na Wojewódzkim Konkursie Teatrów Młodzieżowych Melpomena 2007[14] w Środzie Wielkopolskiej
  • Wyróżnienie na Ogólnopolskim Kramiku Teatrów Dziecięcych i Młodzieżowych Heca 2006 w Płocku.

Nazwa zespołu stanowi nawiązanie do Liceum Ogólnokształcącego w Trzciance, skąd co roku przybywają młodzi aktorzy oraz do lotki jako przedmiotu, która pozwala wzbić się ponad przeciętność.

Media[edytuj | edytuj kod]

W mieście od 1990[15] roku działa telewizja kablowaTelewizja Lokalna Trzcianka (TVL Trzcianka) mająca status niekomercyjnego i niedochodowego towarzystwa (TTUKST).

Oprócz reemisji polskich i zagranicznych stacji telewizyjnych, od 1992 roku TVL Trzcianka produkuje własny lokalny program telewizyjny. Główne wydanie pojawia się raz w tygodniu - w każdy poniedziałek o godzinie 20:00, a powtórki nadawane są co 4 godziny. Stacja emituje serwis informacyjny, magazyn kulturalny, serwis sportowy oraz magazyn „Na sygnale”. W programie poruszane są sprawy ważne dla miasta, jak i gminy Trzcianka. Retransmitowane są Sesje Rady Miasta i Powiatu, a także miejskie uroczystości. W niedzielę natomiast nadawana jest Msza Święta.

Przez kablówkę świadczone są także usługi dostępu do internetu i telefonii[16].

Trzcianka ma także kilka serwisów informacyjnych, takich jak:

  • Trzcianecki.pl – trzcianecki portal internetowy (aktualności, dyskusje, zdjęcia, filmy, ogłoszenia oraz katalog firm)
  • Trzcianka.pl – oficjalny serwis Miasta i Gminy Trzcianka
  • Trzcianka.info – mieszkańcy piszą o swoim mieście – forum z informacjami

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Plaża nad Sarczem, tzw. stara plaża

Nad jeziorem Sarcze znajduje się kompleks rekreacyjno-sportowy, Ośrodek Sportu i Rekreacji oraz Park Ryb Słodkowodnych. Przy Ośrodku działają: wypożyczalnia sprzętu wodnego, korty tenisowe, przystań żeglarska oraz boisko. Kompleks dysponuje dwugwiazdkowym hotelem i domkami kempingowymi[17]. W mieście jest też kilka pensjonatów.

Przez Trzciankę przebiegają trasy:

Architektura[edytuj | edytuj kod]

  • Obiekty wpisane do rejestru zabytków[19]:
    • Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela, 1914-1915; Budynek trójnawowy, bazylikowy z asymetrycznie usytuowaną wieżą. Ołtarz główny z pierwszej połowy XVIII wieku w stylu barokowym. Dwa ołtarze boczne rokokowe z końca XVIII wieku. W środkowym polu ołtarza głównego mieści się neobarokowy obraz św. Jana Chrzciciela z końca XIX, a w nawie głównej, na jednym z filarów podziwiać można późnobarokową rzeźbę Chrystusa Króla. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się obraz Matki Bożej i św. Jacka Odrowąża.
    • park pałacowy z pierwszej połowy XVIII; w latach 1896-1970 mieściła się w parku siedziba Nadleśnictwa Trzcianka, znajdowała się też winnica z początku XIX w.
    • dom z pierwszej połowy XIX w. przy ul. Żeromskiego 36 a
Architektura Trzcianki
Zabytkowy dom przy ul. Żermoskiego 36a, należący do Muzeum Ziemi Nadnoteckiej im. Wiktora Stachowiaka
Zabytkowy dom przy ul. Żermoskiego 36a, należący do Muzeum Ziemi Nadnoteckiej im. Wiktora Stachowiaka
  • Obiekty historyczne[6]:
    • dom z 1777 przy ulicy Elizy Orzeszkowej 3
    • murowana kapliczka tzw. Boża Męka z 1811 przy ul. Grunwaldzkiej, postawiona na cześć przejść wojsk Napoleona
    • dawna rytualna łaźnia żydowska z przełomu XVIII/XIX wieku przy ul. Wita Stwosza 6
    • przebudowane lamusy tkackie przy ul. Mochnackiego – domy przełomu XVIII/XIX
    • późnoklasycystyczny budynek z przełomu XVIII/XIX, dzisiejsza siedziba Muzeum Ziemi Nadnoteckiej, ul. S. Żeromskiego
    • domy kalenicowe z pierwszej połowy XIX przy ul. S. Żeromskiego
    • budynek dawnego sądu (obecnie Szkoły Katolickiej) z 1851
    • budynek dworca kolejowego, wybudowany w 1852
    • budynek Urzędu Miejskiego przy ul. W. Sikorskiego, zaadaptowany w 1854 na ratusz i rozbudowany w 1908
    • neogotycki budynek poczty z 1893
    • budynek Nadleśnictwa Trzcianka, wybudowany w stylu eklektycznym w XIX w.
    • secesyjna willa z 1905 r., obecnie siedziba Biblioteki Pedagogicznej i Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej
    • gmach Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych, wzniesiony w latach 1913-1915 jako Evangelische Volksschule
    • budynek dawnego Urzędu Powiatowego, wybudowany około 1925
    • budynek dawnej szkoły rolniczej z lat 1925-1926, obecnie siedziba Sądu Rejonowego

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

Pomnikiem jest:

  • mauzoleum – wybudowane w 1945 w miejscu pochówku 56 żołnierzy Armii Czerwonej, będącym cmentarzem wojennym[20].
  • pomnik Jana Pawła II

Dawne (nieistniejące) już pomniki:

Pomniki przyrody znajdujące się w rejestrze Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody to[21]:

Większe osiedla[edytuj | edytuj kod]

  • os. ks. Bolesława Domańskiego
  • os. Artura Grottgera
  • os. Jana Kasprowicza
  • os. Joachima Lelewela
  • os. Leśne
  • os. Modrzewiowe
  • os. Obotryckie
  • os. Juliusza Słowackiego
  • os. Stanisława Poniatowskiego
  • os. XXV-lecia
  • os. XXX-lecia
  • os. Zacisze

Sport[edytuj | edytuj kod]

Stadion piłkarski OSiR

W Trzciance działa 6 klubów sportowych:

  • MKS Sapa Lubuszanin z IV ligowym zespołem piłkarskim (gr. kujawsko-pom. – wielkopolska) założonym w 1948 oraz sekcją podnoszenia ciężarów
  • LZS z A-klasowym zespołem piłkarskim
  • MKS MDK z sekcjami: szachową, żeglarską i siatkarską (MKS MDK Trzcianka – III liga).
  • UKS Kajak – klub kajakowy
  • Harcerski Ośrodek Wodny przy MKS MDK Trzcianka z przystanią położoną nad jeziorem Sarcz
  • Klub Sportów Motorowych i Motorowodnych Trzcianka

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Kościół św. Jana Chrzciciela

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Rondo Solidarności
Rondo Niepodległości na skrzyżowaniu ulic Staszica z Sikorskiego

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Miasto posiada dogodny układ komunikacyjny, krzyżują się w nim: droga wojewódzka nr 178 i droga wojewódzka nr 180.

Kolej[edytuj | edytuj kod]

Przez stację Trzcianka przechodzi niezelektryfikowana linia kolejowa nr 203 (część dawniej Pruskiej Kolei Wschodniej) łącząca stację Tczew ze stacją graniczną Kostrzyn (Kostrzyn nad Odrą). W chwili obecnej Trzcianka posiada bezpośrednie połączenia z Krzyżem, Piłą i Chojnicami (przewoźnik – Przewozy Regionalne).

Komunikacja autobusowa[edytuj | edytuj kod]

Trzcianka ma połączenia autobusowe z:

Transport lotniczy[edytuj | edytuj kod]

W 2012 przy ul. Sikorskiego oddano do użytku sanitarne lądowisko.

Administracja[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Burmistrzowie Trzcianki.

Trzcianka należy do Związku Miast Polskich.

Urzędy i instytucje[edytuj | edytuj kod]

  • Urząd Miasta i Gminy Trzcianka
  • Starostwo Powiatowe Delegatura w Trzciance
  • Powiatowy Urząd Pracy w Czarnkowie Filia w Trzciance
  • Komisariat Policji w Trzciance
  • Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza Państwowej Straży Pożarnej
  • Sąd Rejonowy
  • Prokuratura Rejonowa
  • ZUS Oddział Piła Inspektorat Czarnków Punkt Informacyjny w Trzciance
  • Trzcianeckie Towarzystwo Budownictwa Społecznego
  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
  • Nadleśnictwo Trzcianka

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Osoby związane z Trzcianką[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ludność Trzcianki w latach 2002-2011. Oficjalna strona internetowa miasta Trzcianka. [dostęp 2011-07-21].
  2. Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
  3. Urząd Miejski Trzcianki: Miasto i Gmina Trzcianka. Informator turystyczny. Trzcianka: Urząd Miejski Trzcianki, s. 7. ISBN 978-83-922171-6-9.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-08-20. ISSN 1505-5507.
  5. 5,0 5,1 Struktura terenów Trzcianki. [dostęp 2011-04-03].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Jan Dolata, Elżbieta Gajda, Henryk Rogacki: Trzcianka. Zarys dziejów. Część I (do 1945 roku). Poznań: Wydawnictwo „Korab”, 1994. ISBN 83-901269-2-3.
  7. Zajchowska Stanisława: Powiat trzcianecki wczoraj i dziś. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1961, s. 89, 119.
  8. 8,0 8,1 Piotr Maluśkiewicz: Trzcianka i okolice. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989. ISBN 83-03-02947-9.
  9. Hlebionek Marcin: Z dziejów parafii w Trzciance. Trzcianka: Biblioteka Publiczna Parafii św. Jana Chrzciciela, 1995, s. 12. ISBN 83-903708-0-8.
  10. 10,0 10,1 10,2 Jan Dolata, Elżbieta Gajda, Henryk Rogacki: Trzcianka. Zarys dziejów. Część II (po 1945 roku). Poznań: Wydawnictwo „Korab”, 1994. ISBN 83-901269-2-3.
  11. Dolata Jan, Gajda Elżbieta, Kosowicz Maria,: Kronika ziemi trzcianeckiej. Trzcianka: Muzeum im. Wiktora Stachowiaka, 1995, s. 113.
  12. Burmistrz Trzcianki.. Oficjalna strona miasta Trzcianka. [dostęp 2011-04-03].
  13. VI Ogólnopolski Festiwal Teatrów Małych. [dostęp 2010-09-28].
  14. Uczestnicy – Teatr Poezji LOTKA. [dostęp 2012-03-02].
  15. http://www.ttukst.pl/index.php?dz=8&nr=3 (pol.)
  16. Oficjalna strona [1] (pol.)
  17. OSiR Trzcianka.
  18. Międzynarodowa Trasa Rowerowa R-1.
  19. Rejestr zabytków województwa wielkopolskiego.
  20. КАТАЛОГ захоронений советских воинов, военнопленных и гражданских лиц,погибших в годы Второй мировой войны и погребенных на территории Республики Польша, Варшава – Москва 2003
  21. Pomniki przyrody na terenie gminy Trzcianka. Gmina Trzcianka. [dostęp 2011-04-05].
  22. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 8 czerwca 2014.
  23. Miasta partnerskie Trzcianki. Oficjalna strona miasta Trzcianka. [dostęp 2011-04-03].
  24. Wpisani w dzieje Trzcianki. Wirtualne Muzeum Trzcianki. [dostęp 2011-12-30].
  25. Kunstauktionshaus Leipzig: Art & Antiques Auction (ang.). [dostęp 2011-12-30].
  26. Katalog der Deutschen Nationalbibliothek (niem.). [dostęp 2014-03-25].
  27. ww2awards – Personalia Hubert Mickley (ang.). ww2awards. [dostęp 2012-11-18].
  28. 28,0 28,1 28,2 Wiesława Szczygieł-Kusowska: 1945-2005. 60-lecie Liceum Ogólnokształcącego im. St. Staszica w Trzciance. Ta nasza młodość, ten szczęsny czas... Moja Szkoła. IV Zjazd Absolwentów. Wałcz: Oficyna Wydawnicza „Nie Byle Co”, 2005, s. 58, 84. ISBN 83-922855-0-6.
  29. Wspomnienie o prof. dr hab. Jerzym Alkiewiczu. [dostęp 2010-12-17].
  30. Präsidium des BdV (niem.). [dostęp 2014-03-25].
  31. Abgeordnete - Günter Graf (niem.). [dostęp 2014-03-25].
  32. Henryk Stokłosa – edukacja. Oficjalna strona Henryka Stokłosy. [dostęp 2011-07-10].
  33. Zespół. Adam Nawojczyk. Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. [dostęp 2013-04-03].
  34. Adam Nawojczyk. IMDb. [dostęp 2013-04-03].
  35. 35,0 35,1 Paweł Iwanicki. 90 minut. [dostęp 2011-07-10].
  36. Siatkarki reprezentacji. Klaudia Kaczorowska. [dostęp 2011-02-27].
  37. Drużyna 17 Waliński Marcin. [dostęp 2011-06-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Maluśkiewicz: Trzcianka i okolice. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989. ISBN 83-03-02947-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]