Kościan

Z Wikipedii

Współrzędne: 52°05'N 16°39'E / 52.083, 16.65

Kościan
Herb Kościana Flaga Kościana
Województwo	wielkopolskie
Powiat	kościański
Gmina • rodzaj	Kościan miejska
Założono	XII w.
Prawa miejskie	druga połowa XIII w.
Burmistrz	Michał Jurga
Powierzchnia	8,79 km²
Położenie (punkt)	52° 05' N 16° 39' E
Wysokość	75-85 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba • gęstość	24.353 2746 os./km²
Strefa numeracyjna	65
Kod pocztowy	64-000
Tablice rejestracyjne	PKS
Położenie na mapie Polski Kościan
TERC10 (TERYT)	4303911011
Miasta partnerskie	Niemcy Alzey  Niemcy Wernshausen  Holandia Krimpen a/d Ijssel  Holandia Nederlek  Rosja Istra  Czechy Rakovnik
Urząd miejski 3 al. Kościuszki 22 64-000 Kościan tel. 65 512-27-00; faks 65 512-27-00
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Kościan (niem. Kosten) – miasto i gmina w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego.

Według danych z 2008, miasto miało 24 138 mieszkańców. ¹

Spis treści 1 Historia 2 Zabytki 3 Osoby związane z miastem 4 Edukacja 5 Transport 6 Sport – kluby 7 Kościoły i Związki Wyznaniowe 8 Przypisy 9 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Nazwa Kościan pochodzi prawdopodobnie od nazwy rośliny bagiennej "koszczki" porastającej podmokłe tereny doliny Obry - kościen, kościeniec oznaczał sitowiec, sitową trawę^[1]. Pierwsze wzmianki o Kościanie pochodzą z XII w. Pierwszy historyczny zapis źródłowy podający nazwę miasta w formie "Costan" występuje w 1242 r. w dokumencie pobliskiego opactwa benedyktynów w Lubiniu^[2]. W XIII w. był on osadą targową, zlokalizowaną w okolicy obecnego Placu Wolności, dopiero później – ze względów bezpieczeństwa – mieszkańcy przenieśli się na wyspę w widłach Obry^[3].

Prawa miejskie uzyskał Kościan w II poł. XIII w., lokacja na prawie polskim nastąpiła u schyłku panowania księcia wielkopolskiego Przemysła I (1241-1257), w czasie rządów Bolesława Pobożnego (1257-1279), lub na początku rządów Przemysła II (1279-1296), późniejszego króla Polski. Początkowo był więc Kościan własnością książąt wielkopolskich, później (od 1296) książąt śląskich z linii głogowskiej, a od 1332 roku, po zdobyciu go przez wojska króla Władysława Łokietka i jego syna księcia Kazimierza miastem królewskim^[2]. Król Władysław Jagiełło w 1400 r., podczas swojej pierwszej (z aż ośmiu) wizyty w mieście potwierdził prawa miejskie Kościana przez lokację na prawie magdeburskim i nadał miastu wioski Nacław, Sieraków i Czarków^[4].

Miasto było drugim po Poznaniu ośrodkiem miejskim w Wielkopolsce^[3]. Kościan stał się siedzibą powiatu, pierwsze wzmianki o Powiecie Kościańskim pochodzą z 1397 roku. Utworzony w drugiej połowie XIV wieku Powiat Kościański obejmował, z wyjątkiem Ziemi Wschowskiej całą południowo - zachodnią część Wielkopolski. Na czele powiatu stał powołany przez monarchę starosta. Pierwszym znanym starostą kościańskim był Jan z Rydzyny i Czerniny k. Góry Śląskiej (1409-1410)^[5].

W mieście istniało 21 cechów i kurkowe bractwo strzeleckie. Najbardziej znanym był cech sukienników. Pod tym względem Kościan był najznaczniejszym ośrodkiem Rzeczypospolitej. Sukna kościańskie dostarczano na dwór królewski, szyto z nich bogate szaty duchowieństwa polskiego. Sukiennicy z Kościana mieli własne domy handlowe w innych miastach np. w Gnieźnie. Sława ich wyrobów rozeszła się daleko poza granice, rozwinął się eksport. Inne miasta zazdrościły Kościanowi - sprzedawały własne, gorsze sukno jako kościańskie. Kościańskie sukna otrzymały więc od Kazimierza Jagiellończyka znak ochronny, uznany za pierwszy znak przemysłowy w Rzeczypospolitej. Była to pieczęć z ołowiu, z herbem miasta Kościana, orłem o rozpostartych skrzydłach i literą C od imienia królewskiego - Casimirus^[6].

Dotkliwe straty i upadek potęgi Kościana nastąpił w wyniku wojen XVII w. i początku XVIII w. Za pomoc partyzantom w czasie "potopu", Szwedzi spalili miasto i zburzyli zamek. W l. 1793-1807 i ponownie od 1815 r. Kościan należał do Prus. Wybudowanie linii kolejowej Poznań – Wrocław w 1856 r., przyczyniło się do rozwoju przemysłu w mieście głównie tytoniowego i przetwórstwa buraków cukrowych. 31 grudnia 1918 r. kontrolę nad miastem przejęli powstańcy wielkopolscy. Traktat wersalski usankcjonował 1919 r. powrót Kościana do Polski.

Duże zniszczenia miasta przyniosła II wojna światowa. W czasie jej trwania hitlerowcy zamordowali w dniach 2-23 października 1939 w dwóch egzekucjach masowych 26^[7] osób. 7 listopada 1939 Gestapo rozstrzelało w parku miejskim następnych 45 mieszkańców miasta. W styczniu i lutym 1940, w lesie nieopodal Jarogniewic, Niemcy zamordowali (poprzez zagazowanie^[7]) 534^[7][8] pacjentów Zakładu Psychiatrycznego w Kościanie. Po 1945 zwłoki pomordowanych ekshumowano i przeniesiono na cmentarz parafialny w Kościanie.

Po wojnie nastąpiła odbudowa miasta i rozbudowa istniejących zakładów przemysłowych. Obecnie w okolicy miasta wydobywa się gaz ziemny.

[edytuj] Zabytki

Do zabytków Kościana należą:^[9]

• kościół farny gotycki z XIV w.
• kaplica pw. św. Pana Jezusa z 1666 r.
• kościół Świętego Ducha z II poł. XIV w.
• ratusz z XV w.
• pozostałości murów miejskich z XIV-XVI w.
• kamienice z XVIII-XIX w.

[edytuj] Osoby związane z miastem

• Dezydery Chłapowski (1788-1879)
• Klemens Koehler (1840-1901)
• Józef Surzyński (1851-1919)
• Piotr Bresiński (1870-1940)
• Feliks Stamm (1901-1976)
• Izabella Zielińska (1910-)
• Zenon Brudkiewicz (1913-1940)
• Henryk Florkowski (1921-2003)
• Rafał Bryndal (1960-)
• Jarosław Jaromi Drażewski (1961-)
• Waldemar Brygier (1970-)
• Bartosz Jurecki (1979-)
• Michał Jurecki (1984-)
• Tomasz Nowak (1985-)
• Krystian Klecha (1984-)
• Zofia Nowakowska (1988-)

[edytuj] Edukacja

• Przedszkola
  • Samorządowe Przedszkole nr 1, os. Piastowskie 73
  • Samorządowe Przedszkole nr 2, ul. Moniuszki 7
  • Samorządowe Przedszkole nr 3, ul. Moniuszki 4
  • Samorządowe Przedszkole nr 4, ul. Wyzwolenia 24
• Zespoły Szkół
  • Zespół Szkół nr 1, ul. Mickiewicza 12
  • Zespół Szkół nr 2, os. Piastowskie 47
  • Zespół Szkół nr 3, ul. Wyzwolenia 24
  • Zespół Szkół nr 4, ul. 27 Stycznia 1
• Szkoły średnie
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Oskara Kolberga, Al. Kościuszki 3
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Franciszka Ratajczaka, ul. Wielichowska 43a
• Inne szkoły
  • Kolegium Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, ul. Bernardyńska 2
  • Zakład Doskonalenia Zawodowego Ośrodek Kształcenia, Plac Wolności 21
  • Ośrodek Szkolenia i Dokształcania, ul. Wielichowska 43a
  • Prywatne Centrum Edukacji, ul. Wyzwolenia 24
  • Medyczne Studium Zawodowe, Plac Paderewskiego 1
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. ks. dra Józefa Surzyńskiego, ul. Karola Kurpińskiego 3
  • Zespół Szkół Specjalnych im. Marii Konopnickiej, ul. Konopnickiej 1

[edytuj] Transport

• Znaczny węzeł drogowy i kolejowy. W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:
  • droga krajowa nr 5: Świecie - Bydgoszcz - Gniezno - Poznań - Kościan - Leszno - Wrocław - przejscie graniczne Lubawka-Kralovec;
  • droga wojewódzka nr 308: Nowy Tomyśl - Grodzisk Wielkopolski - Kościan - Kunowo.
• Linie kolejowe łączą Kościan (stacja kolejowa) bezpośrednio z wieloma miastami (połączenia bezpośrednie):
  • Kościan – Wrocław – Przemyśl (najdłuższe połączenie bezpośrednie)
  • Kościan – Poznań – Bydgoszcz - Gdynia.
  • Kościan - Poznań - Suwałki

[edytuj] Sport – kluby

• Kościański Klub Sportowy "Kościan Towers"

dyscyplina sportowa: futbol amerykański

miejsce treningów: Boczne boisko stadionu miejskiego, ul. W.Maya 26

• Piłkarski Klub Sportowy "Obra"

dyscyplina sportowa: piłka nożna

klasa rozgrywkowa: Klasa Okręgowa ZPN Leszno 1

miejsce rozgrywek: Stadion Miejski

• Kościański Klub Sportowy "Obra"

dyscyplina sportowa: koszykówka

klasa rozgrywkowa: Liga Wojewódzka Koszykówki

miejsce rozgrywek: Hala Sportowa przy ZS nr 1

• Międzyszkolny Klub Sportowy "Tęcza"

dyscyplina sportowa: piłka ręczna

klasa rozgrywkowa: II Liga Piłki Ręcznej, grupa A

miejsce rozgrywek: Hala Sportowa przy ZS nr 4, ul. 27 Stycznia 1

• Klub Sportowy "Kobra Jass"

dyscyplina sportowa: trójbój siłowy

• Uczniowski Klub Sportowy "KSM Tęcza"

dyscyplina sportowa: szachy

• Kościański Klub Żeglarski

dyscyplina sportowa: żeglarstwo

• Ludowy Klub Sportowy "SANA"

dyscyplina sportowa: lekkoatletyka

• Klub Bokserski im. F.Stamma

dyscyplina sportowa: boks

• Uczniowski Klub Sportowy "Jedynka"

dyscyplina sportowa: koszykówka chłopców

• Uczniowski Klub Żeńskiej Piłki Siatkowej

dyscyplina sportowa: piłka siatkowa dziewcząt

• Uczniowski Klub Sportowy "Czwórka"

dyscyplina sportowa: piłka nożna chłopców

• Uczniowski Klub Sportowy "Sokół"

dyscyplina sportowa: taekwondo

• Uczniowski Klub Sportowy "Hellada"

dyscyplina sportowa: tenis ziemny i stołowy

• Kościańskie Towarzystwo Tenisowe

dyscyplina sportowa: tenis ziemny

• Towarzystwo Sportowe "Amator"

dyscyplina sportowa: rekreacja i sport masowy

[edytuj] Kościoły i Związki Wyznaniowe

• Kościół Rzymskokatolicki
  • Parafia pw. Wniebowzięcia NMP
  • Parafia pw. Ducha Świętego
  • Parafia pw. św. Brata Alberta Chmielowskiego
  • Parafia pw. Jana Pawła II (w budowie)
• Świecki Ruch Misyjny "Epifania" - zbór w Kościanie, ul. Sienkiewicza 24.
• Świadkowie Jehowy - Sala Królestwa, ul.Traugutta 4.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Galeria kościana wczoraj i dziś

p • d • e Miasta województwa wielkopolskiego Miasta powiatowe Chodzież • Czarnków • Gniezno • Gostyń • Grodzisk Wielkopolski • Jarocin • Kalisz • Kępno • Koło • Konin • Kościan • Krotoszyn • Leszno • Międzychód • Nowy Tomyśl • Oborniki • Ostrów Wielkopolski • Ostrzeszów • Piła • Pleszew • Poznań • Rawicz • Słupca • Szamotuły • Śrem • Środa Wielkopolska • Turek • Wągrowiec • Wolsztyn • Września • Złotów Miasta gminne Bojanowo • Borek Wielkopolski • Buk • Czempiń • Czerniejewo • Dąbie • Dobra • Dolsk • Golina • Gołańcz • Grabów nad Prosną • Jastrowie • Jutrosin • Kleczew • Kłecko • Kłodawa • Kobylin • Kostrzyn • Koźmin Wielkopolski • Kórnik • Krajenka • Krobia • Krzywiń • Krzyż Wielkopolski • Książ Wielkopolski • Luboń • Lwówek • Łobżenica • Margonin • Miejska Górka • Miłosław • Mikstat • Mosina • Murowana Goślina • Nowe Skalmierzyce • Nekla • Obrzycko • Odolanów • Okonek • Opalenica • Osieczna • Ostroróg • Pniewy • Pobiedziska • Pogorzela • Poniec • Przedecz • Puszczykowo • Pyzdry • Rakoniewice • Raszków • Rogoźno • Rydzyna • Rychwał • Sieraków • Skoki • Sompolno • Stawiszyn • Stęszew • Sulmierzyce • Swarzędz • Szamocin • Ślesin • Śmigiel • Trzcianka • Trzemeszno • Tuliszków • Ujście • Wieleń • Wielichowo • Wronki • Wyrzysk • Wysoka • Zagórów • Zbąszyń • Zduny • Żerków

p • d • e Powiat kościański Miasta Czempiń • Kościan • Krzywiń • Śmigiel Gminy miejskie Kościan Gminy miejsko-wiejskie Czempiń • Krzywiń • Śmigiel Gminy wiejskie Kościan