Su-34

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Su-34
Su-34
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR /  Rosja
Producent Nowosybirskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego
Konstruktor Suchoj
Typ bombowiec / samolot szturmowy
Konstrukcja średniopłat
Załoga 2
Historia
Data oblotu 13 kwietnia 1990[1]
Lata produkcji Najnowsza wersja od 2011 r.
Egzemplarze 51 + 7(8?) prototypów /październik 2014 r.[2][3][4]
Dane techniczne
Napęd 2 silniki turboodrzutowe dwuprzepływowe
Saturn/Ljulka AŁ-31F M1
Ciąg każdy
? kN (normalny)
132.4 kN (z dopalaniem)
(AL-31F M1)
Wymiary
Rozpiętość 14,70 m
Długość 23,34 m
Wysokość 6,09 m
Powierzchnia nośna 62,04 m²
Masa
Własna 17 700 kg
Startowa 38 200 kg
Uzbrojenia 8000 kg
Osiągi
Prędkość maks. 1400 km/h (na poziomie morza)
1900 km/h (11 000 m n.p.m.)
Prędkość minimalna 220 km/h
Pułap 15 000 m
Zasięg 4000 km
Rozbieg 1200 m
Dobieg 1500 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1x działko lotnicze GSz-30-1 kalibru 30 mm
12 węzłów uzbrojenia do podwieszania uzbrojenia i innych zasobników o masie do 8000 kg
Użytkownicy
WWS RF
Rzuty
Rzuty samolotu
Wygląd tyłu Su-34

Su-34 (nazwa eksportowa samolotu Su-32, oznaczenie NATO Fullback) – rosyjski wielozadaniowy bombowiec taktyczny, klasyfikowany również jako samolot myśliwsko-bombowy, zdolny do przenoszenia taktycznej broni jądrowej[1]. Samolot może wykonywać również zadania bliskiego wsparcia powietrznego, rozpoznawcze i nękania sił przeciwnika.

Naddźwiękowy dwusilnikowy i dwumiejscowy średniopłat o konstrukcji metalowej z podwójnym usterzeniem pionowym. Podwozie z kołem przednim, chowane w locie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Maszynę opracowano jeszcze w Związku Radzieckim na bazie dwumiejscowego myśliwca Su-27. Prototyp oznaczony T10-W1 oblatano jednak 13 kwietnia 1990 roku, a drugi – 18 grudnia 1993 roku[1]. Ze względu na proces rozpadu ZSRR i związanego z nim znaczącego ograniczenia finansowania program postępował wolno, dopiero w czerwcu 2003 roku zakończono tak zwany pierwszy etap połączonych prób państwowych, a wobec ogłoszonej wówczas zmiany wymogów technicznych nastąpiło kolejne opóźnienie: powtórzony cykl prób zakończono we wrześniu 2006 roku[5]. Głównodowodzący rosyjskich wojsk lotniczych podpisał dokument rekomendujący Su-34 do wprowadzenia na uzbrojenie dopiero 19 września 2011 roku[5].

9 stycznia 2008 roku kierownictwo OKB Suchogo poinformowała o rozpoczęciu produkcji 32 bombowców[6]; realizacja kontraktu dobiegła końca w grudniu 2013 roku[7]. Pierwszą liniową (a nie doświadczalną) jednostką wojskową, w której te bombowce pełnią służbę (od grudnia 2011roku), jest 7000. Gwardyjska Borisowsko-Pomorska Baza Lotnicza Woroneż-Bałtimor[5].

1 marca 2012 r. Minister Obrony Federacji Rosyjskiej Anatolij Sierdjukow zamówił następne 92 statki powietrzne, które mają być dostarczone do 2020 r. W 2020 r., po zrealizowaniu kontraktów z 2008 r. i 2012 r. ВВС РФ będzie dysponowało 124 samolotami[8]. Według źródeł rosyjskich dwu samolotów pierwszej serii produkcyjnej użyto z sukcesami podczas wojny w Osetii w 2008 roku, prowadziły tam walkę elektroniczną z gruzińską obroną przeciwlotniczą[1]. Od 2014 roku Su-34 uczestniczą również w lotach sprawdzających i prowokujących obronę powietrzną członków NATO[1].

Su-34 malowany jak seria z 2012 r.
Su-34 malowany jak seria produkcyjna z 2012 r.

Seria samolotów z 2012 r. jest malowana dwubarwnie, na kolor jagodowy góra płatowca i błękitny jego dół, takie malowanie będzie również w następnych dostawach.

18 lipca 2014 roku 559 Pułk Lotnictwa Bombowego w Mrozowsku przyjął na uzbrojenie trzy samoloty, pomalowane na błękitno z białym nosem[9][10].

NAPO im. Czkałowa ma opóźnienie w dostawach samolotów i MO FR złożyło wniosek do sądu arbitrażowego w Nowosybirsku o 80 mln RUB kary dla producenta.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Zmiany w stosunku do Su-27 wynikają z przeznaczenia samolotu. Całą kabinę umieszczono wewnątrz tytanowej skrzyni o grubości ścian 17 milimetrów[1], gdyż wykonując swe typowe zadanie bojowe samolot leci na małej wysokości w warunkach silnego ognia przeciwlotniczego. Samoloty posiadają wzmocnione podwozie ze zdwojonymi kołami głównymi (jedno za drugim), wyższy i pełniejszy garb za kabiną, większe żądło wystające z tylu pomiędzy silnikami, które mieści stację radiolokacyjną obserwacji tylnej półsfery. Kabina, z fotelami wyrzucanymi klasy „zero-zero” K-36DM ustawionymi obok siebie, jest pierwszą tak komfortową w rosyjskich samolotach tej klasy, wysoka i przestronna, pilot może wstać z fotela i całkowicie się wyprostować. Z tyłu znajduje się niewielki przedział mieszczący kuchenkę, pojemnik na odchody oraz apteczkę. Piloci wsiadają do kabiny od dołu, wchodząc po drabince umieszczonej za przednim podwoziem. Wewnątrz kabiny, do wysokości lotu na poziomie 10 000 metrów, utrzymane są warunki jak dla wysokości 2400 metrów n.p.m., co pozwala załodze w trakcie całej misji pracować bez masek tlenowych. Nieco zmieniono usterzenie pionowe samolotu, wiele zmian dokonano w lokalnej aerodynamice. Stateczność Su-34 zwiększają canardy, czyli małe skrzydełka na przodzie samolotu, takie same, jakie ma Su-30MK. Su-34 wyposażono w dwa silniki Saljut AL-31F M1 z ruchomymi dyszami pozwalającymi na zmianę wektora ciągu. Wloty do silników mają zmienną geometrię, a także zabezpieczenie przed zasysaniem przedmiotów.

Jądrem systemu kierowania uzbrojenia jest stacja radiolokacyjna Leniniec-W004. Jest to wielofunkcyjny radar ze skanowaniem elektronicznym opracowany w biurze konstrukcyjnym Leniniec w Leningradzie (dziś St. Petersburg). Potrafi wykrywać i śledzić cele zarówno w przestrzeni powietrznej, jak też na powierzchni ziemi lub wody. W zadaniach nawigacyjnych przedstawia pilotowi mapę terenu, a także umożliwia automatyczne omijanie i oblatywanie przeszkód terenowych w locie na małej wysokości. Zasięg wykrycia celu powietrznego wynosi 200-250 km, może wykrywać cele powietrzne wielkości myśliwca w odległości około 90 kilometrów. Pozwala też na automatyczny lot z odwzorowaniem rzeźby terenu. Su-34 wyposażono w system Nawigacji bezwładnościowej i antenę komunikacji satelitarnej. Systemy obronne samolotu obejmują: czujniki opromieniowania wiązką radaru oraz defensywne, elektroniczne systemy zakłócające typu KNIRTI SPS-171/L005S Sorbcja-S montowane w stałych zasobnikach znajdujących się na końcówkach skrzydeł. Do naprowadzania na cel bomb oraz rakiet sterowanych podczerwienią, laserem służy podwieszany zasobnik typu Sapsan-E. Z tyłu samolotu, w tzw. żądle, znajduje się radar ostrzegania przed atakiem rakiet powietrze-powietrze Fazotron/Rasswiet N012. Su-34 ma szklany kokpit z trzema kolorowymi, wielofunkcyjnymi wyświetlaczami. Obaj piloci mają przed sobą celowniki przezierne z ang. HUD. Su-34 wyposażony jest w działko kalibru 30 mm typu GSz-301 z zapasem 180 nabojów. Na 12 podskrzydłowych i podkadłubowych węzłach uzbrojenia samolot może przenosić osiem ton uzbrojenia. Samolot może przenosić każdy typ obecnie używanych i projektowanych taktycznych rakiet powietrze-ziemia i powietrze-woda. Su-34, chociaż zoptymalizowany do wykonywania zadań uderzeniowych, ma w zamierzeniach nie ustępować innym myśliwcom w działaniach powietrze-powietrze.[11] Do walki powietrznej wykorzystuje rakiety typu R-27, R-73 i R-77.

Projekt samolotu w 2010 r. został zmodernizowany, modele od 2011 r. są wyposażone w ulepszenia mające w zamyśle polepszyć zdolności bojowe bombowca. Wprowadzono pomocniczą jednostkę mocy ТА14-130-35 umożliwiającą rozruch samolotu na lotnisku bez urządzeń naziemnych - zwiększającą możliwości operowania z słabo wyposażonych lotnisk, lądowisk, stację ostrzegania przed opromieniowaniem falami radarów Pastel, możliwość stosowania najnowszych rosyjskich pocisków odrzutowych, zastosowanie silnika AL-31F M1.

Zapotrzebowanie na taki samolot zostało zgłoszone do biura konstrukcyjnego Suchoja (OKB Suchowo) przez Radę Ministrów ZSRR 19 czerwca 1986. W maju 1988 biuro Suchoj przedstawiło do oceny koncepcję samolotu[12]. Głównym konstruktorem statku powietrznego jest Rollan Gurgienowicz Martirosow. Prototyp oblatano w grudniu 1993 roku. Pierwsze osiem egzemplarzy seryjnych trafiło do testów w SZ FR w 2004 roku. Samolot ten ma być następcą Su-24. Prognozowano zapotrzebowanie na około 220 egzemplarzy. Obecnie trwa produkcja i przyjmowanie na stan Sił Powietrznych FR.

Krytyka wykonania samolotu[edytuj | edytuj kod]

16 pierwszych seryjnych samolotów jest różnie od siebie wykonanych, są z nimi problemy natury technicznej i uznaje się je za niegotowe do służby bojowej. Taką opinię wystawiła dla Ministra Obrony FR komisja Dowództwa Wojsk Lotniczych FR i Departamentu Uzbrojenia MO FR. Problemy są także z żołnierzami mającymi problemy z ich użytkowaniem i obsługą. Minister Obrony FR Siergiej Szojgu otrzymał raport o głównych wadach produktu NAPO związanych z 6 latami użytkowania[13].

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

bomby lotnicze[edytuj | edytuj kod]

i inne tego wagomiaru

Pociski[edytuj | edytuj kod]

Możliwa konfiguracja uzbrojenia Su-34

Samolot może być wyposażony w następujące modele pocisków rakietowych i pocisków manewrujących:

i nowo projektowane kpr a także zewnętrzne zbiorniki paliwa, zasobniki różnego typu w tym rozpoznawcze i walki elektronicznej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Lista samolotów myśliwskich z rodziny Su-27

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]