Su-24
| Su-24 | |
 Su-24M rosyjskich sił powietrznych podczas przelotu nad Rosją w 2011 r. |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  ZSRR |
| Producent | Nowosybirskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego |
| Konstruktor | Suchoj |
| Typ | samolot bombowy |
| Konstrukcja | metalowa, półskorupowa |
| Załoga | 2 osoby |
| Historia | |
| Data oblotu | 2 lipca 1967 |
| Lata produkcji | 1972 – 1993 |
| Dane techniczne | |
| Napęd | 2 silniki turboodrzutowe AL-21F-3 |
| Ciąg | z dopalaniem 108,4 kN (11 050 kG) każdy |
| Wymiary | |
| Rozpiętość | 10,366/17,638 m |
| Długość | 22,67 m (Su-24M 24,532 m) |
| Wysokość | 6,192 m |
| Powierzchnia nośna | 51,024 – 55,168 m² |
| Masa | |
| Własna | 21 177 kg (Su-24M 22 250 kg) |
| Startowa | 39 700 kg (maksymalna) |
| Uzbrojenia | 7000 kg (Su-24M 8000 kg) |
| Zapas paliwa | 11 800 l (19 800 l ze zbiornikami dodatkowymi) |
| Osiągi | |
| Prędkość maks. | 1400 km/h (Su-24M 1450 km/h) na poziomie morza
2230-2450 na dużej wysokości (różne źródła) |
| Prędkość przelotowa | poniżej 1 mach |
| Pułap | 18 500 m |
| Zasięg | 2535-3000 km (rozne zrodla) |
| Promień działania | 775-1150 km (na małej wysokości) |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 1 działko GSz-6-23 kal. 23mm uzbrojenie podwieszane (bomby, rakiety) na 8 węzłach o łącznej masie do 7000 kg (Su-24M 9000 kg) |
|
| Liczba miejsc | |
| 2 | |
| Użytkownicy | |
 ZSRR/Rosja , Białoruś , Irak , Iran , Libia , Syria , Ukraina |
|
| Rzuty | |
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Su-24 (ros. Су-24 w kodzie NATO Fencer) – radziecki dwusilnikowy samolot bombowy o zmiennej geometrii skrzydeł, zdolny do działań w każdych warunkach atmosferycznych i o dowolnej porze doby, opracowany przez biuro konstrukcyjne Suchoja.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Na początku lat 60 z uwagi na silnie rozwiniętą obronę przeciwlotniczą państw NATO w ZSRR opracowano założenia jakie powinien spełniać nowy samolot uderzeniowy. Jedyną metodą na uniknięcie silnej obrony przeciwlotniczej był lot na niskim pułapie z bardzo dużą prędkością. W celu umożliwienia działania w każdych warunkach atmosferycznych nowy samolot miał mieć radar do wykrywania celów naziemnych. Początkowo planowano zainstalować nowy radar na samolocie myśliwsko-bombowym Su-7, jednak zrezygnowano z tych planów z powodu zbyt małych rozmiarów tego samolotu. Prace postanowiono prowadzić w oparciu o myśliwiec przechwytujący Su-15. W trakcie projektowania zdecydowano się na zastosowanie skrzydeł o zmiennej geometrii, dzięki czemu możliwe było osiągnięcie dużej prędkości, jak i dobrych charakterystyk startu i lądowania.
Oblotu pierwszego prototypu Su-24 oznaczonego T6-1 dokonał 2 lipca 1967 roku pilot doświadczalny Władimir Iljuszyn. Skrzydła o zmiennej geometrii posiadał dopiero drugi prototyp T6-2I, oblatany 17 stycznia 1970 roku przez tego samego pilota.
Pierwszy egzemplarz seryjny powstał w fabryce w Nowosybirsku w grudniu 1971. Próby państwowe Su-24 przebiegały bardzo ciężko i ukończono je dopiero w lipcu 1974 roku. Oficjalnie do uzbrojenia samolot został przyjęty w lutym 1975 roku. W toku produkcji seryjnej dokonywano drobnych zmian, przez co na zachodzie poszczególne serie produkcyjne otrzymywały kolejne oznaczenia Fencer-A, Fencer-B, Fencer-C.
Równolegle trwały prace nad ulepszoną wersją Su-24M (oznaczenie biura konstrukcyjnego T-6M), mającą rozbudowany system uzbrojenia, w skład którego wchodziła nowa generacja uzbrojenia kierowanego. Poprawiono dokładność nawigacji oraz systemów celowniczych, zainstalowano system samoobrony oraz zwiększono zasięg samolotu, poprzez dodanie instalacji tankowania w locie. Prototypy nowej wersji rozpoczęły loty w 1977 roku, produkcja rozpoczęła się w 1979 roku. Zewnętrznie nowy wariant rozróżnić można po dłuższym o 75 cm przodzie kadłuba. W NATO nowej wersji Su-24 nadano oznaczenie Fencer-D
W oparciu o wersję Su-24M stworzono wyspecjalizowany samolot rozpoznawczy Su-24MR (oznaczenie biura konstrukcyjnego T-6MR), posiadający najsilniejszy zestaw urządzeń rozpoznawczych wśród radzieckich samolotów taktycznych. W kodzie NATO otrzymał nazwę Fencer-E
Na bazie Su-24M powstała też ściśle tajna wersja – Su-24MP przeznaczona do zwalczania stacji radarowych, z zewnątrz celowo nie odróżniająca się od pozostałych samolotów. W kodzie NATO nazwana Fencer-F
Obecnie bombowiec Su-24M stanowi trzon rosyjskiego lotnictwa uderzeniowego. Planowane jest jego zastąpienie nowoczesnym bombowcem Su-34 (dawniej Su-27IB), jednak prawdopodobnie nastąpi to nieprędko z uwagi na obecnie znikomą produkcję Su-34.
Wersje [edytuj]
- Su-24- pierwsza wersja, wyposażona w system nawigacyjno-celowniczy PNS-24 Puma, wytwarzana w latach 1971 – 1983
- Su-24M – udoskonalona, wprowadzono system nawigacyjno-celowniczy PNS-24M Tigr w miejsce PNS-24 Puma, produkowana w latach 1979 – 1993
- Su-24MK – wersja Su-24M przeznaczona na eksport, pierwszy lot w maju 1987, produkowana w latach 1988 – 1992. Odbiorcami były Irak, Libia, Syria. W czasie Pustynnej Burzy irackie samoloty uciekły do Iranu
- Su-24MR – wersja rozpoznawcza, usunięto system PNS-24, zainstalowano urządzenia rozpoznawcze zintegrowane w system BKR-1, oblatana w maju 1980 roku, wytwarzana w latach 1983 – 1993.
- Su-24MP – wersja przeznaczona do zwalczania stacji radarowych, pierwszy lot w marcu 1980.
Bibliografia [edytuj]
- Piotr Butowski, Su-24 Fencer, NTW nr 5/1993, ISSN 1230-1655
- Piotr Butowski, Suchoj Su-24, PKL nr 2/1993
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
