Bartel BM-2

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bartel BM-2
Bartel BM-2
Dane podstawowe
Państwo  Polska
Producent WWS „Samolot”
Konstruktor Ryszard Bartel
Typ samolot szkolny i treningowy
Konstrukcja dwumiejscowy dwupłat o konstrukcji drewnianej, podwozie klasyczne – stałe
Załoga 2 (uczeń i instruktor)
Historia
Data oblotu 7 grudnia 1926
Dane techniczne
Napęd 1 × chłodzony cieczą silnik gwiazdowy Salmson 9AC
Moc 120 KM
Wymiary
Rozpiętość 11,77 m
Długość 7,8 m
Wysokość 3,16 m
Powierzchnia nośna 28,6 m²
Masa
Własna 695 kg
Użyteczna 275 kg
Osiągi
Prędkość maks. 128 km/h
Prędkość przelotowa 100 km/h
Prędkość minimalna 65 km/h
Prędkość wznoszenia 2,9 m/s
Pułap 4000 m
Zasięg 320 km

Bartel BM-2 (pierwotnie Bartel M-2) – prototyp polskiego samolotu treningowego, zaprojektowany przez Ryszarda Bartla w 1926 r. w WWS „Samolot”. „M” w pierwotnej nazwie oznacza imię Maryla, imię żony Bartla.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wytwórnia podjęła się opracowania takiego samolotu, a projektem zajął się inż. Ryszard Bartel wraz z J. Teisseyre, J. Medweckim i Z. Nowakowskim. Przyjęto, że samolot powinien cechować się: prostotą, łatwością produkcji, zastosowaniem materiałów krajowych, standaryzacją części w celu spełnienia warunków pełnej wymienności, dobrymi właściwościami pilotażowymi, nieskomplikowaną eksploatacją i obsługą. Stosunkowo szybko opracowano projekt i oznaczono go BM-2 (skrót złożony z pierwszej litery nazwiska konstruktora i imienia jego żony Maryli).

W maju 1926 roku przeprowadzono próby statyczne, a cały prototyp był gotowy w grudniu 1926 roku. Oblatał go 7 grudnia 1926 pilot fabryczny Edmund Hołodyński. Wykonano na nim około 150 lotów w czasie 80 godzin. Prototyp wykazał dużo zalet, jak dobre właściwości pilotażowe, stateczność, brak tendencji do samoistnego wchodzenia w korkociąg (wprowadzony zaś w tę figurę samolot łatwo można było z niej wyprowadzić), nieskomplikowany start i lądowanie.

Ponieważ próby fabryczne, jak i przeprowadzone w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa w Warszawie, wykazały obok zalet także możliwości dalszych udoskonaleń jego konstrukcji, podjęto decyzję o nieuruchamianiu produkcji seryjnej i wykonaniu na bazie tego samolotu doskonalszej wersji samolotu szkolnego - Bartel BM-4.

Opis konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

Prototyp samolotu Bartel BM-2 miał układ dwupłatu i był napędzany silnikiem gwiazdowym Salmson 9Ac o mocy 120 KM (88 kW). Cechą charakterystyczną prototypu (podobnie jak następnych konstrukcji inż. Ryszarda Bartla) ze względu na pełną wymienialność zespołów, były identyczne skrzydła górne i dolne, co przy ich rozmieszczeniu dawało wrażenie większej rozpiętości płata dolnego. Płaty o kształcie prostokątnym, dwudźwigarowe drewniane, kryte od dołu sklejką, od góry płótnem. Kadłub o konstrukcji kratownicowej, drewnianej, z przodu mieścił silnik gwiazdowy. Za silnikiem znajdowały się dwa zbiorniki paliwa o pojemności 120 litrów. W środkowej części kadłuba znajdowały się umieszczone jedna za drugą dwie odkryte kabiny: pierwsza ucznia, druga instruktora. Obydwie wyposażone były w urządzenia sterownicze; kabina ucznia ponadto miała tablicę z przyrządami pokładowymi. Na końcu kadłuba przytwierdzono usterzenie klasyczne o konstrukcji ze spawanych rur stalowych, kryte płótnem. Kadłub z przodu przy silniku był pokryty blachą aluminiową, w dalszej części – sklejką.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Dane z: Bartel BM-2, 1926[1], Polskie konstrukcje lotnicze do 1939[2]

Charakterystyki ogólne

  • Załoga: 2
  • Długość: 7,8 m
  • Wysokość: 3,16 (2,95[3], 3,08[4]) m
  • Rozpiętość: 11,77 m
  • Powierzchnia skrzydeł: 28,6 m²
  • Masa własna: 695 kg
  • Masa użyteczna: 275 kg
  • Masa całkowita: 970 kg
  • Napęd: 1 × chłodzony cieczą silnik gwiazdowy Salmson 9AC o mocy 120 KM

Osiągi

  • Prędkość maksymalna: 128 km/h
  • Prędkość przelotowa: 100 km/h
  • Prędkość minimalna: 65 km/h
  • Zasięg: 320 (ok. 300[3]) km
  • Pułap: 4000 m
  • Prędkość wznoszenia: 2,9 m/s
  • Obciążenie powierzchni: 33,8 kg/m²
  • Moc/masa: 0,093 kW/kg

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bartel BM-2, 1926. samolotypolskie.pl. [dostęp 2016-07-17].
  • Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze do 1939. T. 1. Sandomierz: Stratus, 1 kwietnia 2004. ISBN 83-916327-8-4.
  • Andrzej Morgała: Samoloty wojskowe w Polsce: 1924-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2003. ISBN 83-1109-319-9.
  • Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze 1893-1939. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1977.