Nieuport 16

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nieuport 16
Nieuport 16 z rakietami Le Prieur
Nieuport 16 z rakietami Le Prieur
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Societe Anonyme des Establissements Nieuport
Typ samolot myśliwski
Konstrukcja dwupłat
Załoga 1 osoba
Historia
Data oblotu 1916
Lata produkcji 1916
Wycofanie ze służby 1918
Dane techniczne
Napęd Le Rhône 9J
Moc 81 kW (110 KM)
Wymiary
Rozpiętość 7,52 m płat górny
7,4 m płat dolny
Długość 5,64 m
Wysokość 2,4 m
Powierzchnia nośna 13,3 m2
Masa
Własna 375 kg
Startowa 550 kg
Osiągi
Prędkość maks. 165 km/h
Prędkość wznoszenia 5 min 50 s na 2000 m
Pułap 4800 m
Zasięg 300 km
Długotrwałość lotu 2 h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 karabin maszynowy Lewis lub Vickers (7,7 mm)
Użytkownicy
 Francja  Wielka Brytania  Belgia  Imperium Rosyjskie
Rzuty
Rzuty samolotu

Nieuport 16francuski jednomiejscowy samolot myśliwski z okresu I wojny światowej.

Historia[edytuj]

Nieuport 16 stanowił wersję rozwojową doskonałego francuskiego myśliwca przełomu 1915/1916 roku – Nieuporta 11 Bébé. Nieuport 16C1, oblatany na początku 1916 roku, był konstrukcją wytwórni Societe Anonyme des Establissements Nieuport pod kierownictwem inż. Gustawa Delage. Zbudowany w koncepcji półtorapłata (płat dolny ma dużo mniejsze rozmiary niż górny) samolot był niemal identyczny z poprzednikiem - różnił się tylko zastosowaniem mocniejszego napędu - silnika rotacyjnego Le Rhône 9J o mocy 81 kW (110 KM) oraz owiewką za kabiną pilota. Choć samolot zyskał na prędkości, zastosowanie cięższego silnika źle wpłynęło na stabilność maszyny, która stała się "ciężka na nos"[1]. Odznaczał się też tendencją do przechyłów, co bez przerwy absorbowało pilota, jak również rozpędzał się nawet z wyłączonym silnikiem wskutek zwiększenia obciążenia powierzchni nośnej[2]. Konieczne stało się więc powiększenie rozmiarów płatowca, co doprowadziło do powstania kolejnego myśliwca - Nieuporta 17.

Konstrukcja[edytuj]

Silnik rotacyjny Le Rhône 9J

Był to jednomiejscowy dwupłat konstrukcji mieszanej. Przednią część kadłuba stanowiła kratownica z rur stalowych, zaś tylną kratownica drewniana wzmocniona drutem. Samolot był kryty w większości płótnem (jedynie osłonę silnika wykonano z aluminium). Boki samolotu płaskie, przekrój kadłuba trapezowy. Płaty konstrukcji drewnianej (górny dwudźwigarowy, dolny jednodźwigarowy), o skosie krawędzi natarcia 3°30', o płóciennym pokryciu. Drewniane słupki łączące płaty, wzmocnione drutami stalowymi, piramidka podtrzymująca płat górny nad kadłubem z rurek stalowych. Lotki na płacie górnym, usterzenie płaskie o szkielecie z rurek stalowych, pokryte płótnem, poruszane za pomocą linek. Brak tablicy przyrządów: w różnych częściach kabiny umieszczono busolę, zegar, obrotomierz i wysokościomierz. Podwozie dwukołowe, amortyzowane sznurem gumowym, z tylną płozą ogonową. Śmigło dwułopatowe, drewniane. Napęd stanowił 9-cylindrowy silnik rotacyjny Le Rhône 9J o mocy 81 kW (110 KM). Uzbrojenie stanowił umieszczony nad górnym płatem karabin maszynowy Lewis 7,7 mm (magazynek 47 naboi) strzelający ponad śmigłem (w samolotach użytkowanych w RFC w uchwycie Fostera), w części maszyn zastąpiony przez zsynchronizowany karabin maszynowy Vickers 7,7 mm. Na niektórych egzemplarzach montowano też rakiety Le Prieur (jednorazowo 8 sztuk), służące do ataków na balony obserwacyjne i sterowce.

Służba[edytuj]

Nieuport 16C1 uzbrojony w rakiety Le Prieur

Myśliwców Nieuport 16 używało lotnictwo francuskie – Aéronautique Militaire pod wojskowym oznaczeniem Nieuport 16C1 począwszy od wiosny 1916 roku, jak również lotnictwo brytyjskie. Latał na nich między innymi brytyjski as myśliwski - Albert Ball, w 11 Dywizjonie RFC, na maszynach o numerach A126 i A134 (na tej ostatniej w dniu 2 lipca 1916 roku podczas jednego lotu zestrzelił 2 niemieckie samoloty rozpoznawcze: Roland C.II i Aviatik typu C[3][4]. Samolotem tego typu, wyposażonym w dwa nadskrzydłowe km Lewis, latał również w barwach lotnictwa belgijskiego (Aviation Militaire Belge) pilot Jan Olieslagers[5]. Samoloty te dostarczono również Rosji, gdzie podjęto nawet produkcję licencyjną (wyprodukowano jednak niewiele egzemplarzy[6]).

Służba w lotnictwie polskim[edytuj]

W polskich formacjach lotniczych w Rosji używano jednego egzemplarza (nr 4365) samolotu Nieuport 16C1 produkcji francuskiej, który został w grudniu 1917 roku włączony do wyposażenia 2 Polskiego Oddziału Awiacyjnego, podporządkowanego później II Korpusowi Polskiemu w Rosji pod dowództwem gen. Józefa Hallera. Samolot był używany do kwietnia 1918 roku, kiedy to pozostawiono go na lotnisku w Jassach[7].

Przypisy

  1. T. Goworek: Samoloty myśliwskie pierwszej wojny światowej. Warszawa: 1988, s. 40.
  2. A. Morgała: Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924. Warszawa: 1997, s. 146.
  3. P. Cooksley: Nieuport Fighters in Action - Aircraft No. 167. Carroltown: 1997, s. 18.
  4. N. Franks: Nieuport Aces of World War 1. Oxford: 2000, s. 6.
  5. Tamże, ss. 69-70.
  6. A. Morgała, dz. cyt., s. 147.
  7. Tamże, s. 147.

Bibliografia[edytuj]

  • Peter Cooksley: Nieuport Fighters in Action - Aircraft No. 167. Carroltown: Squadron/Signal Publications Inc., 1997. ISBN 0-89747-377-9.
  • Norman Franks: Nieuport Aces of World War 1. Oxford: Osprey Publishing, 2000. ISBN 1-85532-961-1.
  • Tomasz Goworek: Samoloty myśliwskie pierwszej wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, 1988. ISBN 83-206-0689-6.
  • Zbigniew Jankiewicz, Julian Malejko: Samoloty i śmigłowce wojskowe - litery Ł-O. T. 12. Warszawa: Bellona, 1996. ISBN 83-11-08397-5.
  • Andrzej Morgała: Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924. Warszawa: Lampart, 1997. ISBN 83-86776-34-X.

Linki zewnętrzne[edytuj]