Siechnice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
 Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Siechnice (ujednoznacznienie).
Siechnice
Gminne Gimnazjum im. Księżnej Anny z Przemyślidów
Gminne Gimnazjum im. Księżnej Anny z Przemyślidów
Herb Flaga
Herb Siechnic Flaga Siechnic
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat wrocławski
Gmina Siechnice
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1997
Burmistrz Milan Ušák
Powierzchnia 15,63 km²
Wysokość 114 – 147[potrzebne źródło] m n.p.m.
Populacja (31.01.2015)
• liczba ludności
• gęstość

6 001[1]
354 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 71
Tablice rejestracyjne DWR
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Siechnice
Siechnice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Siechnice
Siechnice
Ziemia 51°15′05″N 17°03′35″E/51,251389 17,059722
TERC
(TERYT)
5020323084
Urząd miejski
ul. Jana Pawła II 12, 55-011 Siechnice
Strona internetowa

Siechnice (niem. Tschechnitz[2]) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice, położone nad Oławą. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

1 stycznia 2010 Siechnice stały się siedzibą gminy Siechnice[3]. Poprzednio były one jednym z nielicznych miast w Polsce niebędących siedzibą gminy, w której się znajdują – siedzibą gminy była wieś Święta Katarzyna.

Według danych z 31 stycznia 2015 miasto miało 6001 mieszkańców[4].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W spisanym po łacinie dokumencie średniowiecznym wydanym we Wrocławiu dnia 26 lutego 1253 roku, który sygnował książę śląski Henryk III Biały miejscowość wymieniona jest pod nazwą Sechenice[5][6]. Nazwa ta notowana później w 1277 jako Sechniz, 1294 Schehnicz, 1309 Cechnicz, 1354 Zcechnicz, 1367 Szehnicz, Schechnitz, Czechnicz oraz Czechin, 1519 Trzechnitz 1540 - 1617 Czechin[6].

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Tschechnitz villa. Kronika ta wymienia również wsie, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto i stanowią jego części bądź dzielnice jak n.p. lokowana na prawie polskim iure polonico i przeniesiona na prawo niemieckie wieś Prawocin we fragmencie Prawoczino est theutonice et ius polonicum[7][8].

Niemiecki językoznawca Paul Hefftner w swojej pracy o nazwach miejscowości ziemi wrocławskiej p.t. Ursprung und Bedeutung der Ortsnamen im Stadt und Landkreise Breslau wywodził nazwę z języka polskiego. Według niego nazwa jest patronomiczna i pochodzi od polskiego imienia "Ciecha" wywodzącego się z nazwy ludzkiej emocji "cieszyć się" - "vom Pn Tjech, polnische Ciech zu ciecha Trost, Freunde abzulegeiten und bedeutet mitdem patronym Suffix icz (iz, ice, itz) die Nachkommen Ciechs oder Ciechas und ihren Wohnort (...)"[6].

W III Rzeszy ze względu na polskie pochodzenie nazwy niemieccy naziści w latach 1936 - 1945 zmienili nazwę na całkowicie niemiecką Kraftborn. Po zakończeniu II wojny światowej nazwa przez krótki czas brzmiała Zieluń zanim polska administracja nie wprowadziła obecnie obowiązującej Siechnice.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Teren ten zasiedlony był już w czasach neolitu, kultury łużyckiej i przeworskiej.

Wzmiankowane po raz pierwszy w 1253 jako Sechenice w dokumencie Henryka III Białego, który przekazywał wieś ufundowanemu przez siebie szpitalowi św. Elżbiety we Wrocławiu.

Od 1323 do 1810, kiedy dokonano sekularyzacji dóbr kościelnych w Prusach, wieś stanowiła dobra szpitalne Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą z kościoła św. Macieja we Wrocławiu. W tym czasie było w niej od 18 do 21 łanów. Od 1438 roku wymieniano kmiecą karczmę dziedziczną, potem także dziedziczną kuźnię i gospodarstwo rybackie, a od 1570 wiatrak.

W czasie wojny trzydziestoletniej i potem siedmioletniej Siechnice zostały całkowicie zniszczone. Spłonęły całkowicie w 1675. Ponowny pożar, tym razem częściowy, zniszczył miejscowość w 1792 razem z karczmą. Była zalana w czasie wielkich powodzi odrzańskich w 1578 i 1785. Z powodu stałego zagrożenia powodziowego już od XIV wieku budowano wały przeciwpowodziowe i kanały.

Pierwszy most na Oławie powstał jeszcze przed rokiem 1785. W 1833, gdy otwarto szkołę katolicką, mieszkało w Siechnicach 638 osób, istniało 37 domów oraz szpital, młyn, 3 wiatraki i karczmy, swoje zakłady prowadziło 14 rzemieślników. Wraz z rozwojem przemysłu sukienniczego rolnictwo przestawiło się na hodowlę owiec.

Szybki rozwój wiązał się jednak z industrializacją. W 1909 miejscowość przecięła linia kolejowa z Wrocławia do Opola przez Jelcz. Zlokalizowano tu elektrownię (późniejsza elektrociepłownia "Czechnica") oraz wytwórnię karbidu, która z czasem przekształciła się w fabrykę żelazostopów i materiałów spawalniczych. Założony w latach 20. XX wieku rolniczy instytut hodowli zwierząt (istniał do 2000) współpracował z Uniwersytetem Wrocławskim. W 1937 roku liczba mieszkańców wynosiła już 1500. W 1936 władze nazistowskie urzędowo zmieniły nazwę na „bardziej niemiecką”: Kraftborn. W okresie wojennym stacjonowała tutaj jednostka obrony przeciwlotniczej leichte Heimat-Flak-Batterie 49/IV (lekka bateria artylerii).

W 1945 zasiedlili ją polscy przesiedleńcy z przedwojennego powiatu Gródek Jagielloński koło Lwowa.

Z dniem 1 stycznia 1997 Siechnice uzyskały prawa miejskie. W tym samym roku poważnie ucierpiały w czasie wielkiej powodzi na Śląsku.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Siechnic w 2014 roku [9].
Piramida wieku Siechnice.png

Szkolnictwo[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się przedszkole publiczne pięciooddziałowe, Szkoła Podstawowa im.Mikołaja Kopernika oraz Gminne Gimnazjum im.Ks. Anny z Przemyślidów.

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Elektrociepłownia "Czechnica" w Siechnicach - widok od ul. Kolejowej

Do roku 1995 działała zbrojeniowa huta stali chromowej (pod nazwą Zakład nr 2 Huty Łaziska w Siechnicach) – pozostałością po niej jest wielka hałda usypana z popiołów i odpadów produkcyjnych zakładu. Materiał ten zawiera duże ilości metali ciężkich, a znajduje się w odległości 300 metrów od terenów wodonośnych Wrocławia. Od roku 2012 hałda jest likwidowana. Samą hutę zamknięto w wyniku protestów mieszkańców Wrocławia. W latach 80. ruch Wolność i Pokój rozpoczął walkę o zamknięcie huty, która zatruwała leżące tuż obok tereny wodonośne dla Wrocławia. W 1988 rząd postanowił hutę zamknąć. Likwidacja skończyła się w 1995, a hałdę przejęła firma Gurex.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Siechnice położone są przy drodze krajowej nr 94 Wrocław – Opole; 10–12 km od węzłów autostradowych autostrady A4 (E-40) w Bielanach Wrocławskich i Krajkowie; 13 km od centrum Wrocławia. Przez miejscowość przechodzi także linia kolejowa Wrocław – Jelcz-Laskowice. Stacja kolejowa znajduje się w okolicach centrum miejscowości i odjeżdżają z niej bezpośrednie pociągi do Wrocławia oraz Jelcza-Laskowic (przez Kotowice, Czernicę). Czas jazdy koleją do Wrocławia wynosi 12–15 minut. Do Siechnic kursuje komunikacja podmiejska obsługiwana przez konsorcjum firm Sevibus-DLA.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Gmina Siechnice w liczbach wg stanu na dzień 31.01.2015
  2. M. Choroś, Ł. Jarczak, Słownik nazw miejscowych Dolnego Śląska, Opole 1995, s. 104.
  3. Na mocy §5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2009 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta (Dz. U. z 2009 r. Nr 120, poz. 1000).
  4. Według danych z UM Siechnice
  5. Georg Korn, "Breslauer Urkundenbuch", Erster Theil, Breslau, Verlag von Wilhelm Gottlieb Korn 1870, str.14.
  6. a b c Paul Hefftner: Ursprung und Bedeutung der Ortsnamen im Stadt und Landkreise Breslau. Breslau: Ferdinand Hirt, 1910, s. 164.
  7. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  8. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  9. http://www.polskawliczbach.pl/Siechnice, w oparciu o dane GUS.
  10. Wokół Wrocławia. Grzegorz Zwoliński (red.). Wrocław: Studio PLAN, 2012. ISBN 978-83-62645-47-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]