Prochowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prochowice
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Ratusz w Prochowicach
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat legnicki
Gmina Prochowice
Prawa miejskie 1280
Burmistrz Alicja Sielicka
Powierzchnia 9,85 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

3577[1]
363,1 os./km²
Strefa numeracyjna +48 76
Kod pocztowy 59-230
Tablice rejestracyjne DLE
Położenie na mapie gminy Prochowice
Mapa konturowa gminy Prochowice, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Prochowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Prochowice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Prochowice”
Położenie na mapie powiatu legnickiego
Mapa konturowa powiatu legnickiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Prochowice”
Ziemia51°16′27″N 16°21′54″E/51,274167 16,365000
TERC (TERYT) 0209074
SIMC 0954171
Urząd miejski
Rynek 1
59-230 Prochowice
Strona internetowa

Prochowice (pol. hist. Parchwice[2], niem. Parchwitz[3]) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie legnickim, nad rzeką Kaczawą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prochowice. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. legnickiego. Historycznie leży na Dolnym Śląsku.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 3577 mieszkańców[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Parchwice wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 r. wydanym w języku polskim w Berlinie[4].

Metryka miejscowości sięga średniowiecza. W dokumencie z 1217 roku wydanym przez biskupa wrocławskiego Lorenza miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej, staropolskiej formie „Parchovici”[5]. Szwajcarski kartograf i geograf Mateusz Merian w swoim dziele Topographia wydanym w 1650 r. podaje dwie zgermanizowane formy nazwy miejscowości: Prachwitz oraz Prachowitz[6].

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wymienia dwie nazwy miejscowości - Parchwice oraz zgermanizowaną Parchwitz[2] W 1750 roku polska nazwa "Parchwice" wymieniona jest w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska[4].

Polską nazwę miejscowości w formie Partowice w książce Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[7].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Miasto leży na skrzyżowaniu dróg krajowych:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Panorama miasta na rycinie z 1738 roku według rysunku Friedricha Bernharda Wernera

Prochowice założone zostały w początkach XIII wieku, na terenie bardzo dobrym dla obrony, w rozwidleniu ważnych szlaków komunikacyjnych WrocławZgorzelec i WrocławGłogów. Mieszkańcy zajmowali się głównie rybołówstwem, myślistwem, rzemiosłem, hodowlą bydła i rolnictwem. Właścicielem osady w XIII w. był palatyn Legnicy Iko[2]wasal księcia Bolesława Rogatki. Siedzibą właściciela był drewniany gród obronny, być może stojący na miejscu późniejszego zamku. W 1280 r. osada otrzymała prawa miejskie, potwierdzone przez Bolka I Świdnickiego w 1293 r.

W latach 1374–1814 miasto posiadało monopol na handel solą w okolicy. W 1424 r. Wzmiankowano miejscowy ratusz, a w 1426 r. Ukończono murowaną budowę kościoła Św. Andrzeja. Po dewastacji przez husytów 11 października 1428 r.[8] Prochowice został obwarowane. Mury miejskie wznoszono w latach 1430 -1450.[9]

środkowa część Dolnego Śląska szczególnie dotkliwie i ciężko zniosła przebieg wojny trzydziestoletniej

W obrębie umocnień funkcjonowało pięć wejść/wież: legnicka, głogowska, wołowska, wrocławska i furta browarna.

W 1945 roku o Prochowice trwały zacięte walki. Po raz pierwszy miasto zostało zajęte 30 stycznia przez oddziały 4 armii pancernej 1 Frontu Ukraińskiego, jednak Niemcom udało się odbić miasto. Ostatecznie zostało zdobyte przez jednostki radzieckie 8 lutego[10]. W 1945 r. miasto zostało włączone do Polski. Dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec.

W 1966 r. na skwerze przed Urzędem Miejskim odsłonięto głaz pamiątkowy ku czci żołnierzy radzieckich, którzy zdobywali miasto w 1945 r.[10]

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Poewangelicki kościół św. Andrzeja z XIV/XV w., przebud. w 1864 r.
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela z 1847 r., widok od ul. Pocztowej
Rynek w Prochowicach

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[11]:

  • ośrodek historyczny miasta
  • zespół zamkowy:
    • zamek, z XIII–XIV w., przebudowany w 1550 r. i w XIX w.
    • park, z XVII w, zmiany w czwartej ćw. XIX w.
  • kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. kościół pw. św. Andrzeja, z XIV/XV w., przebudowany w 1864 r.
  • kościół pw. św. Jana Chrzciciela, z 1847 r., ul. Legnicka
  • ratusz, z k. XVIII w., przebudowany XX w.
  • kaplica cmentarna, ul. Wrocławska, z drugiej poł. XIX w.
  • mury miejskie (fragmenty), z pocz. XIV w., przebudowany w XIX w.
  • dom, ul. Kochanowskiego 24, z 1900 r.
  • dom, ul. Legnicka 28, z XIX/XX w.
  • dawny spichrz, ob. dom, ul. Legnicka 33, z 1905 r.
  • dom, Rynek 6, z drugiej poł. XIX w.
  • dom, Rynek 10, z końca XIX w.
  • dom, Rynek 11, z końca XIX w.
  • dom, Rynek 12, z drugiej poł. XIX w.
  • dom, Rynek 13, z drugiej poł. XIX w.
  • dom, Rynek 14, z drugiej poł. XIX w.
  • dom, Rynek 29, z 1588 r., przebudowany w XIX/XX w.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Prochowic w 2014 roku[12].
Piramida wieku Prochowice.png

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście istnieje klub piłki nożnej "Prochowiczanka"[13], który w sezonie 2010/2011 wywalczył awans do III ligi dolnośląsko-lubuskiej. Istnieje również Klub Taneczny "Impuls" Prochowice.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Prochowic mieści się dekanat Prochowice wraz z parafią rzymskokatolicką św. Jana Chrzciciela. Działalność religijną prowadzi także Zbór Świadków Jehowy[14]

Partnerstwo[edytuj | edytuj kod]

Miasto Kraj Data podpisania umowy
Warburg Niemcy 25 lutego 1997

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-14].
  2. a b c Parchwice w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego Tom VII, s. 862
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  4. a b Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750
  5. Colmar Grünhagen 1866 ↓, s. 98.
  6. Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae. Merian, Frankfurt am Main 1650, s. 171.
  7. Józef Lompa, Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej, Głogówek 1847, s. 15.
  8. Johann Georg Knie: Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuss. Provinz Schlesien. Breslau 1845, S. 893f.
  9. https://prochowice.com/historia/
  10. a b Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945, Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, s. 402
  11. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 96-97. [dostęp 1 września 2012].
  12. Prochowice w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-06] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  13. KLUB SPORTOWY PROCHOWICZANKA PROCHOWICE.
  14. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-01-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Colmar Grünhagen: Regesten zur Schleisischen Geschichte. Breslau: Josef Max & COMP., 1866.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]