Prusice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Prusice
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Renesansowy ratusz z ok. 1600 r.
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

trzebnicki

Gmina

Prusice

Aglomeracja

wrocławska

Prawa miejskie

1287 - 1951, 2000

Burmistrz

Igor Bandrowicz

Powierzchnia

10,94 km²

Wysokość

96 – 153[potrzebny przypis] m n.p.m.

Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość


2241[1]
204,8 os./km²

Kod pocztowy

55-110

Tablice rejestracyjne

DTR

Położenie na mapie gminy Prusice
Mapa konturowa gminy Prusice, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Prusice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Prusice”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Prusice”
Położenie na mapie powiatu trzebnickiego
Mapa konturowa powiatu trzebnickiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Prusice”
Ziemia51°22′14″N 16°57′35″E/51,370556 16,959722
TERC (TERYT)

0220024

SIMC

0879914

Strona internetowa

Prusice (niem. Prausnitz[2]) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prusice.

Lokalny ośrodek handlowo-usługowy regionu rolniczego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 2241 mieszkańców[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W 1295 r. w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) miejscowość wymieniona jest jako Prusnicza[3].

Nazwę miejscowości w zlatynizowanych staropolskich formach "Pruzicz"[4] oraz "opidio Prusicz"[5] wymienia spisany ok. 1300 roku średniowieczny łaciński utwór opisujący żywot świętej Jadwigi Vita Sanctae Hedwigis. W roku 1613 śląski regionalista i historyk Mikołaj Henel z Prudnika wymienił miejscowość w swoim dziele o geografii Śląska pt. Silesiographia podając jej łacińską nazwę: Prausnitium[6].

Polską nazwę miejscowości w formie Pruśnica w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[7]. W 1896 roku polską nazwę Prusice oraz niemiecką Prausnitz wymienia śląski pisarz Konstanty Damrot. Podaje on także starsze nazwy z łacińskich dokumentów z 1253 Prusicz oraz z 1288 Prusnicz[8].

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany na przełomie XIX i XX wieku notuje nazwę miasta pod polskimi nazwami Prusice oraz niemiecką Prausnitz[9].

Po II wojnie światowej dla stacji kolejowej w Prusicach przejściowo używano nazwy Prusznica[10].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Widok na południowo-zachodnią pierzeję rynku

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1136 r, następnie w 1253 Prusice są wymieniane jako osada targowa. W 1254 Henryk III wrocławski buduje tu zamek. Osada prawa miejskie otrzymała w 1287 r. Henryk II Pobożny rozbudował zamek, który został przebudowany w XVI w. W XIV w. miasto zostaje otoczone ceglanymi murami miejskimi, na początku tego wieku miasto przeszło z księstwa głogowskiego do oleśnickiego. W 1432 zostało spalone przez husytów, w 1492 przeszło pod panowanie korony czeskiej. Ludność dziesiątkowały wojny m.in. trzydziestoletnia i siedmioletnia, nawiedzały je epidemie i pożary. W XVIII w. stały się znacznym ośrodkiem przędzalniczym[11]. W czasie II wojny światowej podobóz obozu koncentracyjnego Groß-Rosen. Prusice utraciły prawa miejskie w 1951 r.[12], a odzyskały je w 2000 r.[13] W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Prusic w 2014 roku[14].
Piramida wieku Prusice.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[15]:

inne zabytki:

  • fragmenty gotyckich murów miejskich i zamkowych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-14].
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262)
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. "Monumenta Poloniae Historica", Tom IV, Akademia Umiejętności w Krakowie, Lwów 1884, "Vita Sanctae Hedwigis", str. 600.
  5. "Monumenta Poloniae Historica", Tom IV, Akademia Umiejętności w Krakowie, Lwów 1884, "Vita Sanctae Hedwigis", str. 624.
  6. Detlef Haberland: Die „Silesiographia” und „Breslo-Graphia” von Nicolaus Henel von Hennenfeld. Arkadiusz Cencora, Diana Codogni-Łańcucka. Wrocław: Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu, 2011, s. 180. ISBN 978-83-910595-2-4.
  7. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, str.19.
  8. Konstanty Damrot, "Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung : mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen : Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde", Verlag von Felix Kasprzyk, Beuthen 1896
  9. Legnica w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego Tom IX, str.78
  10. taka nazwa w rozkładzie jazdy wrocławskiej kolei wąskotorowej na sezon 1946/1947
  11. Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas, Dolny Śląsk - przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977, s. 438.
  12. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 marca 1951 r. w sprawie zniesienia miasta Prusice w powiecie milickim, województwie wrocławskim, Dz.U. nr 13 poz. 103
  13. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie nadania statusu miasta miejscowościom oraz zmiany granic miast, Dz.U. nr 110 poz. 1268
  14. Prusice w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-01-06] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  15. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 176. [dostęp 2012-10-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czesław Cetwiński, 1987. Zabytki architektury w województwie wrocławskim. Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]