Wiązów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Wiązów (ujednoznacznienie).
Wiązów
Ratusz we Wiązowie
Ratusz we Wiązowie
Herb
Herb Wiązowa
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat strzeliński
Gmina Wiązów
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1252
Burmistrz Jerzy Krochmalny
Powierzchnia 9,16 km²
Wysokość 141 – 161[potrzebny przypis] m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

2 327
254 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 71
Kod pocztowy 57-100 oraz 57-120
Tablice rejestracyjne DST
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Wiązów
Wiązów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wiązów
Wiązów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Wiązów
Wiązów
Ziemia 50°48′55″N 17°12′13″E/50,815278 17,203611
TERC
(TERYT)
5020117054
SIMC 0987437
Urząd miejski
pl. Wolności 37
57-120 Wiązów
Strona internetowa

Wiązów (łac. Vansovia, niem. Wansen) – miasto leżące na Dolnym Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, nad Oławą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wiązów.

Nazwa[edytuj]

Znaczenie nazwy miejscowości nie jest jednoznaczne i istnieją dwie teorie na ten temat. Pierwsza wywodzi ją od polskiej nazwy oznaczającej drzewo "wiąz"[1], a druga od zwierzęcia "wąż"[2]. Obie przytacza śląski pisarz Konstanty Damrot w swojej pracy o śląskim nazewnictwie z 1896 roku wydanej w Bytomiu we fragmentach - "von wiąz - Ulme" (...) auch von wąż - die Schlange (...)"[2].

Podaje on także trzy nazwy: dwie polskie "Wiąz", "Więzów" oraz niemiecką "Wansen". Cytuje również szereg nazw zanotowanych w średniowiecznych, łacińskich dokumentach: 1155 Venzovici oraz Wenzouici, 1227 Wanzow, 1483 Wanzaw[2]. Miejscowość wymieniona została w łacińskim dokumencie z 1285 roku wydanym przez kancelarię biskupa wrocławskiego Tomasza gdzie zanotowano ją w zlatynizowanej, staropolskiej formie - „Wansow”[3]

Podobne pochodzenie nazwy podaje również Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako najwcześniejszą zanotowaną nazwę miejscowości Wanzow podając jej znaczenie "Ulmen oder Rusterort" - "miejscowość wiązu, brzostu"[1]. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod nazwą łacińską Vansovia oraz nazwą zgermanizowaną Wansen[4].

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o Wiązowie pochodzą z roku 1155, była to wtedy wieś należąca do kapituły wrocławskiej[5]. Prawa miejskie otrzymał w roku 1250 z nadania księcia Henryka III Białego[5]. Miasto było położone na lokalnym szlaku handlowym ze Strzelina do Brzegu, od roku 1352 było pod panowaniem czeskim, a od 1742 pod pruskim[5]. W 1910 r. Wiązów otrzymał połączenie kolejowe z Brzegiem. W 1945 r. zniszczony w ok. 30% i przyłączony do Polski. Jego dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego.

Według danych z 31 grudnia 2013 miasto liczyło 2 327 mieszkańców[6]. W roku 1997 została uruchomiona nowoczesna oczyszczalnia ścieków zrealizowana na podstawie najnowocześniejszych opracowań Politechniki Wrocławskiej.

Położenie[edytuj]

Główną rzeką miasta jest Oława. Inne, mniejsze cieki wodne to Babica, Łękawka i Młynówka - wszystkie uchodzące do Oławy na terenie miasta.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • miasto
  • Kościół pw. św. Mikołaja, z XIII w., przebudowany w XV w., XVIII w., i w l. 1914-17
  • wieża ratusza, z l. 1574-85 - XVI w.
  • budynki prepozytury dóbr biskupich, ul. Biskupicka 3 i 3a, z pierwszej poł. XVIII w.:
    • dom zarządcy
    • budynek mieszkalno-gospodarczy.

inne zabytki:

  • ratusz z 1840 r.
  • kościół ewangelicki z l. 1845-47, po 1945 r. zrujnowany.

Demografia[edytuj]

Dane z 31 grudnia 2013[6]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 2 327 100 1 216 52,2 1 111 47,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
254 133 121

Piramida wieku mieszkańców Wiązowa w 2014 roku[8].

Piramida wieku Wiazow.png

Transport[edytuj]

Główną drogą kołową jest przebiegająca przez miasto droga krajowa nr 39. Przebiega tędy również nieczynna obecnie linia kolejowa nr 304 ze stacją kolejową Wiązów.

Wiązów w kulturze[edytuj]

Niektóre sceny seriali Warto kochać (2005-2006) oraz Rajskie klimaty (2009) były realizowane we Wiązowie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 9.
  2. a b c Konstanty Damrot: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung: mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen: Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde. Beuthen: Verlag von Felix Kasprzyk, 1896, s. 180.
  3. Colmar Grünhagen 1870 ↓, s. 219.
  4. Johann Knie 1830 ↓, s. 1056.
  5. a b c Józef Pilch: Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2005, s. 389. ISBN 83-213-4366-X.
  6. a b Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r. Stan w dniu 31 XII
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2.10.2012]. s. 150.
  8. http://www.polskawliczbach.pl/Wiazow, w oparciu o dane GUS.

Bibliografia[edytuj]

  • Colmar Grünhagen: Codex Diplomaticus Silesiae T.9 Urkunden der Stadt Brieg. Breslau: Josef Max & COMP., 1870.
  • Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schliesen.... Breslau: Barth und Comp., 1830.
  • Józef Pilch, "Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska", Warszawa, Wydawnictwo Arkady, 2005, ISBN 83-213-4366-X.

Linki zewnętrzne[edytuj]