Zawidów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Zawidów (ujednoznacznienie).
Zawidów
miasto i gmina
Ilustracja
Rynek w Zawidowie
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat zgorzelecki
Data założenia ok. V–VI wiek
Prawa miejskie 1255
Burmistrz Robert Łężny
Powierzchnia 6,07 km²
Wysokość 235 m n.p.m.
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

4180[1]
688,6 os./km²
Strefa numeracyjna +48 75
Kod pocztowy 59-970
Tablice rejestracyjne DZG
Położenie na mapie powiatu zgorzeleckiego
Mapa konturowa powiatu zgorzeleckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Zawidów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Zawidów”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Zawidów”
Ziemia51°01′34,14″N 15°03′44,58″E/51,026150 15,062383
TERC (TERYT) 0225011
SIMC 0936523
Urząd miejski
pl. Zwycięstwa 21/22
59-970 Zawidów
Strona internetowa
BIP
Wynik badań archeologicznych na grodzisku w Zawidowie

Zawidów (niem. Seidenberg) – miasto na Łużycach Górnych, w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim.

W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Zawidów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego. Obecnie miasto stanowi samodzielną gminę miejską Zawidów.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 4180 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leży na Pogórzu Izerskim, na wysokości 247 m n.p.m., w pobliżu granicy z Niemcami – 12 km na południowy wschód od Zgorzelca, od południa graniczy z czeską gminą Habartice. Sąsiaduje z gminą Sulików.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[2] Zawidów ma obszar 6,07 km², w tym: użytki rolne: 68%, użytki leśne: 5%. Miasto stanowi 0,72% powierzchni powiatu.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Zawidowa jest ściśle związana z historią Łużyc Górnych. Pierwszymi mieszkańcami tych ziem byli Słowianie połabscy, a od początku naszej ery ich potomkowie – Serbołużyczanie. Prawdopodobnie na przełomie IX/X w. na terenie dzisiejszej Góry Zamkowej zbudowano grodzisko cyplowate, do dziś wyraźnie widoczne w terenie[5]. W X wieku włączono Łużyce Górne do Polski, a pierwsza wzmianka o Zawidowie pojawiła się w 1186[3]. Łużyce Górne były własnością Polski do XIV wieku, po czym przeszły we władanie Czech. Znaczna część zabudowy została zniszczona podczas wojny husyckiej w 1433, natomiast w 1638 miasto zmieniło swój status na lenno elektorów saskich. Po wojnie trzydziestoletniej osiedlili się tu czescy emigranci religijni, na przełomie XVII/XVIII w. powstał tu znaczny ośrodek sukiennictwa. W 1848 powstała pierwsza fabryka sukna, a w 1854 fabryka wyrobów jedwabniczych[3].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Zawidowa w 2014 roku[6].
Piramida wieku Zawidow.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Hotel z gospodą, pl. Zwycięstwa 16/17

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • miasto
  • kościół ewangelicki, obecnie istnieje tylko wieża
  • dom, pl. Zwycięstwa 15, z drugiej poł. XVIII w., XIX w.
  • hotel z restauracją, pl. Zwycięstwa 16–17, z pierwszej poł. XIX w., XIX/XX w.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym organizatorem imprez kulturalnych w mieście jest Ośrodek Kultury z biblioteką i Gminnym Centrum Informacji. Ośrodek Kultury prowadzi działalność oświatowo-wychowawczo-rekreacyjną w formie systematycznych zajęć dla dzieci i młodzieży. Ponadto jest organizatorem wielu imprez kulturalnych.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez miasteczko przebiega droga wojewódzka 355. W miasteczku znajdowało się dawne przejście graniczne Zawidów-Habartice

Transport publiczny[edytuj | edytuj kod]

Miasteczko posiada połączenie autobusowe firm:

  • Astel
  • PKS w Lubaniu Sp. z o.o.
  • Bieleccy

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

W miasteczku znajduje się dawny dworzec kolejowy w Zawidowie.

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Na obszarze miasta znajdują się większe czynne przedsiębiorstwa:

  • ZAWITEX sp. z o.o. – producent dodatków krawieckich
  • FAMAZ fabryka maszyn budowlanych

Poza tym: Gminna spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” – drobny handel, Bank Spółdzielczy i PKO oraz kilka prywatnych firm produkcyjnych, usługowych i handlowych.

W okolicy Zawidowa znajduje się odkrywkowa kopalnia węgla brunatnego i elektrownia „Turów” w Bogatyni.

Inwestycje[edytuj | edytuj kod]

Głównym zadaniem władz Zawidowa jest realizowanie programu ekologicznej sanacji. W październiku 2005 ukończono prace kanalizacyjne – miasto jest w 99,9% skanalizowane i w 100% posiada wodociąg. W styczniu 2006 została otwarta nowa mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków o przepustowości 1100 m³. Oczyszczalnia oczyszcza ścieki z Zawidowa, Sulikowa i czeskiej gminy Habartice. W 2007 kompleksowo zmodernizowano Zakład Uzdatniania Wody. Miasto modernizuje obiekty sportowe.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Sulików, Zgorzelec. Gmina graniczy z Czechami.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-07-15].
  2. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  3. a b c Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas, Dolny Śląsk - przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977, s. 319. Błąd w przypisach: Nieprawidłowy znacznik <ref>; nazwę „dolnyslask” zdefiniowano więcej niż raz z różną zawartością
    BŁĄD PRZYPISÓW
  4. Dz.U. z 1972 r. nr 50, poz. 327
  5. Szymon Zdziebłowski, Grodzisko w Zawidowie starsze o kilkaset lat, Archeologia Żywa, 25 lipca 2020 [dostęp 2020-08-19] (pol.).
  6. Zawidów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-06] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 258. [dostęp 11.11.2012].
  8. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2014-06-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]