Okrągły Stół (historia Polski)
Z Wikipedii
Rozmowy Okrągłego Stołu – rozmowy prowadzone w pierwszej połowie 1989 roku przez przedstawicieli władz PRL, opozycji i Kościoła, w wyniku których rozpoczęła się transformacja ustrojowa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Spis treści |
[edytuj] Historia obrad
Rozmowy rozpoczęły się 6 lutego 1989 o godzinie 14:23, a zakończyły 5 kwietnia tego samego roku. Prowadzone były w kilku miejscach, a ich rozpoczęcie i zakończenie odbyło się w siedzibie Urzędu Rady Ministrów PRL w Pałacu Namiestnikowskim w Warszawie. W obradach wszystkich zespołów brały udział 452 osoby. Pomysł zorganizowania rozmów między władzą a opozycją pojawił się na kilka lat przed rozpoczęciem obrad. Jednak idea zorganizowania Okrągłego Stołu została po raz pierwszy sformułowana dopiero 16 sierpnia 1988 r. podczas spotkania gen. Czesława Kiszczaka z Lechem Wałęsą[1]. Warunkiem rozpoczęcia obrad miało być wygaszenie zorganizowanej przez „Solidarność” fali strajków.
Obrady toczone były w trzech głównych zespołach:
- ds. gospodarki i polityki społecznej (przewodniczący: Władysław Baka PZPR i Witold Trzeciakowski Solidarność)
- ds. reform politycznych (przewodniczący: Janusz Reykowski PZPR i Bronisław Geremek Solidarność)
- ds. pluralizmu związkowego (przewodniczący: Aleksander Kwaśniewski PZPR, Tadeusz Mazowiecki Solidarność i Romuald Sosnowski OPZZ).
[edytuj] Uczestnicy obrad głównych[2]
[edytuj] Strona rządowo-koalicyjna
Uczestnicy po stronie rządowej to:
[edytuj] Strona solidarnościowo-opozycyjna
Uczestnicy po stronie opozycyjnej to:
[edytuj] Obserwatorzy kościelni
- ks. Bronisław Dembowski
- bp Janusz Narzyński – biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce
- ks. Alojzy Orszulik
[edytuj] Rzecznicy prasowi
[edytuj] Postanowienia
- utworzenie Senatu z liczbą 100 senatorów; wybory większościowe (po 2 senatorów z każdego województwa, a w woj. warszawskim i katowickim po 3);
- parytetowe wybory do Sejmu – 65% miejsc (299 mandatów) miało być zagwarantowane dla PZPR, ZSL i SD (60%) oraz dla prokomunistycznych organizacji katolików – PAX, UChS i PZKS (5%). Ważny jest fakt, iż liczbę 299 podzielono na 264 i 35 z czego pierwsze były obsadzane w wyniku wyborów w okręgach wielomandatowych, a drugie z tzw. listy krajowej, na której znajdowali się najbardziej znani przedstawiciele partyjni; o pozostałe 35% miejsc (161 mandatów) mieli walczyć w wolnych wyborach kandydaci bezpartyjni;
- utworzenie urzędu Prezydenta PRL; wybieranego przez Zgromadzenie Narodowe na 5-letnią kadencję;
- zmiana Prawa o stowarzyszeniach, która umożliwiłaby rejestrację Solidarności;
- dostęp opozycji do mediów (np. raz w tygodniu półgodzinna audycja w TVP, reaktywowanie "Tygodnika Solidarność");
- przyjęcie "Stanowiska w sprawie polityki społecznej i gospodarczej oraz reform systemowych" jednak bez większych konkretów w sprawie reform gospodarczych.
Przypisy
- ↑ "W połowie października br. rozpoczną się obrady Okrągłego Stołu" [w:] Trybuna Ludu, 18 września 1988 r, s.1
- ↑ Andrzej Garlicki: Rycerze Okrągłego Stołu. Warszawa: Czytelnik, 2004, ss. 236-237. ISBN 83-07-02970-8.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Andrzej Garlicki, Rycerze Okrągłego Stołu. Wyd. Czytelnik, Warszawa 2004, ss. 250. ISBN 83-07-02970-8
[edytuj] Literatura
- Okrągły Stół. Opracował Krzysztof Dubiński. Wyd. Krajowa Agencja Promocyjna, Warszawa 1999, ss. 576. ISBN 83-88074-01-6
- Postanowienia Okrągłego Stołu. Wyd. NSZZ „Solidarność” Region Warmińsko-Mazurski, Olsztyn 1989, ss. 272.
- Krzysztof Dubiński, Magdalenka. Transakcja epoki. Notatki z poufnych spotkań Kiszczak-Wałęsa. Wyd. Sylwa, Warszawa 1990, ss. 223. ISBN 83-85167-06-4
- Konstanty Gebert, Mebel. Wyd. Aneks, Londyn 1990, ss. 119. ISBN 0 906601 73 8
- Mariusz Gulczyński, Kreowanie demokracji. Z dysput o celach i metodach polskiej transformacji. Wyd. ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa 2008, ss. 309 (lub 341). ISBN 978-83-60197-67-7
- Peter Raina, Droga do „Okrągłego Stołu”. Zakulisowe rozmowy przygotowawcze. Wyd. von borowiecky, Warszawa 1999, ss. 371. ISBN 83-87689-09-2
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Obrady okrągłego stołu - Muzeum Historii Polski

