Lew Landau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lew Dawidowicz Landau
Lew Dawidowicz Landau
Data i miejsce urodzenia 22 stycznia 1908
Baku
Data i miejsce śmierci 1 kwietnia 1968
Moskwa
Zawód fizyk
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lew Dawidowicz Landau (ros. Лев Давидович Ландау, ur. 22 stycznia 1908 w Baku, zm. 1 kwietnia 1968 w Moskwie) – fizyk rosyjski, laureat nagrody Nobla z fizyki (1962) za teorie materii skondensowanej, w szczególności ciekłego helu.

Był wszechstronnym teoretykiem, zajmując się między innymi: fenomenami nadciekłości i nadprzewodnictwa, elektrodynamiką kwantową, fizyką jądrową i fizyką cząstek elementarnych. Był twórcą teorii przemiany fazowej drugiego rodzaju (przemiana lambda)[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Lew Landau jako dziecko z ojcem, matką i siostrą (rok 1910)

Urodził się w żydowskiej rodzinie. Jego ojciec był inżynierem pracującym na polach naftowych w Baku, matka miała wykształcenie medyczne.

Landau jako dziecko był matematycznym geniuszem. Mając 14 lat rozpoczął w roku 1922 studia na uniwersytecie w Baku, studiując chemię, fizykę i matematykę. Po dwóch latach studiów, w roku 1924, przeniósł się na Leningradzki Uniwersytet Państwowy. Ukończył studia w roku 1927 i rozpoczął pracę w leningradzkim Instytucie Fizyczno-Technicznym[1][2].

W roku 1929 wyjechał na dwa lata za granicę, do Niemiec, Szwajcarii, Holandii, Anglii, Belgii i Danii. W Kopenhadze pracował z Nielsem Bohrem w jego instytucie[3]. W Niemczech najważniejsza była jego praca na Uniwersytecie w Getyndze.

W roku 1932 wrócił do ZSRR i przeniósł się do Charkowa (wtedy stolicy Ukrainy), gdzie został szefem Działu Teorii Ukraińskiego Instytutu Technicznego (UFTI). W tym samym czasie wykładał fizykę teoretyczną w Charkowskim Instytucie Inżynierii Mechanicznej. W roku 1934 otrzymał doktorat z nauk fizycznych i matematycznych. Jego niezwykle owocna praca zapewniła mu w roku 1935 stanowisko profesora i szefa wydziału fizyki na Uniwersytecie Charkowskim. W roku 1937 przeniósł się do Moskwy, gdzie został szefem Działu Teorii w Instytucie Fizycznym Akademii Nauk ZSRR.

Aresztowany w czasie stalinowskiej Wielkiej Czystki w roku 1938, między innymi za napisanie, z dwoma innymi fizykami, ulotki potępiającej reżim Stalina i mordercze czystki NKWD (do dzisiaj toczą się spory, jaki dokładnie był udział Landaua w napisaniu tej ulotki). Zwolniony rok później, po staraniach Piotra Kapicy, który zagroził przerwaniem wszelkiej pracy naukowej, jeżeli Landau nie będzie uwolniony. Po wyjściu z więzienia otrzymał posadę w Instytucie Problemów Fizycznych.

Brał czynny udział w stworzeniu przez ZSRR broni atomowej. Zdając sobie sprawę z sytuacji, panującej wówczas w ZSRR, i będąc w realnym zagrożeniu, poprawnie wykonywał powierzone mu zadania, nie przejawiał jednak własnej inicjatywy[4]. Za udział w projekcie otrzymał dwie Nagrody Stalina (1949 i 1953) i nagrodę Bohatera Pracy Socjalistycznej w roku 1954.

Lew Landau i Jewgienij M. Lifszyc są współautorami monumentalnego Kursu Fizyki Teoretycznej, który stanowi wprowadzenie na poziomie uniwersyteckim do całej dziedziny fizyki. Rozpoczęli wydawanie ośmiu tomów kursu w latach trzydziestych, a zakończyli w latach pięćdziesiątych[5]

W roku 1962 miał ciężki wypadek samochodowy, po którym nie mógł już kontynuować kariery naukowej.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Lev Landau - Facts (ang.). W: The Nobel Prize in Physics 1962 [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-02-17]., Biographical; No Lecture was delivered by Professor L.D. Landau
  2. 2,0 2,1 2,2 Alexei Kojevnikov: Lev Davidovich Landau (ang.). W: Encyclopædia Britannica [on-line]. www.britannica.com. [dostęp 2014-02-17].
  3. Lev Davidovich Landau Facts (ang.). Your Dictionary, © 2010. [dostęp 2014-05-08].
  4. 4,0 4,1 Jacek Hugo-Bader: W rajskiej dolinie wśród zielska. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2010, s. 366-367.
  5. 5,0 5,1 inauthor:"Lev Davidovich Landau. W: Wyszukiwarka www.google.pl [on-line]. [dostęp 2014-02-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]