Clark Gable

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Clark Gable
Clark Gable
Imię i nazwisko William Clark Gable
Data i miejsce urodzenia 1 lutego 1901
Cadiz
Data i miejsce śmierci 16 listopada 1960
Los Angeles
Zawód aktor
Współmałżonek Josephine Dillon, Maria Franklin, Carole Lombard, Sylvia Ashley, Kay Spreckles
Lata aktywności 1924-1960
Odznaczenia
Zaszczytny Krzyż Lotniczy, Medal Lotniczy, American Campaign Medal, European-African-Middle Eastern Campaign Medal, World War II Victory Medal
Strona internetowa

Clark Gable, właśc. William Clark Gable (ur. 1 lutego 1901 w Cadiz, zm. 16 listopada 1960 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy, zwany do śmierci „Królem Hollywood”. Jeden z najbardziej dochodowych aktorów w historii kina[1]. American Film Institute umieścił go na 7. miejscu w rankingu „Największych aktorów wszech czasów”[2].

Życiorys[edytuj]

Pochodził z rodziny farmerskiej Williama Henry'ego Gable'a i Adeline z d. Hershelman, o korzeniach niemieckich. W wieku 16 lat rzucił szkołę i imał się różnych prac. W tym też czasie pokochał teatr. Zatrudnił się w jednym jako chłopiec na posyłki. Ponieważ nie dostawał za to wynagrodzenia, ojciec wysłał go do Oklahomy, by pracował na polach naftowych.

Sytuacja zmieniła się, gdy w wieku 21 lat Gable dostał spadek. Zaczął realizować swe marzenie o teatrze i zawodzie aktora. Zawodu uczyła go Josephine Dillon, którą później poślubił. Dzięki niej zaczął grać małe rólki w niemych filmach. Rozwiedli się w 1930 roku[3].

Lata 30.[edytuj]

Przełomowym wydarzeniem w jego karierze był występ w sztuce The Last Mile. Za swoją rolę otrzymał nagrodę krytyków i został zauważony przez reżyserów. Wywtórnia MGM zaofeorwała mu wówczas kontrakt. Pierwszym dźwiękowym filmem, w którym wystąpił był western The Painted Desert. Przełomem w karierze była rola gangstera w Wolnych duszach. Wkrótce jego partnerkami ekranowymi były m.in. Greta Garbo (Zuzanna Lenox), Jean Harlow (The Secret Six, Kaprys platynowej blondynki, Hold Your man, China seas, Wife vs. Secretary, Saratoga), Norma Shearer (Wolne dusze, Strange interlude, Idiot`s Delight), Myrna Loy (Night Flight, Men in White, Manhattan Melodrama, Wife vs. Secretary, Parnell, Test Pilot, Too hot to handle), a także Joan Crawford z którą współpracował aż 8-krotnie[4].

Gable systematycznie był notowany na liście najbardziej dochodowych gwiazd Hollywood. Zyskał uznanie nie tylko widowni, ale również krytyków. Za udział w pierwszej screwball comedy Ich noce otrzymał w 1934 r. Oscara za najlepszą pierwszoplanową rolę męską[5]. Kolejną nominację do tej prestiżowej nagrody otrzymał już rok później za Bunt na Bounty. Najbardziej jednak widzom kojarzy się z postacią Rhetta Butlera w jednym z najbardziej dochodowych filmów wszech czasów Przeminęło z wiatrem.

Lata 40.[edytuj]

Z powodu śmierci żony, aktorki Carole Lombard w wypadku lotniczym, w 1942 Gable zrezygnował z aktorstwa i wstąpił do wojska, gdzie służył w stopniu majora. W 1945 r. wrócił do Hollywood. Jednakże Przygoda, w której wystąpił u boku Greer Garson okazała się komercyjną klapą. Następne produkcje The Hucksters (z Deborah Kerr) i Homecoming (z Laną Turner) przywróciły jego dawną pozycję w branży filmowej.

Lata 50.[edytuj]

Clark Gable w 1940 roku

Gable znużony graniem ról podobnych do siebie zdecydował się zerwać kontrakt z wytwórnią MGM i kontynuował karierę jako niezależny aktor. Jego pierwsze 2 filmy: przygodowy Soldier of Fortune i western Dwaj z Teksasu odniosły umiarkowany sukces. W 1955 r. razem z Jane Russell i jej mężem Bobem Waterfieldem założyli własną wytwórnię. Jedyny film jaki wyprodukował Gable to The King and Four Queens. U schyłku kariery wystąpił w dobrze przyjętej komedii romantycznej z Doris Day Prymus oraz w filmie wojennym Dramat w głębinach. Konsekwentnie odrzucał propozycje ze strony coraz popularniejszej w USA telewizji.

Schyłek kariery[edytuj]

Lata 60. rozpoczęły się bardzo obiecująco dla „króla Hollywood”. Gable wystąpił u boku Sophii Loren w Zaczęło się w Neapolu. Następny film okazał się zarazem ostatnim w jego karierze. Na planie Skłóconych z życiem w reżyserii Johna Hustona, spotkał się z Marilyn Monroe, która uważała Gable’a za swojego idola z dzieciństwa. Z powodu śmierci Gable nie doczekał premiery filmu[6].

Śmierć i pogrzeb[edytuj]

Zmarł na atak serca 16 listopada 1960 roku, nie doczekawszy narodzin syna Johna Clarka Gable, którego miał z ostatnią żoną Kay Spreckles. Został pochowany na cmentarzu Forest Lawn Memorial Park w Kalifornii, obok swojej trzeciej żony, Carole Lombard. Spekuluje się, że do śmierci aktora mogła doprowadzić restrykcyjna dieta, jaką obrał na potrzeby Skłóconych z życiem (stracił ponad 10 kg) lub też trudna współpraca na planie filmowym[7].

Życie prywatne[edytuj]

Carole Lombard, trzecia żona Gable`a

Przyjaźnił się z James Stewartem, Spencerem Tracy i Robertem Taylorem.

Związany był m.in. z Jean Harlow, Joan Crawford, Virginią Grey czy Grace Kelly.

Na planie Zewu krwi poznał Lorettę Young z którą miał córkę Judy Lewis. Ujawnienie tożsamości dziecka żonatego wówczas Gable’a i znanej z katolickich poglądów Young wywołałoby obyczajowy skandal i złamałoby kariery obu aktorów. Aby temu zapobiec Young wycofała się na kilka miesięcy z życia publicznego, a po potajemnym porodzie oświadczyła, że adoptowała dziecko. Według relacji krewnych Clark Gable tak naprawdę zgwałcił L. Young, a oboje łączył co najwyżej niezobowiązujący flirt[8].Był pięciokrotnie żonaty:

Miejsce w kulturze popularnej[edytuj]

Clark Gable i Groucho Marx w kreskówce Hollywood Steps Out z 1941 roku

Charakterystyczną cechą fizjonomii Gable’a były odstające uszy, a także niewielki wąs typu pencil, które stały się jego znakiem rozpoznawczyml[9].

Był postacią występującą lub wspominaną m.in. w kreskówkach Warner Bros. oraz w serialu Star Trek. Nonszalancka postawa chrupiącego marchewką królika Bugsa inspirowana była sceną z filmu Ich noce. Był inspiracją dla Jerry`ego Siegela i Joe Schustera przy tworzeniu alter-ego Supermana, Clarka Kenta.

Gable był ulubionym aktorem Adolfa Hitlera. Wyznaczył on nagrodę dla człowieka, który pojmałby słynnego aktora[10].

Filmografia[edytuj]

Nagrody i nominacje[edytuj]

Przypisy

  1. Top Ten Money Making Stars Poll, „Wikipedia, the free encyclopedia” [dostęp 2016-04-20] (ang.).
  2. http://www.afi.com/Docs/100years/stars50.pdf
  3. David Bret, Clark Gable: Tormented Star, Da Capo Press, 2008.
  4. JohnJ. Calhuon JohnJ., 10 fascinating facts about Joan Crawford, 23 marca 2015.
  5. Warren G.W. G. Harris Warren G.W. G., Clark Gable, 2002.
  6. http://www.biography.com/people/clark-gable-9304376
  7. Warren G.W. G. Harris Warren G.W. G., Clark Gable, 2002.
  8. Clark Gable Accused Of Raping Co-Star, „BuzzFeed”, BuzzFeed [dostęp 2016-04-20].
  9. The Quick 10: 10 Facts About Clark Gable, „Mental Floss”, Mental Floss [dostęp 2016-04-20].
  10. Warren GW. G Harris Warren GW. G, Clark Gable, 2002.

Linki zewnętrzne[edytuj]