Strażnica WOP Jasienica Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica
Wojsk Ochrony Pogranicza Jasienica Górna

Strażnica Straży Granicznej
w Jasienicy Górnej
Placówka Straży Granicznej
w Jasienicy Górnej
Ilustracja
Strażnica WOP/SG w Jasienicy Górnej (sierpień 2014)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 15 czerwca 2006
Tradycje
Rodowód 227 strażnica WOP Górna Jasienica
236 strażnica WOP Jasienica Górna
26 strażnica WOP Jasienica Górna
1 strażnica WOP Jasienica Górna
2 strażnica WOP lądowa Jasienica Górna
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Jasienicy Górnej
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Jasienicy Górnej
Kontynuacja Strażnica SG w Jasienicy Górnej
Placówka SG w Jasienicy Górnej
Placówka SG w Paczkowie
Placówka SG w Nysie
Placówka SG w Opolu
Dowódcy
Ostatni kpt. Stanisław Janik
Organizacja
Kryptonim Satyryk 8[b], Ilmen 22[c]
Dyslokacja 48-385 Jasienica Górna 71
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 49 komenda odcinka Paczków
73 batalion OP
46 batalion WOP
45 batalion WOP
GB WOP
batalion graniczny WOP w Prudniku
GB WOP
Sudecki Batalion WOP
Sudecki Oddział SG
Śląski Oddział SG
Strażnica WOP Jasienica Górna
Brama wjazdowa (sierpień 2014)
Widok z drogi granica państwa-Jasienica Górna (sierpień 2014)
Maszt radiotelefonu stacjonarnego (sierpień 2014)
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica WOP Jasienica Górna – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica SG w Jasienicy Górnej – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechami.

Placówka SG w Jasienicy Górnej – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej z Czechami.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 49 komendy odcinka Paczków jako 227 strażnica WOP (Górna Jasienica)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 73 batalionu OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 46 batalionu WOP w Paczkowie.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[d], a strażnica WOP Jasienica Górna otrzymała nr 236.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady.

Strażnica II kategorii Górna Jasienica była 26. w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. Podlegała dowódcy 45 batalionu WOP w Prudniku[4][e].

1 stycznia 1960 roku była jako 1. strażnica WOP III kategorii Jasienica Górna.

1 stycznia 1964 roku była jako 2. strażnica WOP lądowa IV kategorii Jasienica Górna. W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[5], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach, a w 1984 roku dowódcy nowo utworzonego batalionu granicznego WOP w Prudniku, jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Jasienicy Górnej[f].

Z dniem 1 listopada 1989 roku rozformowano batalion graniczny WOP w Prudniku i strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Jasienicy Górnej (na czas „P” kadrowa)[f]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy.

23 marca 1991 roku strażnica została podporządkowana dowódcy Sudeckiego Batalionu WOP w Kłodzku[6] i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Sudecki Oddział Straży Granicznej[7] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Jasienicy Górnej. 12 stycznia 2002 roku przeszła w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu. Od 24 sierpnia 2005 roku funkcjonowała jako Placówka Straży Granicznej w Jasienicy Górnej[g] do 14 czerwca 2006 roku, kiedy to została rozformowania. Ochraniany przez placówkę odcinek granicy państwowej, przejęła Placówka Straży Granicznej w Paczkowie. Zgodnie z propozycją Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej obiekt w Jasienicy Górnej był w dalszym ciągu wykorzystywany między innymi przez grupę operacyjno-śledczą oraz pełniona w nim była służba dyżurna przez kierownika zmiany[8]. Następnie obiekt został przekazany gminie i zaadoptowany na mieszkania.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 1 strażnica WOP Jasienica Górna III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 12 607 m od znaku granicznego nr 176/18 (włącznie) do znaku granicznego nr 186/28 (wyłącznie).

Na ochranianym odcinku funkcjonowało przejście graniczne małego ruchu granicznego (mrg) obsługiwanie przez załogę strażnicy[h]:

Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Jasienicy Górnej do 31 października 1989 roku, a od 1 listopada 1989 roku Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Jasienicy Górnej, ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr IV/170 (włącznie) do znaku granicznego nr IV/182 (wył.). W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był do znaku granicznego nr 169/17 na korzyść strażnicy WOP Gierałcice i do znaku granicznego nr 182/1 na korzyść strażnicy WOP Gościce. W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS: Mikulovice (mjr Drahomir Grund) i Vidnava.

Straż Graniczna:
W okresie 16 maja 1991-23 sierpnia 2005 roku, Strażnica SG w Jasienicy Górnej ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr II/170 (włącznie) IV/170 do znaku granicznego nr II/182 (wyłącznie). W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był do znaku granicznego nr 169/17 na korzyść strażnicy SG w Gierałcicach (od 2 stycznia 2003 roku GPK SG w Głuchołazach) i do znaku granicznego nr 182/1 na korzyść strażnicy SG w Gościcach (od 2 stycznia 2003 roku GPK SG w Paczkowie. Linia rozgraniczenia z GPK SG w Głuchołazach przebiegała od znaku granicznego nr II/170 (włącznie Strażnica SG w Jasienicy Górnej) dalej granicą gmin: Głuchołazy, Nysa i Otmuchów. Terytorialny zasięg działania komendanta Strażnicy SG w Jasienicy Górnej obejmował gminę Otmuchów. Funkcjonariusze Strażnicy SG w Jasienicy Górnej pełniąc służbę graniczną przy granicy państwowej w rejonie linii rozgraniczenia z GPK SG w Głuchołazach, prowadzili rozpoznanie od miejscowości Jarnołtów w kierunku znaku granicznego nr II/170, na korzyść sąsiada od znaku granicznego nr II/170 do miejscowości Sławniowice, zwracając uwagę na pola orne przyległe do granicy państwowej. Strażnica SG w Jasienicy Górnej współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP: Mikulivice i Vidnava.

W okresie 24 sierpnia 2005-14 czerwca 2006 roku, Placówka SG w Jasienicy Górnej ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr II/170 (włącznie) do znaku granicznego nr II/182 (wyłącznie). W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był do znaku granicznego nr 169/17 na korzyść Placówki SG w Głuchołazach i do znaku granicznego nr 182/1 na korzyść Placówki SG w Paczkowie. Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP: Mikulivice i Vidnava.

Wydarzenia:

  • Koniec czerwca–początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[i]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[9].
  • 1975 rok, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka po rozformowanej strażnicy WOP Jarnołtów, od znaku granicznego nr 176/18 do znaku granicznego nr IV/170 (włącznie).
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[10].

Straż Graniczna:

  • 19 lutego 1996 roku zostały uruchomione przejścia graniczne małego ruchu granicznego: Kałków-Vidnava i Dziewiętlice-Bernartice, w których odprawę graniczną i celną realizowali funkcjonariusze strażnicy.

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Józef Dziubek (był 1970–1976[11])
  • st. chor. sztab. Edward Frankowski (był 1986–V 1989)
  • ppor. Jacek Murdzek (V 1989–I 1990)
  • kpt. Stanisław Janik (I 1990–1 IV 1991[j])

Komendanci strażnicy SG:

  • kpt. SG/ppłk SG Kazimierz Obczyński (?–?)
  • mjr SG Jerzy Duda (?–23 VIII 2005)

Komendanci placówki SG:

  • mjr SG Jerzy Duda (24 VIII 2005–14 VI 2006) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej, a od 2005 roku placówka Straży Granicznej
  2. Kryptonim strażnicy w latach 1972–1973
  3. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX wieku
  4. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3]
  5. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Wewnętrznych nr 013/WW z 16.06.1956 r. → Jackiewicz 1998 ↓, s. 152
  6. a b Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza Nr 035/Org z dnia 31 lipca 1989 r. (20.06.2001 r. zniesiona została klauzula tajności na „Jawne”) w sprawie zmian etatowych w jednostkach WOP. Na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1989 r. akceptującej kierunki zmian w organizacji jednostek WOP, ujęte w planie restrukturyzacji Wojsk Ochrony Pogranicza oraz zarządzenia organizacyjnego nr 0219/Org. Dyrektora Biura Organizacyjno-Prawnego MSW z dnia 27 lipca 1989 r. Zarządzam: Dowódcy jednostek WOP w terminie do 31 października 1989 r. wprowadzą następujące zmiany organizacyjne na okres „W” i „P”: Dowódca Górnośląskiej Brygady WOP:
    • rozformuje – Batalion Graniczny Górnośląskiej Brygady WOP w Prudniku istniejący w według etatu nr 44/093 o stanie osobowym na okres „W” 554 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych oraz na okres „P” 413 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych z jednoczesnym:
      • rozformowaniem strażnic WOP – Lądowych rozwiniętych kat. I w Pokrzywnej i kat II w Krzyżkowicach;
      • przeformowaniem strażnic WOP – Lądowych rozwiniętych kat. I w Konradowie i Gierałcicach i kat. II w Pomorzowicach, Jasienicy Górnej i Gościcach na Strażnice WOP Lądowe (na czas „P” kadrowe);
      • sformowaniem strażnicy WOP – Lądowej (na czas „P” kadrowej) w Trzebini...
  7. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej → Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757
  8. Stan na dzień 1 stycznia 1964 roku
  9. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.
  10. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]