Strażnica WOP Jasienica Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Górna Jasienica/Jasienica Górna

Strażnica SG w Jasienicy Górnej
Placówka SG w Jasienicy Górnej
Ilustracja
Budynek byłej strażnicy w Jasienicy Górnej (sierpień 2014)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 15 czerwca 2006
Tradycje
Rodowód 227 strażnica WOP Górna Jasienica
236 strażnica WOP Jasienica Górna
26 strażnica WOP Jasienica Górna
1 strażnica WOP Jasienica Górna
2 strażnica WOP lądowa Jasienica Górna
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Jasienicy Górnej
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Jasienicy Górnej
Kontynuacja Strażnica SG w Jasienicy Górnej
Placówka SG w Jasienicy Górnej
Placówka SG w Paczkowie
Placówka SG w Nysie
Placówka SG w Opolu
Dowódcy
Ostatni kpt. Stanisław Janik
Organizacja
Kryptonim Satyryk 8[b], Ilmen 22[c]
Dyslokacja 48-385 Jasienica Górna 71
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 49 komenda odcinka Paczków
73 batalion OP
46 batalion WOP
45 batalion WOP
GB WOP
batalion graniczny WOP w Prudniku
GB WOP
Sudecki Batalion WOP
Sudecki Oddział SG
Śląski Oddział SG
Strażnica WOP Jasienica Górna
D-ca strażnicy st. chor. sztab. Edward Frankowski (pierwszy w drugim rzędzie) i kpt. Kazimierz Obczyński, późniejszy k-nt strażnicy SG (drugi w pierwszym rzędzie) na uroczystej zbiórce w bg WOP Prudnik z okazji Święta LWP (październik 1985)
Brama wjazdowa (sierpień 2014)
Widok z drogi granica państwa-Jasienica Górna (sierpień 2014)
Maszt radiotelefonu stacjonarnego (sierpień 2014)
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Górna Jasienica/Jasienica Górna – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Jasienicy Górnej – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[d].

Placówka Straży Granicznej w Jasienicy Górnej – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej z Republiką Czeską.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 49 komendy odcinka Paczków jako 227 strażnica WOP (Górna Jasienica)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 73 batalionu OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 46 batalionu WOP w Paczkowie.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[e], a strażnica WOP Jasienica Górna otrzymała nr 236.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady.

Strażnica II kategorii Górna Jasienica była 26. w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. Podlegała dowódcy 45 batalionu WOP w Prudniku[f][4].

1 stycznia 1960 roku była jako 1. strażnica WOP III kategorii Jasienica Górna.

1 stycznia 1964 roku była jako 2. strażnica WOP lądowa IV kategorii Jasienica Górna. W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[5], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach, a w 1984 roku dowódcy nowo utworzonego batalionu granicznego WOP w Prudniku, jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Jasienicy Górnej[g].

1 listopada 1989 roku rozformowano batalion graniczny WOP w Prudniku i strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Jasienicy Górnej (na czas „P” kadrowa)[g]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy.

23 marca 1991 roku strażnica została podporządkowana dowódcy Sudeckiego Batalionu WOP w Kłodzku[6] i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Sudecki Oddział Straży Granicznej[7] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Jasienicy Górnej.

12 stycznia 2002 roku przeszła w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu.

Jako Strażnica Straży Granicznej w Jasienicy Górenej funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 roku i od 24 sierpnia 2005 roku, Ustawą z 22 kwietnia 2005 roku O zmianie ustawy o Straży Granicznej...[h], została przekształcona na placówkę Straży Granicznej w Jasienicy Górnej (PSG w Jasienicy Górnej) w strukturach Śląskiego Oddziału Straży Granicznej.

Jako Placówka SG w Jasienicy Górnej funkcjonowała do 14 czerwca 2006 roku, kiedy to została rozformowania. Ochraniany odcinek granicy państwowej, przejęła Placówka Straży Granicznej w Paczkowie. Zgodnie z propozycją Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej obiekt w Jasienicy Górnej był w dalszym ciągu wykorzystywany między innymi przez grupę operacyjno-śledczą oraz pełniona w nim była służba dyżurna przez kierownika zmiany[8]. Następnie obiekt został przekazany gminie i zaadoptowany na mieszkania.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 1 strażnica WOP Jasienica Górna III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 12607 m:

1 stycznia 1964 roku na ochranianym odcinku funkcjonowało przejście graniczne małego ruchu granicznego (mrg) w którycm kontrolę graniczną osób, pojazdów, środków transportu i celną realizowali funkcjonariusze strażnicy:

Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Jasienicy Górnej do 31 października 1989 roku, a od 1 listopada 1989 roku Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Jasienicy Górnej ochraniała odcinek granicy państwowej

  • Od zn. gran. nr IV/170 (włącznie) do zn. gran. nr IV/182 (wył.).
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był:
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS:

Straż Graniczna:
W okresie 16 maja 1991–23 sierpnia 2005 roku terytorialny zasięg działania komendanta Strażnicy SG w Jasienicy Górnej obejmował gminę Otmuchów. Strażnica SG w Jasienicy Górnej ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Od zn. gran. nr II/170 (włącznie) IV/170 do zn. gran. nr II/182 (wyłącznie).
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był
  • Linia rozgraniczenia:
    • z GPK SG w Głuchołazach przebiegała włącznie od zn. gran. nr II/170, dalej granicą gmin: Głuchołazy, Nysa i Otmuchów.
  • Funkcjonariusze Strażnicy SG w Jasienicy Górnej pełniąc służbę graniczną przy granicy państwowej w rejonie linii rozgraniczenia z GPK SG w Głuchołazach, prowadzili rozpoznanie od miejscowości Jarnołtów w kierunku zn. gran. nr II/170, na korzyść sąsiada od zn. gran. nr II/170 do miejscowości Sławniowice, zwracając uwagę na pola orne przyległe do granicy państwowej.
  • Strażnica SG w Jasienicy Górnej współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP:
    • Mikulivice.
    • Vidnava.

W okresie 24 sierpnia 2005–14 czerwca 2006 roku, Placówka SG w Jasienicy Górnej ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Od zn. gran. nr II/170 (włącznie) do zn. gran. nr II/182 (wyłącznie).
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP:
    • Mikulivice.
    • Vidnava.

Wydarzenia:

  • 1956 – koniec czerwca–początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[9]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[10].
  • 1975 – odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka po rozformowanej strażnicy WOP Jarnołtów, od zn. gran. nr 176/18 do zn. gran. nr IV/170 (włącznie).
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[11].

Straż Graniczna:

  • 1996 – 19 lutego zostały uruchomione przejścia graniczne małego ruchu granicznego: Kałków-Vidnava i Dziewiętlice-Bernartice, w których kontrolę graniczną osób, pojazdów, środków transportu i celną realizowali funkcjonariusze strażnicy.

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • Eugeniusz Ambroziak (16.11.1951–1952)[12]
  • kpt. Józef Dziubek (był 1970–1976[13])
  • st. chor. sztab. Edward Frankowski (był w 1985–05.1989)
  • ppor. Jacek Murdzek (05.1989–01.1990)
  • kpt. Stanisław Janik (01.1990–01.04.1991[i])

Komendanci strażnicy SG:

  • kpt. SG/ppłk SG Kazimierz Obczyński
  • mjr SG Jerzy Duda (?–23.08.2005)

Komendanci placówki SG:

  • mjr SG Jerzy Duda (24.08.2005–14.06.2006) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej, a od 2005 roku placówka Straży Granicznej.
  2. Kryptonim strażnicy w latach 1972–1973.
  3. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX wieku.
  4. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  5. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3].
  6. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Wewnętrznych nr 013/WW z 16.06.1956 roku (Jackiewicz 1998 ↓, s. 152).
  7. a b Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza Nr 035/Org z dnia 31 lipca 1989 roku w sprawie zmian etatowych w jednostkach WOP, przeformowano strażnicę WOP – Lądową rozwiniętą kategorii II w Jasienicy Górnej (na czas „P” kadrową).
  8. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
  9. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. Prochowicz 2011 ↓.
  4. Prochwicz 2011 ↓, s. 217.
  5. Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  6. Gacek 2005 ↓, s. 23.
  7. Łach 2013 ↓, s. 294.
  8. Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.
  9. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  10. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  11. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  12. Eugeniusz Ambroziak (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2019-12-28].
  13. Gacek 2005 ↓, s. 16.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]