Mszczonów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Mszczonów
Ratusz w Mszczonowie
Ratusz w Mszczonowie
Herb
Herb Mszczonowa
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat żyrardowski
Gmina Mszczonów
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1377
Burmistrz Józef Grzegorz Kurek
Powierzchnia 8,56 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

6293[1]
735 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 46
Kod pocztowy 96-320
Położenie na mapie gminy Mszczonów
Mapa lokalizacyjna gminy Mszczonów
Mszczonów
Mszczonów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mszczonów
Mszczonów
Ziemia 51°58′28″N 20°30′45″E/51,974444 20,512500Na mapach: 51°58′28″N 20°30′45″E/51,974444 20,512500
TERC
(TERYT)
1142038024
Urząd miejski
Pl. Piłsudskiego 1
96-320 Mszczonów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Mszczonów w Wikisłowniku
Strona internetowa

Mszczonów (jid אַמשינאָוו, Amszinow) – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, położone nad rzeką Okrzeszą, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mszczonów. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa skierniewickiego.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[2].

Miasto leży na skrzyżowaniu drogi ekspresowej S8 (część trasy europeskiej E67, niegdyś DK8) z drogą krajową nr 50, ok 18 km od autostrady A2.

Według danych z 31 grudnia 2008 miasto miało 6293 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prawa miejskie Mszczonów posiada od 1377 z nadania księcia mazowieckiego Ziemowita III. Mszczonów do wieku XIV był własnością książęcą i znajdował się w nim niewielki dwór myśliwski, w którym książę zatrzymywał się na czas polowań. Od czasu wojny ze Szwecją w latach 1655–1657 do upadku Rzeczypospolitej w 1795 Mszczonów w zasadzie nie rozwijał się. Pewne oznaki ożywienia wystąpiły pod koniec XVIII wieku. W I poł. XIX wieku Mszczonów należał do najludniejszych miast na zachodnim Mazowszu. W latach 1800 i 1862 w Mszczonowie miały miejsce wielkie pożary, w których spłonęła większość budynków. Na los Mszczonowa wpłynęła także decyzja Namiestnika Królestwa z 1845, w wyniku której linia kolejowa z Warszawy do Wiednia ominęła miasto.

W momencie wybuchu I wojny światowej Mszczonów zamieszkiwało ponad 8 tys. mieszkańców. Po okresie I wojny światowej spadła liczba ludności. Kolejną tragedią była II wojna światowa. W czasie działań wojennych we wrześniu 1939 miasto zostało zbombardowane przez lotnictwo niemieckie.

W czasie kampanii wrześniowej 1939, 8 września 1939 żołnierze niemieccy rozstrzelali 2 polskich jeńców[3]. Tego samego dnia rozstrzelano dalszych 11 jeńców (8 w mundurach a 3 po cywilnemu)[3], zbrodni dokonała niemiecka 4 dywizja pancerna XVI korpusu 10 armii. 11 września 1939 wycofujący się przed atakującymi Niemcami z przedpola Sieradza i linii Warty 31 Pułk Strzelców Kaniowskich pod dowództwem ppłk Wincentego Wnuka, dokonał kontrataku na znajdujące się już w Mszczonowie oddziały Wehrmachtu. Starcie zakończyło się zwycięstwem Polaków i kompletnym rozbiciem oddziałów niemieckich. Zniszczono niemieckie czołgi i samochody, wozy z zaopatrzeniem. Po zwycięstwie pułk wycofał się z miasta.

Jeszcze tego samego dnia wrócili do miasta Niemcy i w odwecie dokonali egzekucji i spalili miasto. Rozstrzelali burmistrza Aleksandra Tańskiego, księdza proboszcza Józefa Wierzejskiego i lekarza Stanisława Zarachowicza. Zastrzelili też ks. Władysława Gołędowskiego, wikariusza parafii w Mszczonowie i kapelana miejscowego hufca ZHP w trakcie opatrywania rannego. Wskutek tych działań miasto straciło około 80% zabudowy.

Od utworzenia w 1972 gminy Mszczonów, miasto rozwija się dynamicznie jako prężnie działający ośrodek logistyczno-przemysłowy, szczególnie zaś od lat 90. wraz z nasileniem transportu drogowego.

11 września 2007, w rocznicę wydarzeń z 1939, w Mszczonowie złożył wizytę prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński[4], biorąc udział w uroczystościach upamiętniających zwycięstwo 31 Pułku Strzelców Kaniowskich. Prezydent przyznał pośmiertne odznaczenia dowódcy zwycięskiego 31 Pułku Strzelców Kaniowskich ppłkowi Wincentemu Wnukowi, a także czterem osobom, które zginęły z rąk Niemców 11 września 1939.

28 czerwca 2008 dokonano uroczystego otwarcia kompleksu basenów geotermalnych.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Mszczonowa działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Ludzie związani z Mszczonowem[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 13.
  3. 3,0 3,1 Szymon Datner: Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1961, s. 49.
  4. Strona internetowa Prezydenta RP 2007-09-11 Warto pamiętać o historii.
  5. Oficjalna strona Kościoła Ewangelicznego w Mszczonowie
  6. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]