Góra Kalwaria

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 51°58'24″N 21°12'52″E / 51.97333, 21.21444

Góra Kalwaria
Herb Flaga
Herb Góry Kalwarii Flaga Góry Kalwarii
Województwo mazowieckie
Powiat piaseczyński
Gmina
• rodzaj
Góra Kalwaria
miejsko-wiejska
Założono XIII wiek
Prawa miejskie 1670
Burmistrz Barbara Samborska
Powierzchnia 13,72 km²
Położenie (punkt) 51° 58' 24 '' N
21° 12' 52 '' E
Ludność (2006)
• liczba
• gęstość

11 438
833,67 os./km²
Strefa numeracyjna
22
Kod pocztowy 05-530
Tablice rejestracyjne WPI
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Góra Kalwaria"
Góra Kalwaria
Urząd miejski
ul. 3 Maja 10 05-530 Góra Kalwaria
tel. (22) 72-73-411 do 416; faks (22) 72-71-378
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Góra Kalwaria (jid. גער Ger) – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, nad Wisłą.

Spis treści

[edytuj] Demografia

Rok Liczba mieszkańców
1995 10884
1997 11022
2000 11010
2002 10960
2004 11060
2006 11225

[edytuj] Historia

Kamieniczki przy Rynku

Wieś rycerska Góra istniała już w XIII w., ale większe znaczenie zaczęła odgrywać od r. 1666, z chwilą gdy stała się własnością biskupa poznańskiego Stefana Wierzbowskiego. Zniszczenie wsi w czasie potopu szwedzkiego umożliwiło zrealizowanie planowanego założenia urbanistycznego – systemu dróg kalwaryjskich, przystosowanych do odprawiania nabożeństw pasyjnych. W roku 1670 wydany zostaje przywilej miejski (prawo magdeburskie) oraz nadana nazwa Nowa Jerozolima. Zostają osadzone zakony dominikanów, dominikanek, dominikanów obserwantów, bernardynów, pijarów i marianów [1677], a samo miasto w całości przeznaczone jest dla katolików (zabroniono osiedlać się w nim Żydom). Po śmierci Wierzbowskiego następuje stopniowy upadek. Pod koniec XVIII w. i na początku XIX w. większość kościołów i kaplic zostaje rozebrana, a na początku XIX w. zostaje uchylony zakaz osiedlania się Żydów, którzy w krótkim czasie stają się największą grupą wyznaniową w mieście. Góra Kalwaria staje się wtedy jednym z ważniejszych w Polsce centrów chasydyzmu (działa tu m. in. cadyk Yitzchak Meir Alter. W latach 18671879 siedziba powiatu, 18831919 pozbawiona praw miejskich.

[edytuj] Zabytki

  • układ urbanistyczny zrealizowany po 1670 r., oparty w planie o formę krzyża łacińskiego, wytyczony na podstawie średniowiecznych planów Jerozolimy, z możliwym udziałem Tylmana z Gameren i charakteryzujący się wykorzystaniem naturalnego ukształtowania terenu. Został częściowo zatarty na skutek rozbudowy miasta na początku XIX w.
  • kościół pobernardyński Niepokalanego Poczęcia NMP, obecnie parafialny. Pierwotny drewniany kościół parafialny w tym miejscu stał już w XIII w., kolejny został wybudowany z fundacji biskupa Wierzbowskiego w 60. XVII w. i przekazany bernardynom. Obecny, trzeci z kolei został zbudowany w latach 1765–1770 z fundacji marszałka Franciszka Bielińskiego według projektu Jakuba Fontany (jest to jedyne udokumentowane dzieło kościelne tego architekta)
  • dawne kaplice kalwaryjskie: tzw. "Ratusz Piłata", obecnie kościół filialny p. w. Podwyższenia Krzyża Św., barokowy 2 poł. XVII w., kaplica Zwiastowania
  • dawny kościół marianów, tzw. Wieczernik, z 1674 r.
  • dawne kolegium pijarów z 1675, przebudowane w XIX w.
  • klasycystyczne budynki z 1 połowy XIX w.: ratusz (Witkowski, Marconi), jatki, dawna synagoga

[edytuj] Ludzie związani z Górą Kalwarią

[edytuj] Galeria

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Utwórz książkę