Łochów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Łochów
Herb Flaga
Herb Łochowa Flaga Łochowa
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat węgrowski
Gmina Łochów
gmina miejsko-wiejska
Data założenia 1378
Prawa miejskie 1969
Burmistrz Marian Dzięcioł
Powierzchnia 13[1] km²
Wysokość 103 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

6761[2]
490 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 25
Kod pocztowy 07-130
Tablice rejestracyjne WWE
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Łochów
Łochów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łochów
Łochów
Ziemia 52°31′54″N 21°42′38″E/52,531667 21,710556Na mapach: 52°31′54″N 21°42′38″E/52,531667 21,710556
TERC
(TERYT)
1141933054
SIMC 0975492
Urząd miejski
al. Pokoju 75
07-130 Łochów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Łochów w Wikisłowniku
Strona internetowa

Łochówmiasto w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łochów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa siedleckiego.

W 2011 miasto liczyło 6761 mieszkańców.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Łochów położony jest na Mazowszu, w Dolinie Dolnego Bugu nad rzeką Liwiec. Sąsiaduje z dużym kompleksem leśnym – Lasami Łochowskimi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstanie Łochowa[edytuj | edytuj kod]

Łochów znany był od czasów średniowiecza. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV wieku. Początkowo była to osada książęca na skraju Puszczy Kamienieckiej o nazwie Łochowiecz, z której władcy Mazowsza wybierali się na polowania do pobliskich nadbużańskich lasów.

Wieś szlachecka[edytuj | edytuj kod]

Łochów został lokowany na prawie chełmińskim jako wieś w 1378 przez księcia mazowieckiego, Siemowita III i nadany na własność Wawrzyńcowi Pieńce. Na przełomie XIV i XV wieku właścicielem dóbr łochowskich został bliski współpracownik księcia mazowieckiego Janusza I Starszego Wawrzyniec z Targowego. Był on członkiem rodu Kuszabów herbu Kuszaba, który w XVI wieku przyjął nazwisko Łochowscy. Rodzina ta była w posiadaniu wsi do XVII wieku.

W 1488 staraniem właścicieli we wsi, nazywanej wówczas Łochowo, erygowano parafię. Nie istniała ona jednak długo, gdyż w połowie XVI wieku placówka ta została przeniesiona do miejscowości Kamionna.

W XVIII wieku Łochowo przeszło na własność rodziny Kuszlów. Pod koniec XVIII wieku było krótko współwłasnością rodów Hryniewiczów i Zielińskich.

Okres zaborów[edytuj | edytuj kod]

Od 1795 Łochowo znajdowało się w zaborze austriackim. W latach 1809–1815 w Księstwie Warszawskim, a od 1815 w Królestwie Polskim.

W 1800 część dóbr łochowskich należącą do Ignacego Zielińskiego nabyła rodzina Hornowskich herbu Korczak. W 1848 na licytacji cały majątek łochowski kupił Józef Hornowski.

6 listopada 1858 Józef Hornowski sprzedał cześć swoich gruntów pod budowę Kolei Warszawsko-Petersburskiej. Otwarcie linii kolejowej w 1862 spowodowało rozwój miejscowości. W 1868 została oddana do użytku stacja osobowo-towarowa Łochów. Od razu przydzielono jej ważną rolę, co widoczne było w rodzaju i wielkości zabudowy. Wzniesiono murowany dworzec, co było osobliwe na istniejącym tu w XIX wieku bezludziu. Wybudowano obszerną parowozownię, drewnianą wieżę ciśnień oraz pompownię nad Liwcem. Przy stacji mieszkało wiele rodzin obsługujących dworzec, parowozownię i tory. Dla nich został zbudowany dom wielorodzinny oraz budynki gospodarcze: obora, komórki, piwnice. W pobliżu stacji zaczęły się pojawiać też budynki niezwiązane z infrastrukturą kolejową oraz domy prywatne. W pobliżu Łochowa w 1873 roku została otwarta fabryka podkładów kolejowych w Baczkach.

W 1871 pożar strawił znaczną część zabudowy wsi położonej nad rzeką. W wyniku tego zdarzenia osadnictwo w miejscowości zaczęło się rozwijać głównie w pobliżu torów kolejowych. W 1882 w związku z rusyfikacją nazw polskich w Królestwie Polskim urzędowo Łochowo otrzymało nazwę Łochów.

W 1878 Józef Hornowski przepisał majątek Łochowo swojemu powinowatemu, Medardowi Stanisławowi Downarowiczowi herbu Przyjaciel, który w 1882 odsprzedał go właścicielowi Jadowa Zdzisławowi Zamoyskiemu. Zamoyscy byli w posiadaniu dóbr łochowskich do 1919.

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

Grób senatora Eryka Łodzia Kurnatowskiego na Starych Powązkach w Warszawie

W 1919 majątek Łochów jako posag Izabelli Zamoyskiej przeszedł na własność rodziny Kurnatowskich herbu Łodzia.

Nowy właściciel dóbr łochowskich Eryk Kurnatowski był znanym w II Rzeczypospolitej pasjonatem koni. W 1931 założył on w Łochowie stadninę, która w latach 1935–1939 była notowana na pierwszym miejscu wśród wszystkich stajni w Polsce. Największymi sukcesami hodowli było pięciokrotne zdobycie Wielkiej Warszawskiej oraz prawie wszystkich nagród imiennych w na torze wyścigów konnych w Warszawie.

Sukcesy Eryka Kurnatowskiego w hippice nie przekładały się jednak na umiejętność rozsądnego gospodarowania. Właściciel Łochowa znany był bowiem z wystawnego i hulaszczego życia, które znacznie zubożyło posiadany przez niego majątek i spowodowało, że w latach 30. XX w. był on zmuszony sprzedać część swoich dóbr.

10 września 1939 na stacji kolejowej w Łochowie został zbombardowany polski pociąg pancerny „Generał Sosnkowski”. Pod koniec września 1939 Łochów odwiedził Adolf Hitler, który wizytował w tym czasie jednostki Wehrmachtu biorące udział w walkach o Warszawę.

Kampania wrześniowa zakończyła istnienie w Łochowie stadniny. Po wkroczeniu wojsk niemieckich konie należące do rodziny Kurnatowskich zostały skonfiskowane i wywiezione do Mariendorfu w Brandenburgii.

Łochów po II wojnie światowej[edytuj | edytuj kod]

W 1944 dobra łochowskie zostały znacjonalizowane, a następnie rozparcelowane. Rozpoczęto odbudowę infrastruktury kolejowej, która uległa prawie całkowitemu zniszczeniu w sierpniu 1944.

W latach 50. XX w. rozpoczął się dynamiczny rozwój miejscowości. Związane to było przede wszystkim z odbudową Warszawy, w której potrzebowano rąk do pracy. Zjawiskiem powszechnym w Łochowie, który do 1945 miał charakter wybitnie rolniczy, stali się w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej chłopo-robotnicy, którzy łączyli pracę na roli z dojazdami do fabryk i zakładów w stolicy Polski.

Miasto[edytuj | edytuj kod]

Szybki rozwój Łochowa od lat 50. XX w. i gwałtowne przekształcanie się wsi w osadę o charakterze miejskim stworzył perspektywę utworzenia powiatu z siedzibą w Łochowie. Projekt jednak upadł ze względów politycznych na rzecz rozwoju powiatów wyszkowskiego i węgrowskiego.

Nie zatrzymano jednak dalszego rozwoju miejscowości. 17 grudnia 1968 Łochów otrzymał prawa miejskie[3]. Do miasta włączono osady Wymysły i Baczki Fabryczne. Zaczęto budować i wytyczać nowe ulice. Zaczęły powstawać nowe domy prywatne, głównie parterowe, ceglane. W latach 70. XX w. rozbudowano zakłady pracy w Baczkach i Ostrówku. W latach 1974–1977 wybudowano w mieście kościół i ustanowiono przy nim siedzibę przeniesionej w 1976 z Budzisk parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny.

W 1982 otwarto bezpośrednie, zelektryfikowane połączenie kolejowe z Łochowa do Warszawy. Zaczęły powstawać nowe osiedla mieszkaniowe.

23 lipca 2007 gmina Łochów została laureatem rankingu samorządów gazety „Rzeczpospolita” w kategorii Najlepsza Gmina Miejska.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Budynki[edytuj | edytuj kod]

  • pałac neorenesansowy

Rezydencja dawnych właścicieli dóbr ziemskich w Łochowie. Pierwszy parterowy budynek z gankiem zbudowano w latach 1820–1830 dla rodziny Hornowskich. Dla rodziny Downarowiczów w latach 1875–1876 do pałacu dobudowano dwa piętrowe ryzality i żeliwną kolumnadę według projektu Bolesława Podczaszyńskiego. Kolejnym właścicielem był Andrzej Zamoyski, którego córka Elżbieta wniosła w 1913 majątek z pałacem mężowi Erykowi Kurnatowskiemu. Po nacjonalizacji majątku ziemskiego w 1944 pałac został przeznaczony na mieszkania komunalne. W latach 90. XX w. zdewastowany obiekt miasto wystawiło na sprzedaż. Po remoncie przeprowadzonym w latach 2005–2008 w budynkach pałacowych obecnie mieści się hotel i centrum konferencyjno-wypoczynkowe.

  • budynek poczty

Dawny budynek poczty konnej z XIX wieku.

  • parowozownia

Dawna parowozownia wzniesiona w 1868. Po II wojnie światowej budynek został przebudowany na dworzec kolejowy.

  • przepompownia

Budynek z XIX wieku wchodzący w skład dawnego kompleksu infrastruktury stacji kolejowej w Łochowie.

  • dom drewniany

Pierwotnie dom letniskowy wybudowany przed II wojną światową w Urlach. W okresie okupacji przeniesiony na obecne miejsce. Służył jako kantyna dla żołnierzy niemieckich. Po wojnie mieścił się w nim Urząd Gminy. Obecnie budynek przeznaczony jest na cele usługowe.

  • czworaki i budynki gospodarcze

Pozostałości po przedwojennych folwarkach Stefanin i Łochów, zespół budynków gorzelni i browaru oraz dawny młyn Gotowickiej.

  • fabryka w Łochowie Fabrycznym

Kompleks zabudowań Fabryki Maszyn Rolniczych i Odlewni Żeliwa z przełomu XIX i XX wieku w Baczkach Fabrycznych, w której skład wchodzą: dom fabrykanta, stróżówka, kantor, wielorodzinne domy robotników i obsługi technicznej fabryki, szkoła, spichlerz, kuźnia i odlewnia.

Pomniki[edytuj | edytuj kod]

  • rzeźba św. Jana Nepomucena

Kamienna figura na czworobocznym murowanym i otynkowanym słupie z pierwszej połowy XIX wieku.

  • rzeźba Matki Boskiej

Kamienna figura w parku przypałacowym na dawnej wysepce wśród stawów rybnych z pierwszej połowy XIX wieku.

  • pomnik na cmentarzu katolickim

Symboliczny grób odsłonięty w 1982 z wygrawerowanym napisem Ku czci i pamięci poległych 1939–1945.

  • pomnik Jana Pawła II na placu kościelnym

Symboliczny pomnik upamiętniający Jana Pawła II.

Osiedla[edytuj | edytuj kod]

  • Centrum
  • Osiedle Laskowska
  • Osiedle Leśna
  • Osiedle Węgrowska
  • Sadyba
  • Stary Łochów
  • Łochów Fabryczny
  • Zatorze
  • Wymysły

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

Obiekty Sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Stadion piłkarski: obecnie stadion klubu ŁKS Łochów
  • Hala widowiskowo-sportowa przy Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Sadzewicz
  • Hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 3 im. Marii Konopnickiej
  • Boisko piłkarskie: obecnie boisko klubu Liwia Łochów
  • Kompleksy rekreacyjno-sportowe Orlik 2012 przy ulicy 1 Maja

Placówki edukacyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Baonu Nadbużańskiego AK w Łochowie
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. Marii Konopnickiej w Łochowie
  • Publiczne Gimnazjum w Łochowie
  • Samorządowe przedszkole w Łochowie
  • Liceum Ogólnokształcące im. Marii Sadzewicz w Łochowie

Media[edytuj | edytuj kod]

Prasa

  • Gazeta Łochowska

Media internetowe

  • www.gminalochow.pl
  • www.gazetalochowska.pl

Zieleń miejska[edytuj | edytuj kod]

  • Park Dębinka

Imprezy kulturalne[edytuj | edytuj kod]

  • Dzień Strażaka
  • Rajd Norwidowski
  • Anioły w Łochowie
  • Piknik Strażacki
  • Dni Łochowa
  • Jerzyki
  • Dzień Niepodległości
  • Jesień Poezji Łochowskiej

Handel[edytuj | edytuj kod]

W Łochowie znajduje się wiele supermarketów:

  • Topaz
  • Biedronka
  • Carrefour Express
  • Avans
  • Dayli
  • Duet
  • Targowisko miejskie

oraz wiele innych mniejszych sklepów i pawilonów handlowych

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

W Łochowie znajduje się Piekarnia „ROBSON” o bardzo dużej powierzchni oraz hala produkcyjna firmy STYROPMIN.

Bankowość[edytuj | edytuj kod]

  • Bank Spółdzielczy w Łochowie
  • SKOK Stefczyka
  • Agencja Banku PKO BP SA
  • Partner Banku BPH S.A
  • Bank Pocztowy
  • Placówka Banku Pekao S.A

Religia[edytuj | edytuj kod]

Łochów jest siedzibą dekanatu łochowskiego w diecezji drohiczyńskiej. Miasto posiada parafię rzymskokatolicką (pw. Niepokalanego Serca NMP). Znajdują się tu też 2 kaplice: koło pałacu w Łochowie i w Łochowie Fabrycznym (należy do parafii Kamionna). Na terenie miasta znajduje się jeden cmentarz parafialny. W Łochowie znajduje się również nowo wybudowana Sala Królestwa na spotkania dla dwóch miejscowych zborów Świadków Jehowy[4]. Jest również protestancka ewangeliczna mniejszość wyznaniowa.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Łochów stanowi węzeł komunikacyjny. Przez miasto przebiega linia kolejowa o znaczeniu państwowym:

6 ZielonkaKuźnica Białostocka

W mieście krzyżują się drogi krajowe:

50 Ostrów MazowieckaCiechanów

62 SiemiatyczeStrzelno

Osoby związane z Łochowem[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. GUS: Dane dla jednostki podziału terytorialnego. 2011. [dostęp 2013-03-20].
  2. GUS: Narodowy Spis Powszechny 2011: Ludność. 2011. [dostęp 2013-03-20].
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów o utworzeniu miasta Łochów weszło w życie 1 stycznia 1969. Dz. U. z 1968 r. Nr 48, poz. 343
  4. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]