Piotr (imię)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Piotrimię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego (Petrus); obecnie trzecie co do popularności imię w Polsce (po Annie i Marii), a pierwsze wśród imion męskich (stan na marzec 2009[1]), noszone przez ponad 676 tys. osób (są w Polsce także osoby o żeńskim imieniu Piotra). Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Piotr w 2009 r. zajmował 9. miejsce w grupie imion męskich[2].

Wywodzi się od przydomku Szymona, nadanego mu przez Jezusa Chrystusa: w gr. πετρος (petros) – "kamień, głaz", przejęte do łac. jako Petrus i do polskiego bezpośrednio z łaciny[3]. W Nowym Testamencie wymieniane w wersetach (J 1,42) oraz (Mt 16,18). Jest to jedno z najwcześniej notowanych w Polsce imion, po raz pierwszy zapisane w 1136 roku[4], w Bulli gnieźnieńskiej.

Było notowane w dawnej Polsce w formach: Piotr, Pioter, Piotyr, Pieter, Pietyr i ze zdrobnieniami: Piotrach, Piotrak, Piotral, Piotran, Piotrania (rodz. męski), Piotrań, Piotrasz, Piotraszec, Piotraszek, Piotraszko, Piotrek, Piotrk, Piotrko, Piotro, Piotrosz, Piotruchno, Piotrul, Piotrun, Piotrusz, Piotruszek, Piotruszka (rodz. męski), Piotruszko, Piotryk/a (rodz. męski), Piotrzec, Piotrzech, Piotrzej, Piotrzek, Piotrzę, Piotrzyk, Piotrzyka (rodz. męski); z niemieckim przyrostkiem Piotrman; Piotyra (rodz. męski), Pieterka (rodz. męski), Pietrach, Pietrak, Pietran, Pietrań, Pietrasz, Pietraszek, Pietraszko, Pietrek, Pietrel, Pietresz, Pietrko, Pietroń, Pietrosz, Pietruka, Pietrul, Pietrusz, Pietruszek, Pietruszka (rodz. męski; por. Pietruszka – balet Strawińskiego), Pietruszko, Pietryga, Pietrzanko, Pietrzec, Pietrzech, Pietrzej, Pietrzek, Pietrzel, Pietrzesz, Pietrzę, Pietrzych, Pietrzyczka, Pietrzyk, Pietrzyka (rodz. męski); Pietryło (wschodniosłowiańskie); Piotuch, Piet, Pieta (rodz. męski), Pietka, Pietuch, Pietucha (rodz. męski), Pietusz, Pioch, Piocha (rodz. męski), Piochal, Piochno, Piech, Piechel, Piechnik, Piechno, Piecho, Piechota (rodz. męski), Piechura (rodz. męski), Piechurka (rodz. męski), Piec(z), Piec(z)a (rodz. męski), Piec(z)ak, Piec(z)ek, Piec(z)zk, Piec(z)ka, Piec(z)ko, Piec(z)o, Piec(z)ych, Piec(z)yk, Piec(z)ysz, Piesz, Pieszak, Pieszczk, Pieszek, P(i)eszel, P(i)esz(e)lin, Pieszk, Pieszka (rodz. męski), Pieszko, Pieszo, Pieszyca, Pieszyk, P(i)eszyl, Pac(z)oł, Pac(z)oła[5].

Polska forma Piotr z "o" zamiast "e" jest regularną zmianą spowodowaną przez tzw. przegłos polski (por. też np. kościół z łac. castel).

W Martyrologium Rzymskim jest czterdziestu sześciu świętych o tym imieniu, a w szerszych repertoriach niemal stu pięćdziesięciu[6].

Brzmienie w innych językach[edytuj | edytuj kod]

Imieniny[edytuj | edytuj kod]

Piotr imieniny obchodzi:

Władcy[edytuj | edytuj kod]

Królowie Portugalii i cesarze Brazylii[edytuj | edytuj kod]

Carowie Rosji[edytuj | edytuj kod]

Królowie Aragonii[edytuj | edytuj kod]

Pozostali władcy[edytuj | edytuj kod]

Święci i błogosławieni[edytuj | edytuj kod]

Inne osoby[edytuj | edytuj kod]

Identyfikowane po imieniu[edytuj | edytuj kod]

Identyfikowane po nazwisku[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Piotr w Wikisłowniku
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
związanych z imieniem Piotr

Przypisy

  1. portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji [1]
  2. Gazeta Prawna
  3. Jan Grzenia, Słownik imion, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2002, ISBN 83-01-13741-X, M. Malec (red.), Słownik etymologiczno–motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 2, Kraków 1995, ISBN 83-85579-68-0
  4. W. Taszycki (red.), Słownik staropolskich nazw osobowych. T. 4 z. 2, (Pawlikowic-Pstrąg), Wrocław•Warszawa•Kraków•Gdańsk 1975
  5. M. Malec (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 2, Kraków 1995, ISBN 83-85579-68-0
  6. H.Fros, F. Sowa Księga imion i świętych t. 4, Kraków 2000, ISBN 83-7097-671-9
  7. 7,0 7,1 H. Fros, F. Sowa, Księga imion i świętych, t. 1, Kraków 1997, ISBN 83-7097-271-3
  8. Katolsk.no
  9. Katolsk.no
  10. Den katolske kirke — Den salige Peter Wright ( -1651)