Feliks Turski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Feliks Turski
portret pędzla Konstantego Aleksandrowicza z 1788 roku
portret pędzla Konstantego Aleksandrowicza z 1788 roku
Herb Feliks Turski
Kraj działania  I Rzeczpospolita
Data i miejsce urodzenia 14 stycznia 1729
Czarnocin
Data i miejsce śmierci 31 marca 1800
Kraków
Biskup krakowski
Okres sprawowania 1788 - 1800
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 17 lutego 1754
Nominacja biskupia 22 kwietnia 1765
Sakra biskupia brak danych
Odznaczenia
Order Orła Białego Orderu Świętego Stanisława (Rzeczpospolita Obojga Narodów)
Dąb przed plebanią przy kościele św. Mikołaja w Międzyrzecu Podlaskim upamiętniający podpisanie Konstytucji 3 maja.

Feliks Paweł Turski herbu Rogala (ur. 14 stycznia 1729 w Czarnocinie, zm. 31 marca 1800 w Krakowie) – biskup chełmski od 22 kwietnia 1765 roku do 4 marca 1771 roku, biskup łucki w 1771, biskup krakowski od 20 listopada 1788, od 1773 proboszcz międzyrzecki, konsyliarz Rady Nieustającej[1], członek konfederacji targowickiej[2].

Kształcił się w kolegium prowadzonym przez OO Misjonarzy w Łowiczu. Dalsze studia po 1747r odbył w Rzymie, gdzie w 1754 uzyskał stopień doktora obojga praw i przyjął święcenia kapłańskie.

W 1754 mianowany kanonikiem gnieźnieńskim i warszawskim. Przewodniczył Trybunałowi Głównemu Koronnemu od 1763 roku. Jako członek delegacji na Sejmie Rozbiorowym 1773-1775 był przedstawicielem opozycji[3]. 18 września 1773 roku podpisał traktaty cesji przez Rzeczpospolitą Obojga Narodów ziem zagarniętych przez Rosję, Prusy i Austrię w I rozbiorze Polski[4]. Członek konfederacji Andrzeja Mokronowskiego w 1776 roku[5] Konsyliarz Departamentu Sprawiedliwości Rady Nieustającej w 1788 roku[6]. Był członkiem konfederacji Sejmu Czteroletniego[7]. W 1791 roku odbierał od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego przysięgę na wierność Konstytucji 3 Maja. W 1794 roku przekazał pieniądze i srebra ze skarbca katedry wawelskiej Tadeuszowi Kościuszce na potrzeby powstania. Po upadku powstania kościuszkowskiego i po wkroczeniu wojsk austriackich i pruskich do Krakowa wezwał księży diecezji krakowskiej do kontynuowania pracy duszpasterskiej w swoich parafiach. Był ostatnim tytularnym księciem siewierskim na biskupstwie krakowskim mimo utraty przez biskupów krakowskich Siewierza. Musiał pogodzić się z konfiskatą dóbr kościelno-zakonnych prowadzoną przez władze austriackie (np. 1797 r. zabrano Karmelitom Bosym klasztor św. Michała, zamieniając go na więzienie). Przed plebanią w Międzyrzecu Podlaskim posadził dąb upamiętniający uchwalenie Konstytucji 3 maja. Pochowany w katedrze wawelskiej.

W 1766 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[8]. W 1773 odznaczony Orderem Orła Białego[9].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolesław Przybyszewski "Krótki zarys dziejów diecezji krakowskiej" t.II Kraków 1993
  • Encyklopedia Krakowa wyd. PWN Kraków 2000
  • Krzysztof Rafał Prokop: Sylwetki biskupów łuckich. Biały Dunajec: Ostróg: "Wołanie z Wołynia", 2001. ISBN 83-911918-7-7.

Przypisy

  1. Aleksander Czaja, Między tronem, buławą i dworem petersburskim, Warszawa 1988, s. 77.
  2. Korrespondent Warszawski Donoszący Wiadomości Kraiowe y Zagraniczne. 1792, no 62, s. 566.
  3. Ryszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: Kwartalnik Historyczny, LXXIX, nr 3, 1972, s. 557, 559.
  4. Volumina Legum t. VIII, Petersburg 1860, s. 20-48.
  5. Volumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 527.
  6. Kalendarzyk Polityczny Na Rok Przestępny 1788, Warszawa 1788, [b.n.s]
  7. Kalendarzyk narodowy y obcy na rok ... 1792. ..., Warszawa 1791, s. 307.
  8. Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Świętego Stanisława, Warszawa 2006, s. 178.
  9. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 212.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Walenty Wężyk
Template-Bishop.svg Biskup chełmski
1765 – 1771
Template-Bishop.svg Następca
Antoni Onufry Okęcki
Poprzednik
Antoni Erazm Wołłowicz
Template-Bishop.svg Biskup łucki
1771-1790
Template-Bishop.svg Następca
Adam Naruszewicz