Pałac Oskara Schöna w Sosnowcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac Oskara Schöna
Symbol zabytku nr rej. 1370/88 10 kwietnia 1988
Ilustracja
Pałac od strony wschodniej
Państwo

 Polska

Miejscowość

Sosnowiec

Adres

1 Maja 19

Styl architektoniczny

eklektyzm

Architekt

nieznany

Ukończenie budowy

1903

Pierwszy właściciel

Oskar Schön

Położenie na mapie Sosnowca
Mapa konturowa Sosnowca, po lewej znajduje się punkt z opisem „Pałac Oskara Schöna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac Oskara Schöna”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pałac Oskara Schöna”
Ziemia50°16′22,541″N 19°08′20,677″E/50,272928 19,139077

Nowy Pałac Schöna w Sosnowcu, Pałac Oskara Schöna – jedna z dwóch rezydencji rodu Schönów, zlokalizowana na złączeniu obecnie dzielnic, a w czasach powstawania, osad: Ostra-Górka i Sielec, na lewym brzegu Czarnej Przemszy.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Jako jedyny wśród pałaców sosnowieckich usytuowany jest w śródmieściu (ul. 1 Maja 19). Nad eklektycznym budynkiem pałacu, góruje charakterystyczna neogotycka wieża w stylu gotyku angielskiego. Także większość bryły budynku posiada cechy neogotyckie[1], ale w stylistyce można dostrzec także elementy stylu: neoromańskiego, neorenesansowego, neobarokowego i secesyjnego.[2] Pałac w swej części północno - wschodniej posiadał przeszkloną oranżerię. W trakcie remontów i adaptacji pałacu na potrzeby sądownictwa oranżeria została przykryta dachem i przerobioną na pomieszczenia biurowe.

Wnętrze pałacu charakteryzuje bogactwo elementów zdobniczych, typowych dla epoki. Centralną częścią wnętrza pałacu jest hall i okazała klatka schodowa prowadząca na I piętro. Najwspanialej prezentuje się dwukondygnacyjna sala balowa z wystrojem wnętrza stylowo opierającym się na wzorach z połowy XVIII wieku. Romantyczności wnętrz rezydencji Schonów miały dodawać ukryte w ścianach kręte schody i tajemne przejścia.

Początkowo, od południa i wschodu otoczony był rozległym parkiem i skałami[1][3]. Po przebudowie centrum, po II wojnie światowej, park pozostał w szczątkowej formie i dziś jest to teren leśny, przyległy do brzegów rzeki[3].

Wpisany wraz z otaczającym go ogrodem do wojewódzkiego rejestru zabytków pod nr rej. 1370/88 z 10.02.1988 r.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wzniesiony w latach 1900 - 1903[1] w stylu eklektycznym, na zlecenie Oskara Schöna. Budowla została zbudowana na działce, kupionej w 1885 r. przez rodzinę Schönów, od hrabiego Mortimer-Tschirschky'ego[2], nad rzeką Czarną Przemszą. Pierwotny właściciel zginął podczas rewolucji w 1905 r. W pałacu zamieszkali Franz i Emma Schön.[4]

W czasie I powstania śląskiego, w 1919 r. w budynku pałacu była siedziba dowództwa powstania z siedzibą dowództwa obrony plebiscytu, przygotowującego III powstanie śląskie w 1921 r[4].

Pożar przędzalni w 1907 oraz I wojna światowa przyczyniły się do pogorszenia sytuacji finansowej rodziny, przez co pałac został wydzierżawiony na potrzeby sądu. W 1923 r. budowla została zaadaptowana na potrzeby sądu, W okresie okupacji niemieckiej, mieścił się w nim Deutsches Haus. Od 1945 r. pełni ponownie funkcję siedziby sądu.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Rodzina Schönów wpisana w historię Sosnowca. Co pozostawili po sobie znani włókiennicy?, „Twoje Zagłębie”, 6 stycznia 2016 [dostęp 2017-06-27] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-29] (pol.).
  2. a b Pałac Schönów w Sosnowcu Sielcu, www.zabytkitechniki.pl [dostęp 2017-06-27] (pol.).
  3. a b Sosnowiec - Sąd Rejonowy - stare zdjęcia, mapa, sosnowiec.fotopolska.eu [dostęp 2020-01-14].
  4. a b TOS, Sosnowiec: Sąd Rejonowy opuści Pałac Oskara Schoena dopiero w 2017 roku, „sosnowiec.naszemiasto.pl”, 4 stycznia 2013 [dostęp 2017-06-27] (pol.).