Pałac w Chałupkach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałac w Chałupkach
Obiekt zabytkowy nr rej. 1813/66 z 17.10.1966[1]
Pałac w Chałupkach
Państwo  Polska
Miejscowość Chałupki
Adres 47-460 Chałupki, ul. Bogumińska 30
Styl architektoniczny barokowy
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Pałac w Chałupkach
Pałac w Chałupkach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac w Chałupkach
Pałac w Chałupkach
Ziemia49°55′14,8″N 18°19′25,1″E/49,920778 18,323639

Pałac w Chałupkach (Zamek Bogumiński) – barokowy budynek, położony jest 300 metrów od mostu granicznego na Odrze, na którym do grudnia 2007 r. znajdowało się przejście graniczne. Obecnie znajduje się w nim hotel, restauracja i dom przyjęć.

Historia[edytuj]

Pałac w Chałupkach

Początki zamku w Chałupkach (wówczas w Boguminie) sięgają XIII wieku, gdy istniał tu drewniany gród strzegący brodu na Odrze. Być może jak uważa cześć czeskich historyków, został wzniesiony w roku 1247 przez pochodzącego z Górnych Łużyc rycerza Henryka z Baruthu. Warownia nazywana wówczas Barutswerde wraz z okolicznymi ziemiami należała do księcia opolsko-raciborskiego i oddawana była rycerzom w lenno. Pod koniec XIII wieku leżący na prawym brzegu Odry gród oraz lewobrzeżne miasto lokacyjne Bogumin, znalazły się w księstwie raciborskim.

Po raz pierwszy jednak pisemna wzmianka o zamku pojawia się w dokumencie z 1373 r. Wystawiony 6 stycznia przez księcia raciborskiego Jana I dokument, przyznaje rycerzowi Pasko w lenno zamek oraz miasto Bogumin i połowę wsi Zabełków. Był to wówczas typowy zamek obronny, otoczony fosą, który miał za zadanie chronić przeprawę przez pobliską rzekę. Zamek zmieniał wielokrotnie właściciela, którymi wpierw byli książęta raciborsko-opawscy, a w 1422 r. książę raciborski Jan II Żelazny sprzedał zamek Barutswerde rycerzowi Bielikowi z Kornicy. W roku 1523 kupił go margrabia Jerzy Hohenzollern, pan Bytomia i właściciel zamku w Raciborzu. Ze względu na zagrożenie tureckie przebudował on zamek – zapewne wówczas powstały umocnienia bastionowe. Według urbarza z początku XVII wieku zamek otaczały liczne zabudowania gospodarcze.

W wyniku wojny trzydziestoletniej Hoohenzollernowie utracili swe górnośląskie posiadłości w tym między innymi ziemie bogumińską wraz zamkiem. W roku 1623 Habsburgowie oddali Bogumin w zastaw rodzinie Henckel von Donnersmarck, którzy stali się nowymi właścicielami zamku. Założyli oni park (zachowany do dzisiaj, rośnie w nim 26 gatunków drzew i krzewów), a gdy Bogumin odziedziczył Eliasz Andrzej Donnersmarck, około roku 1682 przebudował on stary graniczny zamek na barokowy pałac, zachowując wcześniejsze relikty. Nowy pałac powstał na bazie prostokąta, przykryty mansardowym dachem, z wieżą od strony północno-zachodniej. W 1742 r., po wojnach śląskich i podziale Śląska, pałac znalazł się po stronie pruskiej, a miasto Bogumin pozostało przy Habsburgach.

Herb rodziny Rothschildów nad wejściem do pałacu.

Od 1803 r. pałac był w rękach rodu Lichnowskich, a w roku 1846 kupił go Salomon von Rotschild ze słynnej żydowskiej rodziny bankierów. W 1907 r. dokonano ostatniej przebudowy wyglądu pałacu. Rodzina Rotschildów była właścicielem obiektu do roku 1936, kiedy to władze hitlerowskie przekazały go baronowej von Kirchen und Pancken, wdowie po generale. W 1945 r. przeszedł na własność państwa polskiego.

Przez wiele lat stał pusty, dopiero w 2 poł. lat 70. XX w. zaczęto pierwsze prace remontowe (właścicielem było wówczas Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych w Katowicach). W 1983 r. otwarto we wnętrzach hotel który istnieje do dzisiaj. W 1993 r. przekazano go gminie Krzyżanowice, a od roku 1994 wydzierżawiono go osobie prywatnej.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]