Krypton

Krypton
brom ← krypton → –
Ar ↑ Kr ↓ Xe 36 Kr
Wygląd
bezbarwny
krypton świecący w silnym polu elektrycznym
Widmo emisyjne kryptonu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.	krypton, Kr, 36 (łac. krypton)
Grupa, okres, blok	18, 4, p
Stopień utlenienia	0
Właściwości metaliczne	gaz szlachetny
Masa atomowa	83,798 u
Stan skupienia	gazowy
Gęstość	3,708 kg/m³
Temperatura topnienia	−157,36 °C
Temperatura wrzenia	−153,22 °C
Numer CAS	7439-90-9
PubChem	5416
Właściwości atomowe Promień • atomowy • walencyjny • van der Waalsa obl. 88 pm 110 pm 202 pm Konfiguracja elektronowa [Ar]4s23d104p6 Zapełnienie powłok 2, 8, 18, 8 Elektroujemność • w skali Paulinga • w skali Allreda 3,00 2,94 Potencjały jonizacyjne I 1350,8 kJ/mol II 2350,4 kJ/mol III 3565 kJ/mol
Właściwości fizyczne Punkt krytyczny −63,74 °C; 5,50 MPa Ciepło parowania 9,029 kJ/mol Ciepło topnienia 1,638 kJ/mol Ciepło właściwe 248 J/(kg·K) Przewodność cieplna 0,00949 W/(m·K) Układ krystalograficzny regularny ściennie centrowany Prędkość dźwięku 1120 m/s (293,15 K) Objętość molowa 27,99×10−6 m³/mol
Najbardziej stabilne izotopy izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r. 78Kr 0,35% 2,3×1020 lat 2×w.e. 78Se 80Kr 2,25% stabilny izotop z 44 neutronami 81Kr ślady 2×105 lat w.e. 0,281 81Br 82Kr 11,6% stabilny izotop z 46 neutronami 83Kr 11,5% stabilny izotop z 47 neutronami 84Kr 57% stabilny izotop z 48 neutronami 85Kr {syn.} 10,756 lat β− 0,687 85Rb 86Kr 17,3% stabilny izotop z 50 neutronami
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Zagrożenia (GHS) wg MSDS Uwaga Zwroty H H280 Zwroty EUH brak zwrotów EUH Zwroty P P410+P403 Zagrożenia (UE) wg MSDS Brak piktogramu Substancja nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna wg europejskich kryteriów. Zwroty R brak zwrotów R Zwroty S brak zwrotów S NFPA 704 0 0 0
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło krypton w Wikisłowniku

Krypton (Kr, łac. krypton) – pierwiastek chemiczny, z grupy helowców w układzie okresowym. Jest to bezbarwny, praktycznie niereaktywny gaz.

Został odkryty w roku 1898 przez W. Ramsaya i M.W. Traversa. Nazwa pochodzi od greckiego kryptos – ukryty.

Występuje w atmosferze ziemskiej w ilości ok. 1,14 ppm, oraz jest obecny jako jeden z produktów rozpadu promieniotwórczego przy złożach rud uranu i plutonu. Nie ma znaczenia biologicznego. Posiada kilkanaście izotopów z przedziału mas 72-94. Trwałe są izotopy: 78, 80, 82, 83, 84 i 86.

Krypton jest bardzo słabo reaktywny, podobnie jak inne gazy szlachetne. Reaguje tylko z gazowym fluorem pod wysokim ciśnieniem, tworząc fluorki kryptonu oraz tworzy kompleksy klatratowe z wodą i hydrochinonem. Dzięki niskiej przewodności cieplnej, podobnie jak argon, wykorzystywany jest do wypełniania żarówek i szyb zespolonych w nowoczesnych oknach. Inne jego praktyczne zastosowanie to wyszukiwanie rud uranu, jako że jest jednym z częstych produktów jego rozszczepienia.

Izotop ⁸⁶Kr ma pomarańczowo-czerwoną linię w widmie atomowym. Długość fali elektromagnetycznej tej linii stanowiła do roku 1983 wzorzec metra w systemie SI, według wzoru: 1 metr = 1650763,73 długości fali tej linii.