Kobalt

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Fe - Co - Ni
 
Co
Rh  
 
 

Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.* Kobalt, Co, 27
Własności metaliczne metal przejściowy
Grupa, okres, blok 9 (VIIIB), 4, d
Gęstość, twardość 8900 kg/m3, 5,0
Wygląd
Kolor niebieskawoszary
Własności atomowe
Masa atomowa 58,9332 u
Promień atomowy (obl.) 135 (152) pm
Promień kowalencyjny 126 pm
Promień van der Waalsa bd
Konfiguracja elektronowa [Ar]3d74s²
e- na poziom energetyczny 2, 8, 15, 2
Stopień utlenienia 2, 3
Własności kwasowe tlenków amfoteryczne
Układ krystalograficzny heksagonalny
Własności fizyczne
Stan skupienia stały
Temperatura topnienia 1768 K
(1495 °C)
Temperatura wrzenia 3200 K
(2927 °C)
Temperatura Curie 1404 K
(1131 °C)
Objętość molowa 6,67×10-6 m³/mol
Ciepło parowania 376,5 kJ/mol
Ciepło topnienia 16,19 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej 175 Pa (1768 K)
Prędkość dźwięku 4720 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność 1,88 (Pauling)
1,70 (Allred)
Ciepło właściwe 420 J/(kg*K)
Przewodność właściwa 17,2×106 S/m
Przewodność cieplna 100 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny 760,4 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny 1648 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny 3232 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny 4950 kJ/mol

Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r s.r. e.r. MeV p.r.
56Co {syn.} 77,27 dni w.e. 4,566 56Fe
57Co {syn.} 271,79 dni w.e. 0,836 57Fe
58Co {syn.} 70,86 dni w.e. 2,307 58Fe
59Co 100% stabilny izotop z 32 neutronami
60Co {syn.} 5,2714 lat β-,γ,γ 2,824 60Ni

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,
użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów:
l.a.=liczba atomowa
wyst.=występowanie w przyrodzie,
o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,
s.r.=sposób rozpadu,
e.r.=energia rozpadu,
p.r.=produkt rozpadu,
w.e.=wychwyt elektronu

Kobalt (Co, łac. cobaltum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego.

Posiada 26 izotopów z przedziału mas 50-75. Trwały jest tylko izotop 59, który stanowi 100% składu izotopowego naturalnego kobaltu.

Został odkryty w roku 1735 przez Georga Brandta. Nazwa wywodzi się od kobolda, złego ducha, krasnala lub gnoma, rzekomo podrzucającego rudy bezwartościowego wówczas kobaltu w miejsce skradzionych kruszców żelaza.

Czysty kobalt jest lśniącym, srebrzystym metalem o własnościach ferromagnetycznych. Jest stosowany jako dodatek do stopów magnetycznych.

[edytuj] Występowanie

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 20 ppm, w postaci dwóch minerałów: smaltyn i kobaltyn, które występują zwykle przy złożach siarki. Najbogatsze poznane złoża znajdują się w Afryce. Zambia i Demokratyczna Republika Kongo pokrywają łącznie połowę zapotrzebowania światowego na kobalt.

[edytuj] Zastosowanie

Metaliczny kobalt jest składnikiem niektórych stopów o wysokich parametrach (tzw. superstopów). W postaci metalicznej lub jako tlenek jest składnikiem elektrod akumulatorów litowo-jonowych, niklowo-kadmowych i niklowo-metalowo-wodorkowych.

Niesymetryczne sole kobaltu np. K3CoO4 mają silne własności ferromagnetyczne i piezoelektryczne i są wykorzystywane w elektronice. Kompleksy karbonylkowe i fosfinowe są stosowane jako katalizatory wielu reakcji organicznych. Roztwory soli kobaltu (II) i (III) mają intensywną krwisto-czerwoną i niebieską barwę i są używane jako pigmenty farb oraz służą do barwienia ceramiki.

[edytuj] Znaczenie biologiczne

Kobalt jest jednym z mikroelementów i jest obecny w centrach reaktywności kilku enzymów. Zapotrzebowanie dobowe na ten pierwiastek jest jednak bardzo małe - 0,05 ppm. Wchodzi również w skład kobalaminy (witaminy B12). Jest konieczny dla roślin motylkowych żyjących w symbiozie z bakteriami brodawkowymi. Niedobór u ludzi i zwierząt: Zaburzenia procesu krzepnięcia krwi. Niedobór u roślin: Zahamowanie procesu wiązania azotu przez rośliny motylkowe.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Kobalt
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Kobalt”
Utwórz książkę