Rubid

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rubid
← rubid → stront
Wygląd
srebrzystobiały
Rubid
Widmo emisyjne rubidu
Widmo emisyjne rubidu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. rubid, Rb, 37
(łac. rubidium)
Grupa, okres, blok 1 (IA), 5, s
Stopień utlenienia I
Właściwości metaliczne metal alkaliczny
Właściwości tlenków silnie zasadowe
Masa atomowa 85,4678(3)[a][1] u
Stan skupienia stały
Gęstość 1532 kg/m³
Temperatura topnienia 39,31 °C
Temperatura wrzenia 688 °C
Numer CAS 7440-17-7
PubChem 5357696[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Rubid (Rb, łac. rubidium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych układu okresowego.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

W postaci czystej rubid jest metalem o srebrzysto-szarym połysku. Jego własności chemiczne są zbliżone do potasu, tyle że jest jeszcze bardziej reaktywny. Na powietrzu zapala się, z wodą reaguje wybuchowo.

Kationy Rb+ barwią płomień na kolor fioletowo-różowy.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 90 ppm, w postaci minerałów:

Rubid posiada 29 izotopów z przedziału mas 74÷102 o okresie półtrwania minimum 1ms[4]. Trwały jest tylko jeden 85Rb. W naturalnym składzie izotopowym tego pierwiastka występuje jeszcze długożyciowy izotop 87Rb.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Został odkryty w roku 1861 r. przez R. Bunsena i G. Kirchhoffa, w Heidelbergu, w Niemczech. Robert Bunsen otrzymał rubid po raz pierwszy w postaci czystej za pomocą reakcji chlorku rubidu z potasem.

Znaczenie biologiczne[edytuj | edytuj kod]

Niektóre jego sole, podobnie jak sole litu, mają działanie stymulujące ośrodkowy układ nerwowy. Dawniej podejmowano próby zastosowania soli rubidu w lecznictwie psychiatrycznym (w chorobie afektywnej)[5].

Zastosowania techniczne[edytuj | edytuj kod]

Znane są jego tlenki, sole kwasów nieorganicznych i kilkaset kompleksów metaloorganicznych, jednak żaden z tych związków nie odgrywa praktycznej roli.

W roku 1995 izotop 87Rb został wykorzystany do uzyskania kondensatu Bosego-Einsteina.

Stosowany jest w niewielkich ilościach jako domieszka do półprzewodników stosowanych w fotokomórkach, dodatek do specjalnych gatunków szkła oraz jako komponent zegarów atomowych.

Uwagi

  1. Liczba w nawiasie oznacza niepewność ostatniego podanego miejsca po przecinku.

Przypisy

  1. Current Table of Standard Atomic Weights in Order of Atomic Number (ang.). Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights, IUPAC, 2013-09-24. [dostęp 2013-12-02].
  2. Rubid – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Rubid (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-09-30].
  4. http://www.nndc.bnl.gov/nudat2/reCenter.jsp?z=37&n=66
  5. Farmakologia, Podstawy farmakoterapii, Piotr Kubikowski, Wojciech Kostowski, PZWL 1979 – strona 365.