Tellur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tellur
antymon ← tellur → jod
Wygląd
srebrzystoszary
Tellur
Widmo emisyjne telluru
Widmo emisyjne telluru
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. tellur, Te, 52
Grupa, okres, blok 16 (VIA), 5, p
Stopień utlenienia −II, −I, IV, VI[2]
Właściwości metaliczne półmetal
Właściwości tlenków średnio kwasowe
Masa atomowa 127,60(3)[a][3] u
Stan skupienia stały
Gęstość 6240 kg/m³
Temperatura topnienia 449,51 °C
Temperatura wrzenia 988 °C
Numer CAS 13494-80-9
PubChem 6327182[4]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło tellur w Wikisłowniku

Tellur (Te, łac. tellurium) – pierwiastek chemiczny, z grupy półmetali w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy Ziemitellus.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Kation tetratellurowy

Tellur w postaci krystalicznej jest srebrzystobiały i kruchy. Reaguje ze stężonym kwasem azotowym tworząc kwas tellurawy (H2TeO3), w reakcji telluru z wodą królewską powstaje kwas tellurowy (H2TeO4). Ze stężonym gorącym kwasem siarkowym tellur reaguje tworząc roztwór o barwie czerwonej, zawierający kationy tetratellurowe Te42+. Zabarwienie wynika z obecności 6 zdelokalizowanych elektronów π w płaskiej, kwadratowej strukturze kationów tetratellurowych. Kationy te pod wpływem wody hydrolizują z wydzieleniem czarnego osadu telluru.

Tworzy tellurki Te2−, telluryn TeO2−3 i tellurany TeO2−4. Tellurowodór H2Te jest nietrwałym, trującym gazem, o nieprzyjemnym zapachu. Pył i pary telluru działają szkodliwie przy ich wdychaniu, drażnią także oczy.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W skorupie ziemskiej występuje on w ilości 0,005 ppm. Minerałem tego pierwiastka jest np. telluryt (TeO2).

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Pierwiastek został odkryty w 1782 r. przez Franza-Josepha Müllera von Reichensteina.

Uwagi

  1. Liczba w nawiasie oznacza niepewność ostatniego podanego miejsca po przecinku.

Przypisy

  1. Tellur (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-02].
  2. N. N. Greenwood, A. Earnshaw: Chemistry of the elements. Oxford; New York: Pergamon Press, 1984, s. 893. ISBN 0-08-022057-6.
  3. Current Table of Standard Atomic Weights in Order of Atomic Number (ang.). Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights, IUPAC, 2013-09-24. [dostęp 2013-12-02].
  4. Tellur – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko: Chemia analityczna. T. 1: Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 8301134992.